8 giao dịch chuyển khoản dễ bị đưa vào “tầm ngắm” kiểm tra theo quy định mới
Từ năm 2026, nhiều quy định mới liên quan đến giám sát giao dịch ngân hàng và quản lý thuế doanh nghiệp sẽ được áp dụng nhằm tăng cường tính minh bạch và hạn chế gian lận tài chính.
Theo quy định tại Thông tư 25/2025/TT-NHNN, cơ quan chức năng sẽ đặc biệt lưu ý đến 8 dấu hiệu đáng ngờ có thể khiến tài khoản ngân hàng bị kiểm tra chặt chẽ hơn.
Trong đó, nhóm rủi ro cao nhất là các tài khoản có thông tin đăng ký của tổ chức hoặc người đại diện pháp luật không trùng khớp với dữ liệu trong cơ sở dữ liệu quốc gia về doanh nghiệp và dân cư.
Ngoài ra, những tài khoản bị phát hiện đang được rao bán hoặc trao đổi trên không gian mạng cũng sẽ nằm trong diện theo dõi đặc biệt. Các tài khoản xuất hiện trong danh sách cảnh báo của Ngân hàng Nhà nước hoặc cơ quan công an cũng có thể bị phong tỏa để phục vụ công tác rà soát.
Một trong những tiêu chí quan trọng để ngân hàng phát hiện dấu hiệu gian lận là dòng tiền có biến động bất thường. Hệ thống sẽ phát cảnh báo nếu một tài khoản nhận tiền từ nhiều nguồn khác nhau nhưng ngay sau đó rút sạch hoặc chuyển toàn bộ số tiền đi nơi khác trong thời gian rất ngắn.
Tương tự, tài khoản có hơn ba lần nhận tiền từ các nguồn bị nghi có dấu hiệu lừa đảo cũng sẽ bị đưa vào diện đáng ngờ.
Không chỉ vậy, các giao dịch có tần suất, giá trị hoặc địa điểm thực hiện không phù hợp với ngành nghề kinh doanh đăng ký cũng có thể trở thành căn cứ để cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra.
Một trường hợp khác dễ bị rà soát là tài khoản liên tục phát sinh giao dịch nhưng ngân hàng không thể liên lạc được với chủ tài khoản. Theo quy định mới, đây là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến việc kiểm tra toàn diện.
Bên cạnh các quy định liên quan đến giao dịch ngân hàng cá nhân, việc xác định chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp cũng có nhiều thay đổi theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP.
Theo quy định, về cơ bản mọi khoản chi thực tế phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh đều có thể được khấu trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.
Đáng chú ý, các khoản chi cho hoạt động nghiên cứu và phát triển được phép khấu trừ tối đa lên đến 200%, với điều kiện doanh nghiệp không bị lỗ sau khi áp dụng chính sách này.
Tuy nhiên, điều kiện bắt buộc là doanh nghiệp phải có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lệ theo đúng quy định pháp luật.
Đối với các hoạt động thu mua hàng hóa đặc thù như nông, lâm, thủy sản, hàng thủ công, phế liệu hoặc tài sản mua trực tiếp từ người dân, doanh nghiệp được phép sử dụng bảng kê thu mua thay cho hóa đơn đỏ.
Dù vậy, quy định mới nhấn mạnh rằng với mọi khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên, doanh nghiệp bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
Ngay cả trong trường hợp doanh nghiệp thực hiện nhiều giao dịch nhỏ dưới 5 triệu đồng trong cùng một ngày với cùng một đối tác, nếu tổng giá trị cộng dồn vượt ngưỡng quy định thì vẫn phải áp dụng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt.
Nếu vi phạm quy định này, phần chi phí tương ứng sẽ không được tính vào khoản chi được trừ khi xác định thuế thu nhập doanh nghiệp.
Theo Nghị định 181/2025/NĐ-CP, chứng từ thanh toán hợp lệ là các tài liệu chứng minh giao dịch được thực hiện thông qua ngân hàng hoặc các phương tiện điện tử.
Đáng chú ý, quy định cũng nêu rõ trường hợp bên mua mang tiền mặt đến ngân hàng để nộp trực tiếp vào tài khoản của bên bán sẽ không được xem là hình thức thanh toán không dùng tiền mặt hợp lệ.
Để đảm bảo giao dịch minh bạch và đúng quy định, người dân cũng như doanh nghiệp được khuyến cáo nên sử dụng các phương tiện thanh toán đã được Ngân hàng Nhà nước cấp phép.
Hiện nay, các hình thức thanh toán phổ biến gồm giao dịch qua thẻ ngân hàng, ví điện tử, séc, ủy nhiệm chi hoặc lệnh chi.
Việc tuân thủ đúng các phương thức thanh toán không chỉ giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn trong quá trình kê khai thuế mà còn hạn chế nguy cơ tài khoản bị nghi ngờ có dấu hiệu gian lận tài chính hoặc bị đưa vào diện kiểm tra đặc biệt.
