Xác định danh tính “bệnh nhân số 0” trong ổ dịch virus Hanta chết người khiến cả thế giới lo ngại
Một chuyến du thuyền thám hiểm Nam Cực đã trở thành tâm điểm lo ngại toàn cầu sau khi một nhà điểu học người Hà Lan được xác định là “bệnh nhân số 0” trong ổ dịch virus hanta.
Chuyên trang Đời sống & Pháp luật ngày 11/5/2026 đưa tin: "Xác định danh tính “bệnh nhân số 0” trong ổ dịch virus Hanta ch:ết người khiến cả thế giới lo ngại", nội dung cho biết:
Cuộc đời gắn liền với chim chóc và những chuyến thám hiểm của "bệnh nhân số 0"
Leo Schilperoord, nhà điểu học người Hà Lan 70 tuổi, vừa được xác định là “bệnh nhân số 0” trong ổ dịch hantavirus ch:ết người liên quan tới du thuyền thám hiểm MV Hondius.
Ông Leo Schilperoord được cho là đã nhiễm chủng Andes, biến thể hantavirus cực hiếm có khả năng lây từ người sang người, sau chuyến đi tới một bãi rác gần thành phố Ushuaia ở miền nam Argentina, nơi nổi tiếng với giới quan sát chim hoang dã.
Leo Schilperoord cùng vợ là Mirjam Schilperoord, 69 tuổi, sống tại làng Haulerwijk, Hà Lan. Hai người dành nhiều tháng du lịch khắp Nam Mỹ, đi qua Chile và Uruguay trước khi quay lại Argentina vào cuối tháng 3/2026.
Cặp đôi nổi tiếng trong giới yêu chim tại Hà Lan. Từ năm 1984, họ đã đồng tác giả một nghiên cứu về loài ngỗng chân hồng đăng trên tạp chí điểu học Hà Lan Het Vogeljaar.
Các chuyến đi của họ kéo dài khắp thế giới. Năm 2013, cả hai từng tham gia tour quan sát chim và động vật hoang dã kéo dài 12 ngày tại Sri Lanka và ghi lại trải nghiệm phát hiện loài cú hiếm Serendib Scops Owl.
Theo các báo cáo, ngày 27/3, hai vợ chồng đã tới bãi rác đô thị gần Ushuaia. Dù người dân địa phương tránh xa khu vực này, đây lại là điểm đến quen thuộc của giới quan sát chim vì có thể bắt gặp loài chim caracara họng trắng, còn gọi là caracara Darwin.
Nhiếp ảnh gia và hướng dẫn viên địa phương Gaston Bretti cho biết: “Việc các nhà quan sát chim tới bãi rác là rất phổ biến vì ở đó có nhiều loài chim. Đây là một núi rác đã vượt xa giới hạn ban đầu mà chính quyền thiết lập”.
Giới chức y tế tin rằng chính bãi rác này là nơi cặp đôi tiếp xúc với chủng Andes của hantavirus. Virus được mang bởi loài chuột lúa đuôi dài và có thể lây qua việc hít phải các hạt khí dung chứa chất bài tiết hoặc nước tiểu của động vật nhiễm bệnh.
Khác với phần lớn virus hanta khác, chủng Andes có khả năng lây truyền giữa người với người nếu tiếp xúc gần trong thời gian dài.
Phát bệnh trên du thuyền giữa hành trình
Ngày 1/4, hai vợ chồng lên tàu MV Hondius tại Ushuaia. Chưa đầy một tuần sau, ông Leo bắt đầu xuất hiện các triệu chứng như sốt cao, đau đầu, đau bụng và tiêu chảy.
Tình trạng của ông chuyển biến xấu rất nhanh và ông qua đời trên tàu vào ngày 11/4.
Ảnh: AP
Con tàu do Hà Lan vận hành khi đó chở theo 112 hành khách khác, phần lớn là các nhà khoa học và người yêu thích quan sát chim.
Đến ngày 24/4, khi tàu cập đảo Saint Helena, bà Mirjam xuống tàu cùng thi thể chồng và bay tới Johannesburg để nối chuyến về Hà Lan bằng hãng KLM.
Tuy nhiên, nhân viên hãng bay nhận thấy bà có dấu hiệu sức khỏe bất thường và từ chối cho lên máy bay. Bà sau đó gục tại sân bay Johannesburg và qua đời chỉ một ngày sau đó, được cho là vì nhiễm cùng loại virus.
