Tài khoản tiết kiệm bị rút 283 lần chỉ trong 90 phút, người phụ nữ đòi bồi thường hơn 1 tỷ đồng nhưng bị ngân hàng từ chối: “Chị không có đủ bằng chứng”
Chỉ trong vòng 90 phút, tài khoản ngân hàng của một phụ nữ Trung Quốc đã bị rút tiền liên tiếp 283 lần, mỗi giao dịch trị giá 1.000 NDT.
Theo chuyên trang Đời sống & Pháp luật đăng tải bài viết với tiêu đề: "Tài khoản tiết kiệm bị rút 283 lần chỉ trong 90 phút, người phụ nữ đòi bồi thường hơn 1 tỷ đồng nhưng bị ngân hàng từ chối: “Chị không có đủ bằng chứng”", nội dung như sau:
Theo hồ sơ vụ án, chị Lý ở Bắc Kinh, Trung Quốc – chủ tài khoản tiết kiệm – phát hiện tài khoản của mình bị mất tổng cộng 283.000 NDT (hơn 1 tỷ đồng) sau khi xảy ra chuỗi giao dịch bất thường trong thời gian ngắn. Ngay sau đó, chị đã tiến hành báo mất thẻ, trình báo cơ quan công an địa phương và yêu cầu ngân hàng bồi thường khoản tiền bị đánh cắp. Tuy nhiên, phía ngân hàng từ chối trách nhiệm, cho rằng không có đủ bằng chứng xác định lỗi thuộc về hệ thống ngân hàng.
Không đồng tình với cách xử lý này, chị Lý đã khởi kiện ngân hàng ra Tòa án Nhân dân quận Hải Điến, yêu cầu bồi thường 283.000 NDT bị mất cùng lãi phát sinh. Sau quá trình xét xử, tòa án sơ thẩm đã chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc ngân hàng phải chịu trách nhiệm bồi thường. Ngân hàng sau đó kháng cáo nhưng tòa phúc thẩm giữ nguyên bản án sơ thẩm.
Tại phiên tòa, chị Lý khẳng định 283 giao dịch nói trên đều phát sinh ở nước ngoài, được thực hiện thông qua cùng một tài khoản nhận tiền, với giá trị giao dịch giống hệt nhau và dồn dập trong khoảng thời gian khoảng 90 phút. Tuy nhiên, hệ thống ngân hàng đã không nhận diện được dấu hiệu bất thường, không áp dụng biện pháp kiểm soát hay tạm dừng giao dịch, mà vẫn liên tục cho phép thanh toán.
Ngược lại, phía ngân hàng lập luận rằng hệ thống giao dịch của họ được xây dựng và vận hành đúng theo các tiêu chuẩn của ngành, mọi giao dịch phát sinh đều phải thông qua mật khẩu xác thực. Ngân hàng cho rằng việc chị Lý từng để mất thẻ ngân hàng cũng như thói quen sử dụng các nền tảng thanh toán của bên thứ ba vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro, có thể là nguyên nhân dẫn đến sự cố.
Thậm chí, ngân hàng còn nêu khả năng chị Lý thông đồng với người khác để thực hiện các giao dịch, từ đó khẳng định trách nhiệm không thuộc về mình.
Sau khi xem xét toàn diện vụ việc, Tòa án quận Hải Điến xác định rằng giữa chị Lý và ngân hàng đã hình thành quan hệ hợp đồng tiền gửi hợp pháp, có hiệu lực pháp lý. Từ đó, tổ chức tín dụng này có nghĩa vụ đảm bảo an toàn cho số tiền trong tài khoản của khách hàng.
Trong vụ án này, 283 giao dịch đều có dấu hiệu bất thường rõ ràng nhưng ngân hàng đã không phát hiện, không cảnh báo, cũng không gửi thông báo cho khách hàng. Từ đó, tòa án kết luận ngân hàng đã không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thông báo và nghĩa vụ thận trọng, vi phạm nghĩa vụ hợp đồng trong việc bảo đảm an toàn tiền gửi của khách hàng.
