Tìm ra "sát thủ" khiến 5 người tử vong trong trang trại lợn ở Thanh Hóa
Sát thủ mang mùi "trứng thối" trong không gian kín nguy hiểm ra sao, vì sao có thể khiến nạn nhân tử vong chỉ sau vài hơi thở?
Vụ tai nạn ngạt khí đặc biệt nghiêm trọng xảy ra tại trang trại chăn nuôi ở Thanh Hóa khiến 5 người thiệt mạng đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về mức độ nguy hiểm của khí Hydro sulfua (H₂S) trong các không gian kín. Theo các chuyên gia, đây là loại khí độc có thể khiến con người mất ý thức gần như ngay lập tức và tử vong chỉ sau vài hơi thở nếu tồn tại ở nồng độ cao.
Khí H₂S thường tích tụ trong các khu vực hạn chế như hầm biogas, bể chứa chất thải, hố ga, cống ngầm hoặc các hầm chứa phân, nơi quá trình phân hủy chất hữu cơ diễn ra trong điều kiện thiếu oxy.
Vì sao H₂S được gọi là khí "trứng thối"?
Tên gọi này xuất phát từ mùi đặc trưng của Hydro sulfua - mùi hôi rất giống trứng gà bị hỏng.
Theo các chuyên gia, lòng đỏ trứng chứa nhiều axit amin có thành phần lưu huỳnh. Khi trứng bị phân hủy, vi khuẩn sẽ phá vỡ các hợp chất này và giải phóng khí H₂S. Chỉ cần nồng độ khoảng 0,01 ppm, khứu giác con người đã có thể nhận biết được mùi hôi rất rõ.
Quá trình tương tự cũng diễn ra tại các hầm biogas, bể phốt, cống rãnh hay khu vực chứa chất thải chăn nuôi. Trong môi trường yếm khí (thiếu oxy), vi khuẩn phân hủy phân động vật và các chất hữu cơ, tạo ra lượng lớn Hydro sulfua.
Do H₂S là khí không màu nên mùi "trứng thối" chính là dấu hiệu cảnh báo trực quan nhất giúp con người nhận biết sự hiện diện của loại khí độc này.
Độc tính cao hơn cả khí CO
Theo Tiến sĩ Khuất Quang Sơn, giảng viên Trường Đại học Phòng cháy Chữa cháy, Hydro sulfua là loại khí không màu, dễ cháy nổ và có độc tính rất cao, thậm chí vượt cả khí Carbon monoxide (CO).
Sau khi xâm nhập vào cơ thể, H₂S ban đầu gây kích ứng mắt và viêm kết mạc. Tuy nhiên, nguy hiểm nhất là khả năng tác động trực tiếp đến hệ thần kinh trung ương, làm tê liệt trung tâm điều khiển hô hấp.
Một dấu hiệu thường gặp tại hiện trường các vụ ngạt khí H₂S là những vật dụng bằng đồng hoặc bạc trên người nạn nhân có thể bị xỉn màu hoặc chuyển sang màu đen do phản ứng hóa học với khí độc.
Vì sao khí H₂S đặc biệt nguy hiểm trong hầm kín?
Theo Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Thể thao dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, Hydro sulfua có khối lượng riêng lớn hơn không khí nên luôn có xu hướng lắng xuống các vị trí thấp.
Điều này khiến những khu vực như hầm biogas, bể chứa chất thải, hố ga hoặc cống ngầm trở thành nơi tích tụ khí độc với nồng độ rất cao.
Trong thực tế, người đứng phía trên miệng hầm có thể vẫn hít thở bình thường, nhưng chỉ cần bước xuống khu vực phía dưới là đã tiếp xúc trực tiếp với lớp khí H₂S đậm đặc.
"Cái bẫy" khiến nhiều người chủ quan
Một đặc điểm đặc biệt nguy hiểm của Hydro sulfua là khả năng tạo ra cảm giác an toàn giả.
Ở nồng độ thấp khoảng 0,01 ppm, con người dễ dàng ngửi thấy mùi trứng thối rất đặc trưng.
Tuy nhiên, khi nồng độ đạt khoảng 100 ppm, khí H₂S sẽ làm tê liệt dây thần kinh khứu giác. Lúc này, người tiếp xúc không còn ngửi thấy mùi hôi nữa và rất dễ lầm tưởng khí độc đã hết hoặc mức độ nguy hiểm đã giảm, từ đó tiếp tục đi sâu vào khu vực ô nhiễm.
Chính đặc tính này khiến nhiều vụ tai nạn ngạt khí liên tiếp xảy ra khi người phía sau lao vào cứu nạn nhân mà không biết bản thân cũng đang bước vào vùng có nồng độ khí cực kỳ nguy hiểm.
Chỉ vài hơi thở cũng có thể dẫn đến tử vong
Theo tiêu chuẩn an toàn quốc tế, khi nồng độ Hydro sulfua đạt từ 400-700 ppm, người tiếp xúc có nguy cơ tử vong trong khoảng 30 phút.
Nếu nồng độ vượt 800 ppm, nạn nhân có thể mất ý thức gần như ngay lập tức và tử vong chỉ sau vài hơi thở.
Các chuyên gia mô tả cảm giác này giống như bị một lực rất mạnh tác động vào đầu, khiến người gặp nạn gục xuống ngay tại chỗ mà không còn khả năng phản ứng hay tìm đường thoát ra ngoài.
Bên cạnh H₂S, các không gian kín còn có thể tồn tại đồng thời nhiều loại khí nguy hiểm khác như amoniac (NH₃), phosphine (PH₃) cùng tình trạng thiếu oxy nghiêm trọng. Những yếu tố này kết hợp với nhau khiến nguy cơ tử vong tăng lên rất nhanh.
Chuyên gia khuyến cáo không xuống cứu người theo phản xạ
Theo khuyến cáo của các chuyên gia, khi phát hiện người gặp nạn trong hầm biogas, hố ga hoặc không gian kín, tuyệt đối không lao xuống cứu theo phản xạ nếu không có thiết bị bảo hộ chuyên dụng.
Việc cần làm đầu tiên là nhanh chóng tạo sự thông thoáng cho khu vực, sử dụng quạt công suất lớn để đẩy khí độc ra ngoài và đưa không khí sạch vào bên trong.
Trong trường hợp bắt buộc phải tiếp cận hiện trường, người xuống hầm phải được trang bị đầy đủ mặt nạ chống độc kết hợp bình dưỡng khí độc lập, đồng thời sử dụng dây an toàn kết nối với lực lượng hỗ trợ ở phía trên để sẵn sàng ứng cứu khi xảy ra sự cố.
Đối với các cơ sở chăn nuôi và sản xuất có sử dụng hầm biogas hoặc các không gian hạn chế, chuyên gia khuyến nghị cần thường xuyên tổ chức tập huấn về an toàn lao động, trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ, đồng thời xây dựng quy trình kiểm tra khí độc nghiêm ngặt trước khi có người xuống làm việc nhằm hạn chế tối đa nguy cơ xảy ra những tai nạn đáng tiếc.
Nguồn: https://vnexpress.net/sat-thu-trung-thoi-trong-khong-gian-kin-gay-cai-chet-nhanh-the-nao-5099570.html
Hoàng Anh
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 09:52, 21/07/2026)
