5 dụng cụ nhà bếp nhà nào cũng có, dùng sai cách còn độc hơn thuốc trừ sâu
Nhiều dụng cụ nhà bếp có thể đang âm thầm làm hại sức khỏe, thậm chí gây ung thư cho cả gia đình nếu bạn dùng chúng theo cách này.
Tạp chí Thanh niên Việt ngày 21/4/2026 đăng tin: "5 dụng cụ nhà bếp nhà nào cũng có, dùng sai cách còn độc hơn thuốc trừ sâu', nội dung cho biết:
Chúng ta thường nghe thấy câu nói "Bệnh từ miệng mà vào", ý nói những gì bạn ăn vào có thể quyết định sức khỏe của chính bạn. Thế nhưng, bên cạnh chất lượng của thực phẩm, một yếu tố quan trọng nhưng thường bị bỏ quên trong căn bếp của nhiều gia đình là việc sử dụng những dụng cụ nhà bếp sao cho đúng cách, không hại sức khỏe.
Dưới đây là 5 dụng cụ nhà bếp nhà nào cũng có, dùng sai cách còn độc hơn thuốc sâu.
1. Đũa dùng lâu ngày không được thay mới
Nhiều gia đình có thói quen sử dụng đũa gỗ hoặc đũa tre, tin rằng miễn là chúng không bị gãy thì không cần thay thế, và họ sử dụng chúng trong nhiều năm. Tuy nhiên, đũa tre và đũa gỗ dễ bị mốc do độ ẩm, thậm chí có thể sản sinh aflatoxin chỉ trong một ngày, làm tăng nguy cơ ung thư gan. Hơn nữa, nếu không được khử trùng kỹ lưỡng, chúng cũng có thể chứa vi khuẩn E. coli và tụ cầu vàng, gây ra các triệu chứng như tiêu chảy, nôn mửa hoặc viêm dạ dày ruột cấp tính.
Do đó, bạn nên thay đũa sau mỗi 3 đến 6 tháng.
2. Khăn không được phân loại
Những người thích dùng chung một chiếc khăn cho mọi việc nên cẩn thận, vì thói quen này dễ dẫn đến sự lây nhiễm chéo vi khuẩn. Các chuyên gia chỉ ra rằng lý do khiến khăn có mùi và cứng lại sau thời gian dài sử dụng là do chúng hấp thụ một lượng lớn dầu mỡ và cặn vôi, khiến các sợi vải bị cứng lại. Chúng cũng dễ dàng trở thành nơi sinh sản của vi khuẩn.
Tốt nhất là nên sử dụng các loại khăn khác nhau cho các mục đích khác nhau; khăn lau bàn và khăn rửa chén nên được sử dụng riêng biệt, và nên thay chúng mỗi tháng một lần.
3. Dùng chảo chống dính trầy xước
Nếu nồi chảo chống dính của bạn bị trầy xước, bạn nên vứt nó đi ngay lập tức! Theo nghiên cứu, ngay cả một vết xước nhỏ 1 milimet trên lớp phủ (như Teflon) cũng có thể giải phóng hàng chục nghìn hạt vi nhựa. Một khi nuốt phải, những hạt này gần như không thể đào thải ra khỏi cơ thể và có thể gây hại cho sức khỏe về lâu dài.
4. Miếng rửa bát không được thay mới thường xuyên
Miếng cọ rửa có cấu trúc xốp và dễ giữ lại hơi ẩm, dầu mỡ và cặn thức ăn. Ngay cả khi trông có vẻ sạch sẽ, chúng vẫn có thể chứa đầy vi khuẩn. Do đó, cần phải giặt sạch và vắt khô ngay sau khi sử dụng, rồi bảo quản ở nơi khô ráo và thoáng khí.
Nên thay miếng cọ rửa ít nhất mỗi tháng một lần.
5. Dùng chung 1 chiếc thớt cho nhiều loại thực phẩm
Không chỉ nồi chảo bị xước nguy hiểm, mà thớt cũng vậy. Thớt gỗ sẽ xuất hiện các vết dao theo thời gian, khiến chúng dễ tích tụ bụi bẩn. Điều này không chỉ tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển mà còn cho phép vi khuẩn như E. coli hoặc Salmonella còn sót lại từ việc thái thịt sống lây nhiễm sang các nguyên liệu khác, có thể dẫn đến ngộ độc thực phẩm trong trường hợp nghiêm trọng.