Việc hệ thống giao dịch không kịp thời nhận diện và kiểm soát rủi ro đã trực tiếp dẫn đến thiệt hại tài chính cho chị Lý. Do vậy, ngân hàng phải chịu trách nhiệm bồi thường toàn bộ số tiền bị mất cùng lãi phát sinh.
Thẩm phán chủ tọa vụ án cho biết, trong các vụ gian lận thẻ ngân hàng, trọng tâm tranh chấp thường nằm ở việc ngân hàng có thực hiện đầy đủ nghĩa vụ này hay không. Với giao dịch trực tuyến không có thẻ, yếu tố then chốt là ngân hàng đã xác minh thông tin và thực hiện nghĩa vụ cảnh báo hay chưa. Nếu không chứng minh được, ngân hàng phải chịu trách nhiệm bồi thường.
Thẩm phán cũng lưu ý rằng, trong một số trường hợp khác, nếu khách hàng tự mình để lộ thông tin bảo mật, chẳng hạn như nhập mã xác thực vào các đường link lừa đảo, thì dù giao dịch bị đánh cắp qua mạng, ngân hàng cũng không phải chịu trách nhiệm bồi thường. Điều này cho thấy, việc xác định trách nhiệm trong các vụ án đánh cắp tiền qua ngân hàng cần được xem xét trên cơ sở chứng cứ cụ thể của từng vụ việc.
Cũng qua vụ việc này, ngoài những rủi ro khách quan, tòa án Trung Quốc khuyên khách hàng bảo mật thông tin thẻ, mật khẩu và mã xác thực, không cung cấp cho cá nhân hay đường link không rõ nguồn gốc để tránh trở thành nạn nhân của các hành vi gian lận, chiếm đoạt tài sản.
Theo chuyên trang Đời sống & Pháp luật đăng tải bài viết với tiêu đề: "Phát hiện hơn 358 tỷ đồng tiền gửi của 42 khách hàng đồng loạt chảy vào tài khoản ngân hàng của 1 người phụ nữ sinh năm 1962", nội dung như sau:
Theo The Paper, ngày 17/1/2015, cơ quan chức năng Thượng Hải, Trung Quốc đã bắt giữ 9 đối tượng liên quan đến vụ án 95,05 triệu NDT (hơn 358 tỷ đồng) tiền gửi tại Ngân hàng Liên hiệp Hàng Châu bị chiếm đoạt vào năm 2014.
Trong số này có kẻ chủ mưu Khâu Ngọc Ái, cùng “nội gián” trong ngân hàng là Chu, Trưởng phòng giao dịch Văn Nhị thuộc Chi nhánh Cổ Đãng của Ngân hàng Liên hiệp Hàng Châu. Các nghi phạm còn lại đều là những “cò vốn”, đóng vai trò trung gian lôi kéo người gửi tiền cho Khâu.
Đại diện Ngân hàng Liên hiệp Hàng Châu cho biết, trong tổng số 95,05 triệu NDT tiền gửi của 42 khách hàng, hơn 50 triệu NDT đã được thu hồi. Phần chênh lệch còn lại, hơn 40 triệu NDT, đã được ngân hàng tạm ứng chi trả trước, đảm bảo quyền lợi cho người gửi tiền. Nhờ đó, toàn bộ 42 khách hàng đã nhận đủ cả gốc lẫn lãi.
Thủ phạm là đối tượng không ai ngờ đến
Theo kết quả điều tra của Công an quận Tây Hồ, Hàng Châu, Khâu Ái Ngọc – chủ mưu vụ án – sinh năm 1962, từng là giáo viên tại một trường tư thục. Năm 2008, người này bỏ nghề dạy học, thành lập một công ty đầu tư hoạt động trong lĩnh vực cho vay tài chính. Tuy nhiên, trong bối cảnh khủng hoảng tín dụng liên tiếp xảy ra tại tỉnh Chiết Giang, công ty của Khâu rơi vào tình trạng thiếu hụt vốn nghiêm trọng.
Để xoay vòng dòng tiền, Khâu đã tìm cách móc nối với Chu, Trưởng phòng giao dịch Văn Nhị thuộc Chi nhánh Cổ Đãng của Ngân hàng Liên hiệp Hàng Châu. Hai bên cấu kết, trong đó Khâu chi tiền hoa hồng cao để thuê nhiều “cò vốn” dụ dỗ người gửi tiền tham gia hình thức gọi là “gửi tiền hưởng lãi bù”. Chu lợi dụng chức vụ và quyền hạn của mình để chuyển tiền của 42 khách hàng sang tài khoản của Khâu.
