Thủ tướng: Phải chuẩn bị khả năng ứng phó với những tình huống chưa có tiền lệ về quân sự - quốc phòng
Sáng 15/9 tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dự lễ khai giảng năm học 2026-2027 của Học viện Quốc phòng. Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu chủ động chuẩn bị năng lực ứng phó với những tình huống mới, khó, phức tạp và chưa từng có tiền lệ trong lĩnh vực quân sự - quốc phòng.
Theo Thủ tướng, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc đang đứng trước những yêu cầu mới, khó khăn và nặng nề hơn. Điều này đòi hỏi phải xây dựng đội ngũ cán bộ có đủ năng lực đáp ứng yêu cầu trước mắt cũng như lâu dài, đồng thời phát triển khả năng xử lý những vấn đề chiến lược phát sinh trong bối cảnh mới.
Dự lễ khai giảng có Thượng tướng Nguyễn Trường Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Thường vụ Quân ủy Trung ương, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; thủ trưởng Bộ Tổng Tham mưu, thủ trưởng Tổng cục Chính trị; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương cùng cán bộ, giảng viên và học viên Học viện Quốc phòng.
Thượng tướng, PGS. TS Trần Việt Khoa, Ủy viên Trung ương Đảng, Giám đốc Học viện Quốc phòng cho biết, trong năm học 2025-2026, Đảng ủy, Ban Giám đốc Học viện đã lãnh đạo, chỉ đạo toàn Học viện phát huy tinh thần đoàn kết, chủ động, sáng tạo, nỗ lực khắc phục khó khăn và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao trên các mặt công tác.
Công tác huấn luyện, đào tạo được tổ chức chặt chẽ, đúng kế hoạch, chất lượng tiếp tục được nâng lên. Hoạt động đào tạo sau đại học, nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn và phát triển lý luận đạt thêm nhiều kết quả quan trọng. Học viện tập trung nghiên cứu nhiều vấn đề mới về quân sự, quốc phòng và chiến lược bảo vệ Tổ quốc.
Cùng với đó, hợp tác quốc tế và đối ngoại quốc phòng được triển khai tích cực, đúng định hướng. Công tác xây dựng Đảng được quan tâm toàn diện; năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của các cấp ủy, tổ chức đảng tiếp tục được củng cố. Đoàn kết, thống nhất trong toàn Học viện được giữ vững, dân chủ được mở rộng, kỷ luật, kỷ cương và nền nếp chính quy có chuyển biến tích cực.
Đội ngũ cán bộ, giảng viên của Học viện ngày càng trưởng thành, từng bước đáp ứng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Chuẩn bị đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu trước mắt và lâu dài
Phát biểu tại lễ khai giảng, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng biểu dương và chúc mừng những thành tích, kết quả mà Học viện Quốc phòng đã đạt được, đồng thời đánh giá những đóng góp của Học viện có ý nghĩa quan trọng đối với sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Thủ tướng đánh giá, sau nửa thế kỷ xây dựng và phát triển, Học viện Quốc phòng luôn nghiêm túc quán triệt, triển khai chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng. Học viện hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, từng bước tạo dựng truyền thống vẻ vang, uy tín và vị thế đặc biệt.
Trong 50 năm, Học viện đã đào tạo, bồi dưỡng hàng vạn cán bộ cao cấp của Đảng, Nhà nước và lực lượng vũ trang. Công tác nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận và nghệ thuật quân sự, quốc phòng Việt Nam được đẩy mạnh, cung cấp những luận cứ quan trọng phục vụ hoạch định đường lối quân sự, quốc phòng, an ninh và xây dựng Quân đội.
Học viện cũng kịp thời tham mưu nhiều quyết sách chiến lược phù hợp; góp phần thúc đẩy hiểu biết, lòng tin với các nước; giới thiệu chính sách quốc phòng "4 không" hòa bình, tự vệ của Việt Nam.
Hoạt động đào tạo và nghiên cứu được đổi mới theo hướng gắn lý luận với thực tiễn, lấy nghiên cứu thực tế và thực hành làm trọng tâm, đồng thời gắn với chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ, phát triển học liệu số và xây dựng Học viện thông minh, hiện đại.
Cán bộ, giảng viên của Học viện không chỉ thực hiện tốt trách nhiệm của người thầy trên giảng đường mà khi Tổ quốc cần cũng sẵn sàng lên đường thực hiện nhiệm vụ chiến đấu, trong đó có những cán bộ từng đảm nhiệm vai trò chỉ huy và đạt nhiều thành tích nổi bật.
Ghi nhận những đóng góp trong suốt 50 năm xây dựng và phát triển, Học viện Quốc phòng đã được Đảng, Nhà nước trao tặng Danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.
Theo Thủ tướng, tình hình thế giới hiện tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp và khó dự đoán. Cục diện quốc tế đang biến đổi sâu sắc theo hướng đa cực, đa trung tâm; cạnh tranh giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, làm gia tăng phân tuyến, phân cực, sức ép chọn bên và nguy cơ xung đột.
