Giảm lãi suất cho vay: Doanh nghiệp tiếp cận thế nào, giải ngân ra sao?
Nhiều ngân hàng cho vay ưu đãi với mức giảm lãi suất tới 2%. Tuy nhiên, theo đại diện nhiều doanh nghiệp và chuyên gia, điều quan trọng không chỉ là lãi suất thấp mà còn là khả năng tiếp cận vốn, tốc độ giải ngân và hiệu quả sử dụng vốn trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng, sức mua thị trường suy yếu.
Ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất cho vay
Trao đổi với PV Tiền Phong, đại diện BIDV thông tin thêm về việc giảm lãi suất 2% công bố trước đó. Theo đó, khách hàng cả khoản vay mới và dư nợ hiện hữu đủ điều kiện sẽ được giảm lãi suất trong vòng 1 tháng từ ngày 15/10 đến 14/11.
Trong sáng 19/10, Agribank cũng thông báo triển khai chương trình giảm lãi suất cho vay tới 2%/năm so với mức thông thường, tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên và khách hàng sản xuất, kinh doanh. Chính sách nhằm giảm áp lực chi phí vốn, tạo điều kiện để doanh nghiệp và người dân duy trì, mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Bên cạnh chương trình giảm lãi suất, Agribank tiếp tục thực hiện gói tín dụng ưu đãi quy mô 70.000 tỷ đồng, triển khai từ tháng 8/2026 đến năm 2028. Đối tượng hướng đến là doanh nghiệp nhỏ và vừa, các lĩnh vực ưu tiên và những động lực tăng trưởng mới, với lãi suất thấp hơn 1-2% so với lãi suất cho vay bình quân cùng kỳ hạn của ngân hàng.
Thông qua các chương trình hỗ trợ, Agribank dự kiến dành khoảng 2.000 tỷ đồng từ nguồn lực tài chính của ngân hàng để chia sẻ chi phí vốn, hỗ trợ người dân và doanh nghiệp.
Cũng trong sáng nay, LPBank công bố giảm 1,6 - 2%/năm lãi suất cho vay đối với các khoản giải ngân mới phục vụ sản xuất, kinh doanh ngắn hạn...
Theo văn bản số 9608 ngày 18/10/2026, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí, chia sẻ lợi nhuận, giảm tối thiểu 0,5%/năm lãi suất tiền gửi niêm yết đối với các kỳ hạn từ sáu tháng trở lên, đồng thời tập trung giảm lãi suất cho vay 1,5 - 2%/năm đối với lĩnh vực sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.
Tuy nhiên, mức giảm thực tế không tự động áp dụng đồng loạt cho mọi khách hàng mà còn phụ thuộc vào hồ sơ tín dụng, mục đích vay vốn, mức độ rủi ro và khả năng trả nợ.
Doanh nghiệp vẫn chịu sức ép chi phí
Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Trần Văn Lĩnh - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Thủy sản Thuận Phước - đánh giá, việc Chính phủ liên tiếp chỉ đạo giảm lãi suất cho vay là tín hiệu tích cực, thể hiện sự quan tâm đối với cộng đồng doanh nghiệp. Dù vậy, hiệu quả của chính sách cần được đánh giá trên mặt bằng lãi suất thực tế mà doanh nghiệp phải trả, trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng cao nhưng sức mua tại các thị trường xuất khẩu suy giảm.
Theo ông Lĩnh, doanh nghiệp thủy sản đang gặp khó khi chi phí nguyên liệu, sản xuất tăng nhưng giá bán không thể điều chỉnh tương ứng. Tại các thị trường lớn như châu Âu, Mỹ và Nhật Bản, người mua vẫn thận trọng, không dễ chấp nhận mức giá cao hơn. Trong khi đó, việc tăng sản lượng cũng tiềm ẩn rủi ro nếu giá bán thấp và chi phí đầu vào chưa giảm.
Trong bối cảnh đó, giảm lãi suất có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí tài chính, nhưng không phải mọi doanh nghiệp đều được hưởng mức giảm như nhau. Chính sách lãi suất của ngân hàng được thiết kế linh hoạt theo từng khách hàng, ngành hàng, thời hạn vay, tài sản bảo đảm và loại tiền vay. Ngân hàng đồng thời phải cân đối lãi suất cho vay với chi phí huy động vốn.
Đối với ngành thủy sản, nhu cầu vốn còn biến động theo mùa vụ. Trước đó, doanh nghiệp cần vốn để thu mua nguyên liệu từ người nuôi tôm, tích trữ và tổ chức sản xuất. Từ nay đến cuối năm, doanh nghiệp bước vào giai đoạn đẩy mạnh chế biến, xuất khẩu nhằm đáp ứng đơn hàng dịp cuối năm và Tết.
Ông Lĩnh kỳ vọng việc giảm lãi suất cùng các chính sách hỗ trợ khác sẽ giúp doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp và thủy sản, giảm bớt áp lực chi phí, duy trì hoạt động ổn định.
Cùng quan điểm về yêu cầu hỗ trợ doanh nghiệp thực chất, ông Nguyễn Quang Huy - Chuyên gia Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi - cho rằng giảm lãi suất là điều kiện cần, nhưng chưa đủ để giải quyết khó khăn về vốn của doanh nghiệp. Quan trọng hơn là doanh nghiệp có thể tiếp cận khoản vay đúng thời điểm, với quy mô và kỳ hạn phù hợp hay không.
Ông Huy lưu ý doanh nghiệp cần phân biệt lãi suất quảng bá với mức lãi suất thực trả, đồng thời xem xét kỹ thời gian ưu đãi và cách tính lãi sau khi hết thời gian này. Với khoản vay có lãi suất thả nổi, mức lãi phải trả thường được xác định trên cơ sở lãi suất tham chiếu cộng biên độ theo hợp đồng.
Theo ông Huy, đối với doanh nghiệp, một khoản vay có lãi suất thấp nhưng thủ tục kéo dài, giải ngân chậm sau khi cơ hội mua nguyên liệu hoặc nhận đơn hàng đã qua thì khó phát huy hiệu quả. Vốn chỉ thực sự tạo ra giá trị khi giúp doanh nghiệp nắm bắt cơ hội kinh doanh có đầu ra, tạo doanh thu, lợi nhuận và duy trì khả năng thanh toán cho người lao động, nhà cung cấp.
Trong những tháng cuối năm, nhu cầu vốn thường tăng khi doanh nghiệp phải nhập nguyên liệu, hoàn tất đơn hàng, trả lương và bổ sung hàng hóa. Tuy nhiên, ngân hàng cũng phải tăng huy động tiền gửi để đáp ứng nhu cầu tín dụng, cân đối kỳ hạn và bảo đảm thanh khoản. Đây là những yếu tố có thể gây sức ép lên mặt bằng lãi suất.
Ông Huy cho rằng, ngân hàng cần chủ động tiết giảm chi phí hoạt động, ứng dụng công nghệ, nâng cao hiệu quả quản trị, thu hồi nợ và xử lý nợ xấu để tạo dư địa giảm lãi suất. Đồng thời, việc hỗ trợ khách hàng cần đi cùng yêu cầu thẩm định chặt chẽ, kiểm soát rủi ro và bảo đảm an toàn hệ thống, tránh hạ chuẩn tín dụng.
“Giảm lãi suất chỉ thực sự hữu ích khi doanh nghiệp vay được vốn, giải ngân kịp thời và tạo ra dòng tiền”, ông Huy nhấn mạnh.
Ngọc Mai