Nên sử dụng ít nhất hai thớt để tách riêng thực phẩm sống và chín.
Chuyên trang Đời sống & Pháp luật ngày 6/7/2025 từng đưa tin: 5 dụng cụ nhà bếp này nằm trong "danh sách đen"! Đừng ngần ngại vứt chúng đi", cho biết:
Khi sống ở nhà, chúng ta thấy rằng một số đồ dùng nhà bếp rất hữu ích. Tuy nhiên, ngược lại có những đồ dùng nhà bếp không chỉ khó sử dụng mà còn có thể độc hại và gây hại cho sức khỏe.
5 loại đồ dùng nhà bếp sau đây đã được đưa vào "danh sách đen" và bạn nên vứt bỏ chúng.
1. Chảo chống dính Teflon bị hỏng lớp phủ
Loại thứ nhất là dụng cụ nhà bếp mà nhiều hộ gia đình đều có và rất dễ xảy ra tình trạng này: chảo chống dính Teflon có lớp phủ bị hỏng.
Khi chảo chống dính trở nên phổ biến hơn, nhiều hộ gia đình đang sử dụng chúng. Tuy nhiên, có một lớp phủ trên chúng: lớp phủ Teflon. Lớp phủ này là đặc điểm tạo nên khả năng chống dính của chảo.
Với lớp phủ Teflon tốt, chảo chống dính có thể sử dụng tốt hơn.
Vì lớp phủ bên trong nồi bị hỏng nên có thể giải phóng hợp chất perfluorinated PFOA hoặc PFAS. Những vật liệu này có thể phân hủy khí độc hại ở nhiệt độ cao. Ngoài ra, lớp phủ bị hỏng có thể được chúng ta ăn cùng với thức ăn.
Nếu thấy lớp phủ của chảo chống dính tại nhà bị hỏng thì nên thay thế kịp thời. Ngoài ra, chảo chống dính có lớp phủ phải tránh bị cháy khô hoặc sử dụng thìa kim loại. Ví dụ, chúng ta có thể sử dụng thìa gỗ. Tất nhiên, bạn cũng có thể sử dụng chảo phủ gốm hoặc chảo sắt truyền thống.
2. Thớt nhựa kém chất lượng
Khi sống ở nhà, bạn không thể sống thiếu thớt. Mỗi căn bếp gia đình thường có một hoặc hai chiếc thớt.
Thớt nhà bếp được sử dụng khá thường xuyên. Nó được sử dụng hàng ngày để cắt rau và thậm chí còn không thể thiếu để cắt thịt.
Tuy nhiên, có một loại thớt được khuyến cáo nên vứt bỏ càng sớm càng tốt và đã bị đưa vào danh sách đen. Đó là thớt nhựa kém chất lượng, đặc biệt là loại có chứa chất hóa dẻo.
Những thớt nhựa chất lượng thấp này dễ bị trầy xước. Hơn nữa, vi khuẩn, chẳng hạn như E. coli, dễ phát triển trong các vết xước. Một số loại thớt này cũng chứa bisphenol amine (BPA) hoặc chất làm dẻo. Những chất này có thể được ăn cùng với thức ăn, có thể làm nhiễm bẩn thức ăn và khiến thức ăn không lành mạnh.
Bạn nên cố gắng không sử dụng thớt nhựa. Bạn có thể chọn thớt tre hoặc thớt gỗ, cũng như một số thớt trấu hoặc thớt nhựa cấp thực phẩm. Tuy nhiên, bất kể bạn sử dụng loại thớt nào, bạn phải khử trùng thường xuyên và lau khô kỹ để tránh bị mốc.
3. Màng bọc thực phẩm PVC
Tôi tin rằng nhiều bạn đã quen thuộc với màng bọc nhựa PVC. Chúng ta sử dụng nó ở nhà hàng ngày và chúng ta có thể bảo quản thức ăn thừa bằng màng bọc nhựa.
