Lời khuyên dành cho gia đình thường xuyên dùng thớt gỗ khi nấu ăn
Thớt gỗ được nhiều gia đình sử dụng hằng ngày, nhưng cần vệ sinh, làm khô và bảo quản đúng cách để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn chéo khi chế biến thực phẩm.
Thớt gỗ được nhiều gia đình ưa chuộng nhờ độ chắc chắn, thuận tiện khi thái thịt, chặt thực phẩm và sơ chế rau củ. Tuy nhiên, sau thời gian sử dụng, bề mặt thớt có thể xuất hiện nhiều vết cắt và rãnh sâu. Nếu không được vệ sinh kỹ hoặc thường xuyên trong tình trạng ẩm ướt, thớt có thể trở thành nơi tích tụ cặn thực phẩm, làm tăng nguy cơ lây nhiễm chéo giữa các loại thực phẩm.
Theo Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), người tiêu dùng có thể sử dụng thớt làm từ gỗ, nhựa hoặc kính để chế biến thực phẩm. Điều quan trọng không chỉ nằm ở chất liệu mà còn ở cách sử dụng, vệ sinh và bảo quản. Đặc biệt, thớt cần được thay mới khi bề mặt bị mòn quá mức hoặc xuất hiện những rãnh sâu khó làm sạch.
Để sử dụng thớt gỗ an toàn và bền lâu, các gia đình nên chú ý một số nguyên tắc dưới đây.
Dùng riêng thớt cho thực phẩm sống và đồ ăn chín
Một trong những nguyên tắc quan trọng nhất khi sử dụng thớt là hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn chéo. Thịt sống và hải sản có thể chứa vi khuẩn gây bệnh. Nếu dùng cùng một chiếc thớt để sơ chế những thực phẩm này rồi tiếp tục thái rau ăn sống, trái cây hoặc thức ăn đã nấu chín mà không vệ sinh đúng cách, vi khuẩn có thể truyền sang các món ăn khác.
Để giảm thiểu nguy cơ này, USDA khuyến nghị sử dụng thớt riêng cho rau củ quả và bánh mì, đồng thời dùng một chiếc khác cho thịt sống và hải sản.
Các gia đình có thể lựa chọn thớt có màu sắc hoặc kích thước khác nhau để dễ phân biệt, tránh nhầm lẫn trong quá trình nấu nướng. Đây là cách đơn giản giúp hình thành thói quen chế biến thực phẩm an toàn hơn.
Trong trường hợp chỉ có một chiếc thớt, người dùng cần rửa sạch bằng nước nóng và xà phòng sau khi sơ chế từng loại thực phẩm, trước khi chuyển sang nguyên liệu tiếp theo. Tuy nhiên, việc sử dụng thớt riêng vẫn thuận tiện hơn trong quá trình chế biến và giúp hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo.
Không cất thớt khi còn ẩm ướt
Sau khi rửa, nhiều người có thói quen đặt thớt vào tủ bếp hoặc xếp chồng lên những dụng cụ khác ngay lập tức. Với thớt gỗ, đây là cách bảo quản không phù hợp nếu bề mặt vẫn còn ướt.
Độ ẩm lưu lại trong thời gian dài khiến thớt khó khô hoàn toàn, đồng thời có thể tạo điều kiện cho nấm mốc phát triển khi môi trường bảo quản không thích hợp. Việc để nước đọng hoặc ngâm thớt trong chậu quá lâu cũng có thể ảnh hưởng đến độ bền của gỗ.
Vệ sinh thớt gỗ.
Sau khi vệ sinh, người dùng nên dùng khăn giấy sạch thấm bớt nước nếu cần, sau đó dựng thớt đứng hoặc đặt ở vị trí thông thoáng để cả hai mặt đều tiếp xúc với không khí. Chỉ nên cất thớt khi đã khô hoàn toàn.
