Cuối cùng đã phát hiện 5 mùi hương "phá thận", ít ai ngờ đến
Đừng nghĩ rằng mùi hương chỉ ảnh hưởng tới khứu giác hay hệ hô hấp. Có những thứ "phá thận" có thể được nhận biết bằng mùi rất đặc trưng.
Để bảo vệ sức khỏe thận, nhiều người thường nghĩ chỉ cần uống đủ nước, ăn nhạt hơn và tránh nhịn tiểu là đã đủ an toàn. Tuy nhiên theo cảnh báo từ bác sĩ chuyên khoa thận Hung Yung-hsiang (Trung Quốc), trên thực tế vẫn còn nhiều nguy cơ âm thầm gây tổn thương thận mà không phải ai cũng nhận ra.
Trong số đó có một yếu tố rất quen thuộc xuất hiện gần như mỗi ngày trong sinh hoạt: mùi hương.
Nghe có vẻ khó tin, nhưng một số mùi quen thuộc, thậm chí được nhiều người cho là dễ chịu hoặc có lợi, lại có thể chứa hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC), chất làm dẻo hay bụi mịn PM2.5 — những tác nhân được cho là có khả năng ảnh hưởng tiêu cực đến hệ bài tiết nếu tiếp xúc kéo dài.
Dưới đây là 5 nhóm mùi hương được bác sĩ Hung khuyến cáo nên đặc biệt lưu ý.
1. Mùi dầu mỡ từ món chiên rán, xào nấu nhiệt độ cao
Ảnh minh họa
Mùi thơm bốc lên từ đồ chiên, đồ xào thường khiến nhiều người cảm thấy ngon miệng và kích thích vị giác. Tuy nhiên, theo chuyên gia, đằng sau mùi hương hấp dẫn ấy là quá trình dầu mỡ bị phân hủy dưới nhiệt độ cao.
Quá trình này có thể sinh ra các hydrocarbon thơm đa vòng (PAH) – nhóm chất được xem là không có lợi cho sức khỏe khi tiếp xúc thường xuyên.
Nếu hít phải lượng lớn khói dầu trong thời gian dài, cơ thể có thể bị thúc đẩy tình trạng stress oxy hóa, làm tổn thương tế bào nội mạc mạch máu. Về lâu dài, điều này có thể ảnh hưởng đến hệ mạch máu nuôi dưỡng thận và làm gia tăng nguy cơ các vấn đề về thận.
Vì vậy, các chuyên gia khuyến nghị nên nấu ăn trong khu vực thông thoáng, bật máy hút mùi hoặc mở cửa sổ để giảm tiếp xúc với khói bếp.
2. Mùi khói thuốc, kể cả thuốc lá điện tử
Không chỉ thuốc lá truyền thống, thuốc lào hay xì gà, ngay cả thuốc lá điện tử với mùi trái cây hoặc hương liệu dễ chịu cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe.
Theo bác sĩ Hung, khói thuốc chứa nhiều hóa chất độc hại cùng kim loại nặng như cadmium, chì và nickel.
Khi thường xuyên hít phải, đặc biệt trong không gian kín hoặc hút thuốc thụ động kéo dài, các chất này có thể đi vào máu và tích tụ trong cơ thể, bao gồm cả mô thận.
Điều này có thể gây ảnh hưởng đến hệ mạch máu nhỏ dẫn đến thận, làm giảm lưu lượng máu nuôi cơ quan này và lâu dài có nguy cơ tác động đến chức năng lọc máu của thận.
3. Mùi sơn, đồ gỗ mới, keo dán sau sửa chữa nhà cửa
Một thói quen khá phổ biến là chuyển vào ở ngay sau khi nhà vừa sửa xong hoặc sinh hoạt trong không gian kín mới lắp nội thất gỗ công nghiệp, dùng nhiều keo dán.
