Nhà khoa học Nga tạo virus diệt ung thư không hại tế bào lành
Thứ "không tồn tại trong tự nhiên" mà Nga tạo ra là gì?
Ngày 30/4/2026, báo Đời Sống Pháp Luật đăng tải bài viết: "Nga vừa tạo ra thứ "không tồn tại trong tự nhiên" có khả năng ti:êu di:ệt tế bào UT" có nội dung như sau:
Nga tạo virus "không tồn tại trong tự nhiên"
Hãng thông tấn TASS đưa tin ngày 27/4, các nhà khoa học Đại học Quốc gia Novosibirsk (NSU) thông báo đã phát triển thành công một loại virus tiêu UT (oncolytic virus) — được thiết kế đặc biệt với gen kích thích miễn dịch được cài vào bên trong, cùng một đột biến bổ sung giúp nó nhận diện chính xá:c tế bào UT.
Sau quá trinh thử nghiệm, virus "nhân tạo" này ph:á hủ:y tế bào UT hiệu quả trong khi gần như không gây hạ:i cho tế bào lành.
"Chúng tôi đã tạo ra được một loại virus tiêu UT chỉ lây nhiễm vào tế bào khối u và gần như không gây hạ:i cho tế bào khỏe mạnh. Trong tự nhiên, loại virus như vậy không tồn tại — nó chỉ có thể được tạo ra trong điều kiện phòng thí nghiệm" — Anastasia Pak, thạc sĩ nghiên cứu sinh của NSU, một trong các tác giả của nghiên cứu, cho biết.
Phát minh trong lĩnh vực y học của của Nga đóng góp vào mục tiêu SDG 3 — Sức khỏe tốt và Cuộc sống hạnh phúc - trong 17 mục tiêu Phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc.
Virus tiêu UT thế hệ mới có thể giảm tác dụng phụ so với hóa trị truyền thống — mở ra khả năng điều trị hiệu quả hơn, ít tốn kém hơn về chi phí phục hồi, tiến gần hơn đến mục tiêu điều trị ung thư toàn dân.
Virus tiêu UT hoạt động theo nguyên lý đặc biệt tinh vi. Nó nhận diện và xâm nhập vào tế bào ung thư nhờ các đặc điểm bề mặt đặc trưng của loại tế bào này — những "mục tiêu" mà ở tế bào lành bình thường hoàn toàn vắng mặt hoặc biểu hiện rất yếu.
Một khi đã vào trong tế bào UT, virus sử dụng chính cơ chế nội tại của tế bào đó để nhân bản — cho đến khi màng tế bào vỡ ra và tế bào ch*t.
Nhóm nghiên cứu đã so sánh hai phiên bản adenovirus — phiên bản thông thường và phiên bản đã biến đổi gene — trên cả tế bào lành lẫn tế bào UT.
Kết quả cho thấy, phiên bản biến đổi gene gần như không làm hạ:i tế bào lành, trong khi cả hai phiên bản đều tiêu diệt tế bào UT với hiệu quả tương đương nhau.
Tế bào lành được dùng trong thí nghiệm là nguyên bào sợi (Fibroblast) và tế bào sừng (Keratinocyte) của người. Tế bào bệnh lý được dùng là dòng tế bào ung thư biểu mô tuyến phổi — một trong những loại UT phổi phổ biến và khó điều trị nhất.
Điều đặc biệt: Virus còn tấ:n côn:g cả di căn
Đây là phát hiện vượt ra ngoài kỳ vọng ban đầu của nhóm nghiên cứu.
Theo nhà khoa học Anastasia Pak, các nghiên cứu gần đây cho thấy virus tiêu UT không chỉ dừng lại ở việc ph:á hủ:y trực tiếp khối u.
Khi tế bào UT bị ph:á v:ỡ, quá trình này giải phóng kháng nguyên khối u và kích hoạt các tín hiệu nguy hiểm — từ đó đánh thức hệ miễn dịch và khiến nó chủ động tấ:n c:ông khối u.
Quan trọng hơn, virus còn kích hoạt một nhóm phân tử khác — bao gồm cytokine kháng viêm — tạo ra phản ứng chống khối u mạnh đến mức có thể tiêu diệt không chỉ khối u nguyên phát được tiêm virus, mà còn cả các ổ di căn ở những nơi khác trong cơ thể.
Hiện tại, toàn bộ thí nghiệm được thực hiện in vitro — tức là trên các dòng tế bào trong phòng thí nghiệm, chưa thử nghiệm trên động vật hay người. Bước tiếp theo trong kế hoạch của nhóm nghiên cứu là kết hợp virus tiêu ung thư với hóa trị để đánh giá hiệu quả hiệp đồng giữa hai phương pháp.
Tiếp đến, báo Vnexpress thông tin thêm trong bài đăng: "Nhà khoa học Nga tạo virus diệt ung thư không hại tế bào lành" cụ thể như sau:
Các nhà khoa học Đại học Tổng hợp Quốc gia Novosibirsk tạo ra một loại virus biến đổi gene thế hệ mới có khả năng tiê:u di:ệt khối u á:c tính và kích hoạt hệ miễn dịch dọn sạch ổ di căn mà không làm tổn thương tế bào khỏe mạnh.
Hãng thông tấn TASS công bố thành tựu này vào ngày 27/4. Bà Anastasia Pak, thành viên nhóm nghiên cứu, khẳng định loại virus chuyên biệt này không tồn tại trong tự nhiên mà do các chuyên gia lai tạo trực tiếp trong phòng thí nghiệm.
Mầm bệnh nhân tạo nhận diện chính xác tế bào UT thông qua các dấu hiệu đặc trưng trên bề mặt khối u, bỏ qua các tế bào phát triển bình thường. Khi xâm nhập thành công vào bên trong tế bào á:c tính, virus chiếm đoạt cơ chế hoạt động của tế bào, sinh sôi liên tục và cuối cùng ph:á v:ỡ màng tế bào để chui ra ngoài, khiến khối u ch*t đi.
Ảnh minh họa: TASS
Bà Pak giải thích thêm, quá trình vỡ màng tế bào á:c tính sẽ giải phóng các mảnh v:ỡ mang đặc tính của khối u. Cơ thể coi các mảnh v:ỡ này như những tín hiệu báo động đỏ. Hệ miễn dịch lập tức nhận diện mối đ:e d:ọa, huy động hàng loạt tế bào phòng vệ tự nhiên đến tấn công khối u gốc, đồng thời truy tìm và triệt tiêu các ổ di căn rải rác khắp cơ thể.
Nhóm nghiên cứu đã thử nghiệm hai phiên bản virus gồm loại tự nhiên và loại biến đổi gene trong môi trường ống nghiệm. Họ sử dụng tế bào da và tế bào mô liên kết khỏe mạnh của người để đối chiếu trực tiếp với tế bào ung thư biểu mô tuyến phổi. Kết quả chứng minh cả hai phiên bản đều diệt UT hiệu quả. Tuy nhiên, chỉ có phiên bản biến đổi gene bảo vệ nguyên vẹn sự sống cho các mô lành xung quanh.
Trong thời gian tới, các nhà khoa học dự định kết hợp loại virus đ:ột ph:á này với phương pháp hóa trị nhằm đánh giá khả năng tăng cường hiệu quả chữa bệnh.