Bên cạnh việc hỗ trợ vệ sinh, thói quen này còn giúp hạn chế nguy cơ gỗ bị cong vênh hoặc nứt do tiếp xúc với độ ẩm không phù hợp trong thời gian dài.
Thay thớt khi xuất hiện nhiều vết nứt, rãnh sâu
Thớt gỗ có thể sử dụng trong thời gian dài nếu được vệ sinh và bảo quản đúng cách. Tuy nhiên, không nên tiếp tục dùng một chiếc thớt đã xuống cấp nghiêm trọng chỉ vì bề mặt vẫn có thể phục vụ việc nấu nướng.
Trong quá trình thái, chặt thực phẩm, lưỡi dao sẽ tạo ra các vết cắt trên bề mặt thớt. Sau thời gian dài, những vết cắt này có thể hình thành rãnh sâu, khiến việc loại bỏ cặn thức ăn và làm sạch thớt trở nên khó khăn hơn.
Theo khuyến nghị của USDA, thớt gỗ hoặc thớt nhựa cần được thay khi bị mòn quá mức hoặc xuất hiện các rãnh khó làm sạch.
Vì vậy, các gia đình nên kiểm tra tình trạng thớt định kỳ, chú ý những vị trí bị nứt, bong tách hoặc hư hỏng trên bề mặt. Nếu thớt xuất hiện nấm mốc, có mùi lạ dai dẳng sau khi vệ sinh hoặc không còn khả năng làm sạch kỹ, người dùng nên ngừng sử dụng và thay bằng chiếc mới.
Không nên chỉ cạo hoặc chà sơ bề mặt rồi tiếp tục dùng khi những vết nứt, rãnh sâu vẫn còn. Việc thay thớt đúng thời điểm giúp hạn chế những vấn đề phát sinh trong quá trình chế biến thực phẩm.
Bảo dưỡng đúng cách để hạn chế thớt gỗ khô nứt
Ngoài việc vệ sinh thường xuyên, thớt gỗ cũng cần được bảo dưỡng phù hợp để duy trì độ bền. Khi gỗ bị khô, bề mặt có thể xuất hiện các vết nứt hoặc trở nên kém ổn định, ảnh hưởng đến quá trình sử dụng.
Theo hướng dẫn của Đại học Maine, người dùng có thể sử dụng dầu khoáng đạt tiêu chuẩn tiếp xúc với thực phẩm để bảo dưỡng bề mặt thớt, giúp hạn chế tình trạng gỗ bị khô.
Trước khi bảo dưỡng, cần làm sạch và để thớt khô hoàn toàn. Sau đó, thoa một lớp dầu mỏng theo hướng dẫn của nhà sản xuất và lau bỏ phần dầu còn dư.
Tuy nhiên, việc bảo dưỡng không thể thay thế cho vệ sinh hằng ngày. Dầu khoáng cũng không thể khắc phục những chiếc thớt đã nứt sâu, bị mốc hoặc có nhiều rãnh đến mức khó làm sạch. Với những trường hợp này, thay thớt mới vẫn là lựa chọn phù hợp hơn.
Sử dụng thớt gỗ an toàn không khó
Thớt gỗ không nhất thiết phải bị loại bỏ chỉ vì có những lo ngại về vệ sinh. Nếu được sử dụng đúng cách, làm sạch sau mỗi lần dùng và bảo quản phù hợp, loại thớt này vẫn có thể đáp ứng nhu cầu chế biến thực phẩm trong gia đình.
Điều quan trọng là mỗi gia đình cần duy trì những thói quen cơ bản: sử dụng thớt riêng cho thực phẩm sống và đồ ăn chín, vệ sinh kỹ sau khi chế biến, để thớt khô hoàn toàn trước khi cất và kiểm tra định kỳ để thay mới khi bề mặt xuống cấp.
Những thao tác tưởng chừng đơn giản này không chỉ giúp kéo dài tuổi thọ của thớt mà còn góp phần hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn chéo, bảo đảm vệ sinh và an toàn trong mỗi bữa ăn.