Bên cạnh đó, chiến tranh kinh tế, thương mại, đầu tư, công nghệ có xu hướng gia tăng. Ranh giới giữa an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống, giữa hoạt động quân sự và phi quân sự ngày càng khó phân định. Đặc biệt, sự phát triển nhanh của khoa học công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo, đang tác động sâu rộng tới lĩnh vực quân sự, quốc phòng, an ninh và có thể làm thay đổi căn bản phương thức tiến hành chiến tranh.

Trong bối cảnh đó, Thủ tướng nhấn mạnh nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc đang đứng trước yêu cầu mới khó khăn, nặng nề hơn. Việt Nam phải giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển; bảo vệ vững chắc lợi ích quốc gia, dân tộc và tuyệt đối không để bị động, bất ngờ về chiến lược.
"Bảo vệ Tổ quốc ngày nay không chỉ là bảo vệ lãnh thổ, biên giới, biển, đảo, bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân; mà còn phải bảo vệ an ninh chính trị, kinh tế, văn hóa, tư tưởng, dữ liệu, chủ quyền số và năng lực tự chủ chiến lược của đất nước.
Đây là yêu cầu cấp bách đối với công tác quân sự - quốc phòng nói chung và nhiệm vụ đào tạo cán bộ chiến dịch, chiến lược và nghiên cứu khoa học quân sự, quốc phòng của Học viện Quốc phòng nói riêng", Thủ tướng phát biểu.
Người đứng đầu Chính phủ yêu cầu Học viện nắm chắc, quán triệt toàn diện và sâu sắc quan điểm, đường lối của Đảng để tiếp tục hoàn thiện tư duy chiến lược lãnh đạo, chỉ huy; nâng cao bản lĩnh và năng lực giải quyết những vấn đề mới, khó, phức tạp, chưa từng có tiền lệ.
Học viện không chỉ nghiên cứu những gì đã xảy ra mà phải chủ động đánh giá tình hình, dự báo và phát hiện sớm các nguy cơ, từ đó tham mưu cho Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về đường lối, chính sách quân sự - quốc phòng; đồng thời nâng cao chất lượng đào tạo, chuẩn bị đội ngũ cán bộ có đủ năng lực cho cả hiện tại và tương lai.
5 nhiệm vụ trọng tâm Thủ tướng giao Học viện Quốc phòng
Với tinh thần đó, Thủ tướng Chính phủ đề nghị Học viện Quốc phòng tập trung thực hiện 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.
Thứ nhất, quán triệt sâu sắc, toàn diện và kịp thời cụ thể hóa các nghị quyết của Đảng, Quân ủy Trung ương và chỉ đạo của Bộ Quốc phòng.
Việc quán triệt phải được cụ thể hóa thành chương trình, giáo trình, chuyên đề, đề tài khoa học, tình huống huấn luyện và những sản phẩm tham mưu cụ thể. Mục tiêu không chỉ dừng ở việc nhận thức đúng mà phải tổ chức thực hiện quyết liệt, hiệu quả.
Học viện cần tiếp tục hoàn thiện giáo trình giảng dạy, đồng thời làm rõ những vấn đề mới về tư duy, mục tiêu, phương thức và nguồn lực bảo vệ Tổ quốc; trang bị cho học viên tư duy chiến lược, năng lực chuyên môn, trình độ và bản lĩnh đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Thứ hai, tạo đột phá về chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chiến dịch, chiến lược và cán bộ cao cấp của Đảng, Nhà nước, lực lượng vũ trang, đồng thời tiếp tục nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, đưa Học viện trở thành trung tâm tham mưu chiến lược hàng đầu về quân sự - quốc phòng.
Học viện cần tập trung đổi mới và nâng cao năng lực tư duy, dự báo, chỉ huy, tham mưu, quản trị tổng hợp. Chất lượng đào tạo phải được đánh giá bằng năng lực giải quyết những vấn đề chiến lược và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, hoạch định chủ trương, chính sách.
Theo đó, cần chuyển mạnh từ truyền thụ kiến thức, học theo từng môn riêng lẻ sang phát triển năng lực giải quyết vấn đề tổng hợp, liên ngành; từ xử lý những tình huống đã biết sang chuẩn bị khả năng ứng phó với những tình huống chưa có tiền lệ.
Học viện cần cập nhật và xây dựng bộ khung năng lực đối với cán bộ chỉ huy, tham mưu cấp chiến dịch, chiến lược. Nội dung đào tạo, nghiên cứu khoa học phải thường xuyên cập nhật sự phát triển của khoa học quân sự, nghệ thuật quân sự, các hình thái chiến tranh và phương thức tác chiến mới.