Một số món ăn, chẳng hạn như trứng hấp hoặc cơm, có thể được phủ một lớp màng bọc thực phẩm.
Tuy nhiên, mọi người phải nhớ rằng hầu hết màng bọc nhựa PVC đều chứa chất hóa dẻo và không thể sử dụng để nấu thực phẩm ở nhiệt độ cao.
Bởi vì màng bọc thực phẩm PVC rất dễ kết tủa phthalate khi tiếp xúc với nhiệt độ cao và dầu. Những chất này có thể gây trở ngại cho hệ thống nội tiết và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.
Nếu không biết chất liệu của màng bọc thực phẩm PVC tại nhà, chúng ta nên cố gắng không sử dụng những màng nhựa này để nấu thức ăn ở nhiệt độ cao.
Cá nhân tôi khuyên bạn nên chọn màng bọc thực phẩm PE hoặc PVDC. Trên thực tế, bất kể bạn sử dụng loại màng bọc thực phẩm nào, hãy cố gắng tránh bọc trực tiếp thực phẩm có nhiệt độ cao và nhiều dầu.
4. Đồ dùng giả sức kém chất lượng
Tôi không biết đồ dùng bằng sứ giả trở nên phổ biến từ khi nào. Nó trông giống như đồ sứ, nhưng thực chất là đồ nhựa.
Cá nhân tôi không khuyên bạn nên mua loại đồ dùng trên bàn ăn bằng melamine này vì nhiều loại trong số đó là đồ dùng trên bàn ăn bằng melamine chất lượng thấp có chứa nhựa melamine kém chất lượng.
Loại đồ dùng trên bàn ăn làm bằng nhựa melamine kém chất lượng này thường không thể dùng để đựng đồ ăn nóng. Tuy nhiên, khi mua đồ dùng trên bàn ăn, chúng ta thường quên rằng có loại dùng cho lò vi sóng, có loại dùng cho nhiệt độ cao.
Khi thực phẩm được bảo quản ở nhiệt độ cao, formaldehyde hoặc melamin có thể được giải phóng, nếu tiếp xúc lâu dài sẽ rất có hại cho sức khỏe.
Cá nhân tôi khuyên bạn nên mua bộ đồ ăn bằng melamine đạt tiêu chuẩn hoặc sử dụng bộ đồ ăn bằng gốm. Tránh sử dụng bất kỳ bộ đồ ăn bằng nhựa nào để đựng thức ăn nóng.
5. Bộ đồ ăn bằng thép không gỉ chứa kim loại nặng
Nhiều gia đình sử dụng đồ dùng bằng thép không gỉ như bát thép không gỉ, đĩa thép không gỉ, đũa và thìa thép không gỉ...
Đặc biệt là đối với những gia đình có trẻ em, trẻ em tự mang theo cơm trưa đến trường trung học cơ sở và trung học phổ thông, ăn tại trường. Tất cả đều tự mang theo đồ dùng ăn uống, thường là đồ dùng ăn uống bằng thép không gỉ.
Có một loại đồ dùng bằng thép không gỉ kém chất lượng đã bị đưa vào danh sách đen. Trên thực tế, loại đồ dùng này không phải là loại dùng cho thực phẩm.
Một số bộ đồ ăn bằng thép không gỉ mà chúng tôi thấy có bề mặt bị gỉ sau một thời gian sử dụng, điều này rõ ràng có nghĩa là chúng có vấn đề gì đó.
Những bộ đồ ăn bằng thép không gỉ chất lượng thấp có vấn đề này có thể chứa kim loại nặng. Theo thời gian, các kim loại nặng như chì, cadmium và crom có thể bị hòa tan. Điều này đặc biệt nghiêm trọng khi tiếp xúc với một số thực phẩm có tính axit.
Cá nhân tôi khuyên bạn nên chọn thép không gỉ cấp thực phẩm 304 hoặc 316 có tiêu chuẩn rõ ràng. Tất nhiên, bạn cũng nên tránh lưu trữ thực phẩm có tính axit mạnh trong thời gian dài, chẳng hạn như giấm, nước chanh...
