Thế giới đồng loạt đưa tin "Việt Nam chữa khỏi ung thư máu': Thực hư ra sao?
Một thông tin về thành tựu điều trị ung thư máu của y học Việt Nam đang thu hút sự quan tâm lớn trên mạng xã hội quốc tế, liên quan đến việc ứng dụng liệu pháp CAR-T cell.
Trên báo điện tử Z News mới đây đã đăng tải bài viết với tiêu đề "Làm rõ thông tin 'Việt Nam chữa khỏi ung thư máu' gây chú ý trên MXH", nội dung cụ thể như sau:
Những ngày gần đây, mạng xã hội lan truyền thông tin cho rằng y học Việt Nam đã “chữa khỏi ung thư máu”, thu hút sự quan tâm lớn của dư luận quốc tế. Một bài đăng trên nền tảng X ghi nhận khoảng 17 triệu lượt xem, nếu tính trên nhiều mạng xã hội khác, tổng lượt tiếp cận được cho là vượt hàng chục triệu.
Theo nội dung được chia sẻ, thành tựu này gắn với một ca bệnh được điều trị tại Bệnh viện Truyền máu - Huyết học TP.HCM liên quan đến việc ứng dụng liệu pháp CAR-T cell trong điều trị bệnh bạch cầu cấp dòng lympho.
Ca được Việt Nam phối hợp với Đài Loan
Thông tin về ca bệnh này được TS.BS Phù Chí Dũng, Giám đốc Bệnh viện Truyền máu - Huyết học TP.HCM, chia sẻ bên lề một hội nghị khoa học do Bệnh viện tổ chức ngày 16/9/2025.
Đó là trường hợp bệnh nhi mắc ung thư máu được ứng dụng thành công liệu pháp CAR-T cell, cụ thể là CAR-Kymriah. Bệnh nhi là bé gái khoảng 12 tuổi, được chẩn đoán mắc bệnh bạch cầu cấp dòng B, thuộc nhóm nguy cơ cao. Sau quá trình hóa trị, bệnh tái phát tủy lần thứ nhất. Các bác sĩ tiếp tục chỉ định ghép tủy nửa thuận hợp từ người cha, song bệnh tiếp tục tái phát lần thứ hai.
Khi bệnh nhân đã hóa trị và ghép tủy nhưng vẫn tái phát, giải pháp gần như duy nhất còn lại là CAR-T cell. Đây là phương pháp rất khó, chi phí lớn nhưng là hy vọng cuối cùng, theo chia sẻ từ TS Dũng.
Do thời điểm đó trong nước chưa thể triển khai kỹ thuật này, bệnh nhi được chỉ định sang Đài Loan để truyền CAR-T cell, nơi có chi phí thấp hơn so với nhiều quốc gia khác trong khu vực. Theo lãnh đạo bệnh viện, các đồng nghiệp tại đây đã hỗ trợ đáng kể, bao gồm cả chi phí sinh hoạt, đi lại, giúp gia đình bệnh nhi có điều kiện theo đuổi điều trị.
 |
|
Hình ảnh bệnh nhi truyền CAR-T cell ở Đài Loan. Ảnh: BVCC. |
Chi phí cụ thể không được công bố, song theo TS Dũng, con số có thể lên tới hàng chục tỷ đồng.
Sau khi truyền CAR-T tại Đài Loan, bệnh nhi trở về Việt Nam để điều trị duy trì và theo dõi tại Bệnh viện Truyền máu - Huyết học TP.HCM. Hơn một năm sau, bệnh nhi được ghi nhận sống khỏe mạnh, sinh hoạt bình thường và tái khám định kỳ.
Bộ Y tế đã yêu cầu rà soát thông tin công bố
Theo Viện Ung thư Quốc gia Mỹ (NCI), liệu pháp CAR-T là một dạng miễn dịch trị liệu tiên tiến. Tế bào T của chính bệnh nhân được lấy ra, biến đổi gene để gắn thụ thể kháng nguyên khảm (CAR), từ đó nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư.
Năm 2017, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) lần đầu phê duyệt CAR T-cell cho trẻ em mắc bạch cầu lympho cấp (ALL). Từ đó, hàng loạt sản phẩm CAR T khác tiếp tục được cấp phép cho người lớn mắc các ung thư máu như u lympho không Hodgkin hay đa u tủy xương.
Viện Ung thư Quốc gia Mỹ nhấn mạnh khác biệt của CAR T nằm ở chỗ, nó sử dụng chính tế bào T - “sát thủ” tự nhiên của hệ miễn dịch - được lấy từ máu bệnh nhân và tái lập trình gene để biến thành “vũ khí sống” chống ung thư.
Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng đạt kết quả như mong đợi. TS.BS Phù Chí Dũng, Giám đốc Bệnh viện Truyền máu - Huyết học TP.HCM, nói thêm. Ông cũng chia sẻ bệnh viện từng triển khai thêm một ca khác nhưng không thành công. Chi phí điều trị quá cao vẫn là rào cản lớn đối với nhiều gia đình.
“Chúng tôi đã làm chủ nhiều kỹ thuật ghép tế bào gốc tạo máu như ghép tủy xương, ghép máu cuống rốn, ghép tế bào máu ngoại vi. CAR-T là bước tiếp theo và cũng là bước đột phá nhất hiện nay”, TS Dũng cho hay.