Theo cảnh báo của chuyên gia, mùi hăng nồng trong các môi trường này thường liên quan đến hợp chất hữu cơ dễ bay hơi VOC, điển hình như benzene và formaldehyde.
Khi ở lâu trong không gian đóng kín, những chất này có thể được hấp thu qua đường hô hấp rồi đi vào máu.
Do thận là cơ quan tham gia lọc máu liên tục, việc tiếp xúc kéo dài với các hóa chất trên có thể làm tăng gánh nặng cho hệ thống lọc của cơ thể.
Các chuyên gia khuyến nghị sau khi xây sửa hoặc lắp đặt nội thất mới, nên mở cửa thông gió, dùng quạt đối lưu hoặc chờ đủ thời gian trước khi sinh hoạt lâu dài trong không gian đó.
4. Mùi nước hoa, tinh dầu kém chất lượng và hóa chất tẩy rửa mạnh
Không ít người có thói quen sử dụng lượng lớn nước hoa, tinh dầu thơm hoặc chất tẩy rửa mạnh trong phòng kín.
Theo bác sĩ Hung, nguy cơ có thể tăng lên khi người dùng chọn sản phẩm không rõ nguồn gốc, hàng trôi nổi hoặc lạm dụng quá mức.
Một số loại hương liệu giá rẻ có thể chứa hàm lượng cao chất làm dẻo phthalates DEP nhằm giúp mùi lưu lại lâu hơn.
Khi đi vào cơ thể và trải qua quá trình đào thải, các chất này có thể tạo thêm áp lực cho hệ bài tiết.
Tương tự, việc thường xuyên hít hóa chất tẩy rửa mạnh trong phòng kín cũng khiến cơ thể phải xử lý lượng lớn hợp chất hóa học, từ đó làm tăng gánh nặng chuyển hóa.
Giải pháp được chuyên gia khuyến nghị là ưu tiên sản phẩm uy tín, sử dụng với lượng vừa phải và luôn đảm bảo khu vực sử dụng có lưu thông không khí tốt.
5. Mùi hương từ nhang, hương, trầm trong phòng kín
Thắp nhang, đốt trầm hương là thói quen quen thuộc trong nhiều gia đình. Tuy nhiên, việc thực hiện trong phòng kín, ít lưu thông không khí lại là điều cần lưu ý.
Theo chuyên gia, khi bị đốt cháy trong môi trường thiếu oxy, khói nhang và trầm có thể tạo ra lượng lớn bụi mịn PM2.5 cùng các hydrocarbon thơm đa vòng.
Những hạt bụi siêu nhỏ này có khả năng đi sâu vào đường hô hấp, xâm nhập hệ tuần hoàn và ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể.
Nếu tiếp xúc thường xuyên, quá trình lưu thông máu và hoạt động lọc của thận cũng có thể chịu áp lực lớn hơn.
Để hạn chế nguy cơ, nên đốt nhang ở nơi thông thoáng, tránh sử dụng kéo dài trong phòng kín hoặc không gian không có hệ thống thông gió.
Làm gì để bảo vệ thận tốt hơn?
Ngoài việc hạn chế tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ kể trên, bác sĩ chuyên khoa cũng nhấn mạnh vai trò của lối sống lành mạnh trong việc bảo vệ hệ bài tiết.
Người trưởng thành nên duy trì uống đủ nước trong ngày, chia đều theo nhiều thời điểm thay vì đợi khát mới uống.
Song song đó, cần tránh nhịn tiểu kéo dài, giảm lượng muối và hạn chế thực phẩm nhiều đường, nước ngọt để giúp thận giảm bớt áp lực hoạt động.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo không tự ý lạm dụng thuốc, đặc biệt là thuốc giảm đau hoặc thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc.
Việc khám sức khỏe định kỳ, theo dõi huyết áp, đường huyết và kiểm tra chức năng thận thường xuyên cũng là cách quan trọng giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường trước khi bệnh tiến triển nặng.