Đồng thời, nghiên cứu cách thức tổ chức lực lượng, trang bị, kinh tế và công nghiệp quốc phòng; tăng cường tính liên ngành, liên vùng, liên lĩnh vực. Chú trọng kiến thức về an ninh phi truyền thống, an ninh xã hội, an ninh con người, luật pháp quốc tế, chiến lược biển, quản trị địa phương và kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với quốc phòng, an ninh.
Học viện cần theo dõi sát tình hình thế giới, khu vực; đánh giá đúng đối tượng, đối tác và nhận diện môi trường an ninh quốc tế. Từ đó, nghiên cứu xây dựng các sản phẩm có tính thực tiễn cao như báo cáo dự báo chiến lược, cảnh báo sớm, đề xuất và kiến nghị về chủ trương, chính sách.
Cùng với việc kết hợp thành tựu khoa học, công nghệ, Học viện cần tiếp thu có chọn lọc nghệ thuật quân sự thế giới, không sao chép mô hình nước ngoài nhưng cũng không khép kín, bảo thủ hoặc chậm đổi mới.
Thứ ba, phát huy vai trò trung tâm nghiên cứu về nền quốc phòng toàn dân, gắn quốc phòng với kinh tế - xã hội và nâng cao năng lực tự chủ chiến lược của đất nước.
Học viện cần nghiên cứu, tham gia xây dựng hệ thống lý luận, tiêu chí và mô hình tổ chức nền quốc phòng toàn dân hiện đại, phù hợp với mô hình phát triển mới, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và không gian phát triển quốc gia mới.
Tiếp tục nâng cao chất lượng bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninh theo hướng sát với từng nhóm cán bộ và gắn chặt với thực tiễn của các bộ, ngành, địa phương.
Học viện cần chủ động đề xuất phương pháp tích hợp yêu cầu quốc phòng, an ninh vào chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển vùng, địa phương, đô thị và các công trình hạ tầng chiến lược; kết hợp phát triển kinh tế biển với bảo vệ chủ quyền biển, đảo.
Đồng thời, tham gia nghiên cứu, đề xuất các giải pháp bảo đảm đất nước vẫn có khả năng duy trì hoạt động và phục hồi nhanh khi xảy ra tình huống phức tạp; chuyển hóa nguồn lực kinh tế, khoa học công nghệ thành tiềm lực quốc phòng.
Thứ tư, đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, xây dựng Học viện thông minh, hiện đại.
Trong đó, cần đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào nghiên cứu, dự báo chiến lược; đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên, nhà khoa học có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy chiến lược, năng lực thực tiễn và khát vọng cống hiến.
Học viện cũng cần tích cực nghiên cứu, đề xuất giải pháp phát triển công nghiệp quốc phòng theo hướng tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại và có sức cạnh tranh. Trọng tâm là các vấn đề về kinh tế, công nghiệp quốc phòng, huy động nguồn lực khoa học công nghệ, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và cơ chế liên kết giữa Quân đội với viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp.
Thứ năm, nâng cao hiệu quả đối ngoại quốc phòng và hợp tác quốc tế trong đào tạo, nghiên cứu khoa học.
Với vị trí đặc biệt trong hoạt động đối ngoại quốc phòng, Học viện cần chủ động, tích cực mở rộng hợp tác quốc tế theo hướng thực chất, hiệu quả, qua đó nâng cao uy tín, vị thế của Học viện, Quân đội và đất nước.
Theo Thủ tướng, hợp tác quốc tế phải thực sự mang lại tri thức mới, thêm bạn bè, thêm lòng tin và thêm nguồn lực phục vụ sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc; đồng thời góp phần giữ vững nguyên tắc, độc lập, tự chủ và bảo vệ cao nhất lợi ích quốc gia, dân tộc.
Thủ tướng cho biết thời gian tới, Học viện Quốc phòng được tin tưởng giao những nhiệm vụ quan trọng và khó khăn hơn, đặc biệt là mục tiêu trở thành cơ sở đào tạo, nghiên cứu tầm chiến lược tiên tiến, hiện đại, hàng đầu khu vực, có uy tín và ảnh hưởng quốc tế.
"Muốn đi đầu, Học viện phải quyết tâm đổi mới nhanh hơn nữa. Muốn có tầm chiến lược, Học viện phải có tầm nhìn xa hơn nữa. Muốn có uy tín quốc tế, Học viện phải tiếp tục phát huy truyền thống, xây dựng những giá trị riêng, sắc nét về tư tưởng, lý luận và nghệ thuật quân sự Việt Nam", Thủ tướng phát biểu.
Thủ tướng bày tỏ tin tưởng, với truyền thống vẻ vang, bản lĩnh, trí tuệ, tinh thần đoàn kết và khát vọng phát triển, Học viện Quốc phòng sẽ tiếp tục hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao, đóng góp ngày càng thiết thực cho sự nghiệp xây dựng Quân đội cũng như công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn phát triển mới của dân tộc.