Tại quê nhà Haulerwijk, số tháng 4 của tạp chí địa phương đã đăng lời tưởng niệm dành cho hai vợ chồng: “Như những cánh chim đang bay. Chúng tôi sẽ nhớ họ và những câu chuyện họ kể”.
Trong ngày 11/5, báo Thanh niên cũng đưa tin: "Sơ tán du thuyền có ổ dịch vi rút Hanta", cho biết gần 150 người đến từ 23 quốc gia bắt đầu được sơ tán khỏi du thuyền có ổ dịch vi rút Hanta đang neo đậu gần đảo Tenerife của Tây Ban Nha.
Reuters ngày 10.5 dẫn thông báo của Bộ Y tế Tây Ban Nha cho hay nước này tiến hành quá trình sơ tán hành khách trên du thuyền MV Hondius neo đậu gần đảo Tenerife, khi các quan chức y tế lên du thuyền kiểm tra lần cuối và bắt đầu cho hành khách rời đi. Nhóm đầu tiên gồm các công dân Tây Ban Nha được đưa lên bờ bằng các xuồng nhỏ và lập tức lên các xe buýt di chuyển đến sân bay, nơi máy bay của chính phủ sẽ đưa họ đến Madrid.
Các xuồng tiếp cận du thuyền MV Hondius gần đảo Tenerife hôm 10.5 (ẢNH: AFP)
Lực lượng bảo vệ dân sự Tây Ban Nha tại cảng Granadilla de Abona trên đảo Tenerife hôm 10.5 (ẢNH: AFP)
Nỗ lực của Tây Ban Nha
Tây Ban Nha đồng ý tiếp nhận du thuyền theo đề nghị của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), sau khi Cape Verde không để du thuyền cập cảng theo lịch trình trước đó, do lo ngại ổ dịch . Theo Bộ Y tế Tây Ban Nha, sau khi những hành khách là công dân nước này rời du thuyền, các nhóm hành khách khác cũng rời đi, trong đó có công dân Hà Lan. Máy bay của Hà Lan còn chở thêm các hành khách Đức, Bỉ và Hy Lạp. Sau đó đến lượt hành khách Thổ Nhĩ Kỳ, Pháp, Anh, Mỹ và các nước khác.
Máy bay dùng để sơ tán hành khách Hà Lan và các nước khác tại Sân bay Tenerife Sur-Reina Sofia (ẢNH: AFP)
Xe buýt quân sự dùng để di chuyển hành khách từ du thuyền (ẢNH: AFP)
Nhiều nước như Bỉ, Pháp, Đức, Ireland, Mỹ, Anh và Hà Lan ngày 9.5 xác nhận đã điều máy bay đón công dân của mình. Dự kiến, quá trình sơ tán sẽ kéo dài đến trưa 11.5 (giờ địa phương). Giới chức WHO, chính quyền Tây Ban Nha và Công ty du thuyền Oceanwide Expeditions (Hà Lan) cho hay hiện không còn hành khách nào khác trên du thuyền có triệu chứng nhiễm vi rút Hanta. Trước đó có 3 người tử vong kể từ khi phát hiện ổ dịch, bên cạnh 5 hành khách khác bị nhiễm vi rút và đã rời du thuyền.
Khuyến nghị của WHO
WHO xem tất cả những người trên du thuyền là đối tượng tiếp xúc có nguy cơ cao và cần được theo dõi tích cực trong 42 ngày. Bà Maria Van Kerkhove, quyền Giám đốc phụ trách quản lý rủi ro dịch bệnh và đại dịch của WHO, cho biết tổ chức này đã phối hợp với các quốc gia thành viên, nhất là Tây Ban Nha và Hà Lan, cũng như với các chuyên gia trên thế giới về những phương hướng phòng ngừa tốt nhất. Với các quốc gia có công dân trên du thuyền, WHO đã cung cấp thông tin về kế hoạch rời du thuyền một cách an toàn, trong đó những người nếu có triệu chứng cần lập tức lên máy bay sơ tán y tế và được đưa đến Hà Lan chăm sóc.
Có mặt tại Tenerife hỗ trợ sơ tán, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus khẳng định nguy cơ từ vi rút Hanta đối với người dân địa phương là thấp. "Tôi cần các bạn nghe rõ lời tôi, đây không phải là một đại dịch Covid-19 khác. Nguy cơ y tế công cộng từ vi rút Hanta vẫn ở mức thấp", ông trấn an.
