Phát hiện người đàn ông chuyên dùng AI tạo ảnh trái cây hỏng để "hoàn tiền không trả hàng", cái kết cả huyện bị vạ lây
Chỉ vì hành vi gian lận của một người đàn ông, cả huyện bất ngờ bị nhiều sàn thương mại điện tử đưa vào danh sách khu vực rủi ro. Hàng loạt đơn đặt mua trái cây cao cấp như sầu riêng, cherry bị hệ thống tự động hủy, ảnh hưởng đến quyền lợi của nhiều người dân.
Một sự việc hi hữu xảy ra tại huyện Hành Sơn, tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc) khi nhiều người dân phát hiện họ không thể đặt mua các loại trái cây nhập khẩu đắt tiền như sầu riêng hay cherry trên các sàn thương mại điện tử.
Ban đầu, nhiều người cho rằng nguyên nhân đến từ nguồn cung hoặc hoạt động vận chuyển. Tuy nhiên, kết quả điều tra cho thấy sự việc bắt nguồn từ hệ thống kiểm soát rủi ro của các nền tảng mua sắm trực tuyến.
Theo đó, nhiều gian hàng đã cài đặt cơ chế tự động từ chối giao dịch đối với các đơn hàng có địa chỉ nhận tại huyện Hành Sơn. Chỉ cần hệ thống phát hiện địa chỉ giao hàng thuộc khu vực này, đơn đặt mua sẽ bị hủy ngay lập tức.
Nguyên nhân là toàn bộ huyện Hành Sơn đã bị các nền tảng thương mại điện tử xếp vào nhóm khu vực có nguy cơ cao về gian lận và khiếu nại bất thường. Điều đáng nói, sự việc này lại bắt nguồn từ hành vi của một cá nhân.
Người đàn ông dùng AI tạo bằng chứng giả để chiếm tiền hoàn
Sau quá trình điều tra, cơ quan chức năng xác định nghi phạm là một người đàn ông họ Đàm, sinh sống tại huyện Hành Sơn.
Khám xét nơi ở của người này, lực lượng chức năng thu giữ tới 75 điện thoại di động cùng nhiều dữ liệu điện tử, dòng tiền và phần mềm chỉnh sửa hình ảnh phục vụ hoạt động gian lận.
Theo hồ sơ vụ án, từ tháng 10/2025 đến tháng 1/2026, Đàm liên tục đặt mua các loại trái cây nhập khẩu có giá trị cao như sầu riêng Mon Thong và cherry loại 5J.
Sau khi nhận được hàng trong tình trạng nguyên vẹn, thay vì sử dụng, người này dùng phần mềm AI để chỉnh sửa ảnh sản phẩm. Những bức ảnh trái cây tươi ngon được biến thành hình ảnh bị dập nát, mốc hoặc hư hỏng với mức độ chân thực cao.
Đàm sau đó sử dụng các hình ảnh giả này làm bằng chứng gửi đến sàn thương mại điện tử, khiếu nại rằng hàng hóa bị lỗi nghiêm trọng và yêu cầu áp dụng chính sách "chỉ hoàn tiền, không cần trả hàng". Đây vốn là chính sách được thiết kế nhằm tạo thuận lợi cho người mua trong một số trường hợp đặc biệt.
75 điện thoại, gần 100 đơn hàng cùng đổ về một địa chỉ
Để tránh bị hệ thống phát hiện khi thực hiện hành vi nhiều lần, Đàm sử dụng các ứng dụng nhắn tin mã hóa có máy chủ đặt ở nước ngoài nhằm thu mua hàng loạt tài khoản mua sắm đã xác minh danh tính (KYC).
Bên cạnh đó, người này còn thường xuyên thay đổi phương thức thanh toán nhằm qua mặt hệ thống kiểm soát rủi ro của các sàn thương mại điện tử.
Với 75 điện thoại hoạt động cùng lúc, Đàm tạo nên một mạng lưới đơn hàng phức tạp. Dù sử dụng nhiều tài khoản khác nhau, điểm đến cuối cùng của gần 100 đơn hàng vẫn là cùng một địa chỉ tại nơi ở của người này ở huyện Hành Sơn.
Bán lại hàng thật sau khi nhận tiền hoàn
Không chỉ nhận được tiền hoàn từ các nền tảng thương mại điện tử, Đàm còn tiếp tục mang số trái cây còn nguyên vẹn đi bán lại.
Theo cơ quan điều tra, người này tiêu thụ số sầu riêng và cherry thông qua các chợ đồ cũ trực tuyến cùng mạng xã hội với giá rẻ, tạo thành một quy trình khép kín gồm: nhận hàng thật, dùng AI tạo bằng chứng giả, nhận tiền hoàn rồi bán lại hàng hóa để thu tiền mặt.
Trong khoảng bốn tháng, Đàm thực hiện thành công hơn 100 giao dịch theo phương thức này.
Tang vật được xác định gồm khoảng 60 quả sầu riêng Mon Thong, mỗi quả nặng từ 4,5-5 kg và 5 thùng cherry loại 5J, mỗi thùng nặng 2,5 kg.
Tổng thiệt hại gây ra cho các nhà bán hàng được ước tính hơn 16.000 nhân dân tệ, tương đương hơn 62 triệu đồng.
Lĩnh án tù vì lừa đảo, để lại hậu quả cho cả cộng đồng
Quá trình xét xử cho thấy Đàm từng có tiền án về tội lừa đảo vào năm 2024. Tòa án nhận định bị cáo tái phạm, sử dụng công nghệ cao để thực hiện hành vi gian lận và gây ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín thương mại của cả một khu vực.
Từ những căn cứ trên, hội đồng xét xử quyết định tuyên phạt Đàm 1 năm tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đồng thời áp dụng các hình phạt bổ sung bằng tiền theo quy định.
Dù vụ án đã khép lại, sự việc vẫn được xem là lời cảnh báo về mặt trái của công nghệ AI khi bị lợi dụng vào mục đích gian lận. Chỉ từ hành vi của một cá nhân, các thuật toán kiểm soát rủi ro trên nền tảng thương mại điện tử đã kích hoạt cơ chế phòng vệ, khiến cả cộng đồng dân cư tại huyện Hành Sơn phải chịu ảnh hưởng, nhiều người không thể tiếp tục mua các mặt hàng trực tuyến như trước.
Tác giả: Ngọc Phạm
Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 25/7/2026 | 15h25)