Theo lời giới thiệu của các “cò vốn”, người gửi tiền chỉ cần đến phòng giao dịch Văn Nhị để gửi tiền, in sao kê chứng minh tiền đã vào tài khoản, là có thể nhận ngay khoản “lãi bù” lên tới 13%. Sau khi thương vụ hoàn tất, các “cò vốn” được hưởng phí môi giới từ 15–18%, trong khi Chu chỉ nhận mức hoa hồng khoảng 3%.
Điều đáng chú ý là theo điều tra của cơ quan công an địa phương, điều kiện kinh tế gia đình của Chu khá ổn định. Hai vợ chồng đều có công việc tốt và sở hữu 2 căn nhà. Tuy nhiên, Chu vẫn bất chấp rủi ro pháp lý để tham gia đường dây chiếm đoạt tiền gửi.
Chiêu thức chiếm đoạt tài sản siêu tinh vi
Thông thường, các ngân hàng áp dụng quy trình kiểm soát nghiêm ngặt đối với mọi biến động tài khoản. Thế nhưng trong vụ án này, Chu đã lợi dụng chức vụ để chuyển đồng loạt 42 khoản tiền chỉ trong hơn 20 ngày.
Theo đại diện bộ phận pháp chế và tuân thủ của Ngân hàng Liên hiệp Hàng Châu, vấn đề phát sinh chủ yếu nằm ở khâu phê duyệt và giám sát chéo. Chu đã lợi dụng sự tin tưởng giữa các đồng nghiệp. Khi thực hiện phê duyệt giao dịch, nhân viên khác chỉ kiểm tra sơ bộ chứng từ và giao diện thao tác, mà không hỏi kỹ nội dung giao dịch mà khách hàng đang thực hiện.
Không chỉ vậy, trước khi gửi tiền, các “cò vốn” còn yêu cầu người gửi tiền ký một thỏa thuận gọi là “6 không”, bao gồm: không rút tiền trước hạn trong một năm, không mở chức năng giao dịch liên thông, không mở thông báo SMS, không tra cứu tài khoản, không mở ngân hàng điện tử và không sử dụng các dịch vụ thông báo biến động tài khoản. Chính thỏa thuận này đã khiến người gửi tiền tự tước bỏ quyền giám sát tài khoản của mình, tạo điều kiện cho hành vi phạm tội.
Hình ảnh camera giám sát cho thấy, trong mỗi giao dịch, “cò vốn” sẽ đưa sẵn chứng từ chuyển khoản cho Chu tại quầy. Sau khi người gửi tiền nhập mật khẩu, Chu trả lại sổ tiết kiệm và sao kê đã in sẵn. Chỉ sau khi khách hàng rời đi, Chu mới hoàn tất thao tác chuyển tiền của khách hàng sang tài khoản của Khâu Ngọc Ái, rồi dùng giấy trắng thay thế sổ tiết kiệm để in, và vứt bỏ các bản in có ghi lịch sử giao dịch.
Vụ việc chỉ bị phát hiện khi một người gửi tiền họ Lịch tự ý kiểm tra tài khoản, vi phạm thỏa thuận “6 không” và phát hiện toàn bộ số tiền lớn trong tài khoản đã “bốc hơi”. Sau khi người này làm việc với ngân hàng, đường dây lừa đảo chiếm đoạt tiền gửi mới bị phanh phui, buộc cơ quan công an phải vào cuộc điều tra.
Cơ quan giám sát ngân hàng Trung Quốc khuyến cáo, mọi người nên cẩn trọng trước những hình thức gửi tiền với lãi suất cao bởi chúng đều tiềm ẩn rủi ro. Thực tế cho thấy, tất cả các nạn nhân trong chuỗi vụ việc này đều bị cuốn hút bởi mức lãi vượt trần. Khi lòng tham lấn át sự cảnh giác, rủi ro tài chính đã được gieo mầm từ chính thời điểm gửi tiền.