Trước sự lan truyền mạnh mẽ của thông tin này, ngày 19/9/2025, Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo, Bộ Y tế, đã có văn bản gửi Sở Y tế TP.HCM liên quan việc Bệnh viện Truyền máu - Huyết học TP.HCM công bố ca bệnh ung thư máu được ứng dụng liệu pháp CAR-T cell thành công.
Trong văn bản, Bộ Y tế nhấn mạnh việc ứng dụng tế bào và các sản phẩm từ tế bào, bao gồm CAR-T cell, trong điều trị cần có đầy đủ bằng chứng khoa học chứng minh tính an toàn và hiệu quả.
Bộ đề nghị Sở Y tế TP.HCM khẩn trương rà soát toàn bộ thông tin mà bệnh viện đã công bố, bao gồm tính pháp lý của việc áp dụng CAR-T cell, quy trình điều trị, phác đồ sử dụng, cũng như việc tuân thủ các quy định nội bộ trong kiểm soát thông tin trước khi chia sẻ với truyền thông.
Tại Việt Nam, ca điều trị ung thư bạch cầu cấp dòng lympho cho bệnh nhi T.B.C. (4 tuổi, Hà Nội) tại Viện Nghiên cứu Tế bào gốc và Công nghệ Gen Vinmec được PGS.TS Bạch Quốc Khánh, Chủ tịch Hội Huyết học - Truyền máu Việt Nam, đánh giá là trường hợp đầu tiên điều trị thành công bằng liệu pháp tế bào CAR-T.
Sau hai tháng điều trị, xét nghiệm máu ngoại vi và tủy xương của bệnh nhi không còn tế bào ung thư, đạt tiêu chuẩn lui bệnh hoàn toàn, qua đó mở ra cơ hội sống cho nhiều bệnh nhân bạch cầu cấp hoặc ung thư hạch không còn đáp ứng với các phác đồ điều trị thường quy.
Báo VietNamNet cũng đưa thông tin tương tự với bài viết có tiêu đề "Chỉ đạo khẩn của Bộ Y tế liên quan liệu pháp CAR-T cell trị ung thư máu":
Ngày 19/9, trao đổi với VietNamNet, Tiến sĩ Nguyễn Ngô Quang, Cục trưởng Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế), cho biết qua truyền thông, đơn vị đã tiếp nhận thông tin Bệnh viện Truyền máu - Huyết học TPHCM chia sẻ về ca đầu tiên tại Việt Nam ứng dụng thành công liệu pháp CAR-T cell, mang lại hy vọng cho nhiều trẻ mắc bệnh ác tính về máu.
"Việc ứng dụng tế bào và các sản phẩm từ tế bào, trong đó có tế bào gốc trong phòng và điều trị bệnh, cần có bằng chứng khoa học về tính an toàn và hiệu quả của phương pháp, tuân thủ quy định của pháp luật", ông Quang khẳng định.
Để bảo đảm quyền lợi, an toàn cho người bệnh tại Việt Nam và việc tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành liên quan, cơ quan chuyên môn của Bộ Y tế ngày 19/9 đã có văn bản đề nghị Sở Y tế TPHCM khẩn trương rà soát, kiểm tra các thông tin Bệnh viện Truyền máu - Huyết học TP.HCM đã cung cấp cho cơ quan truyền thông về việc sử dụng liệu pháp CAR-T cell của bệnh nhân tại Việt Nam.
"Cần kiểm tra tính pháp lý của liệu pháp CAR-T cell bệnh nhân đã sử dụng, liệu pháp đã được cấp phép ứng dụng trong khám bệnh, chữa bệnh hay chưa? Cùng đó, làm rõ các phác đồ, quy trình tại bệnh viện đối với bệnh nhân sử dụng liệu pháp CAR-T cell", Tiến sĩ Quang cho hay.
Cục cũng yêu cầu rà soát quy chế kiểm soát, phê duyệt nội dung cung cấp thông tin cho cơ quan truyền thông về liệu pháp CAR-T cell của bệnh viện đảm bảo thông tin đầy đủ, chính xác. Các nội dung này cần được báo cáo về Bộ Y tế trước ngày 25/9, để làm cơ sở báo cáo lãnh đạo Bộ.
Trước đó, truyền thông đưa tin lãnh đạo Bệnh viện Huyết học - Truyền máu TPHCM chia sẻ đến nay có 2 ca bệnh được áp dụng liệu pháp CAR-T cell, trong đó 1 ca thành công và 1 ca chưa thành công.
Ca điều trị thành công là một bệnh nhi nữ khoảng 12 tuổi, được chẩn đoán bạch cầu cấp lympho B, nhóm nguy cơ cao. Sau khi tái phát tủy lần đầu sau hóa trị, bệnh nhi đã được ghép tủy nửa thuận hợp từ người cha nhưng vẫn tái phát lần hai.
Sau đó, bệnh nhân được điều trị bằng liệu pháp CAR-T cell dùng thuốc Kymriah, trở thành ca đầu tiên tại Việt Nam áp dụng phương pháp này. Quá trình truyền tế bào cho bệnh nhi được thực hiện tại Đài Loan (Trung Quốc). Đến nay, sau hơn một năm điều trị, bệnh nhi vẫn sống khỏe mạnh, sinh hoạt bình thường và đang được theo dõi, điều trị duy trì.
