Cảnh giác với thủ đoạn “huy động tiền nhàn rỗi” nhắm vào người hưu trí ở nông thôn
Công an khuyến cáo người dân cảnh giác với thủ đoạn nhắm vào người hưu trí.
Sau nhiều năm làm việc, không ít người nghỉ hưu có một khoản tiền tích lũy từ tiền dành dụm, chế độ hoặc các nguồn thu nhập trước đó. Nắm bắt tâm lý muốn bảo toàn tài sản nhưng vẫn tìm kiếm một kênh sinh lời an toàn, các đối tượng có dấu hiệu lừa đảo có thể đưa ra những lời mời gọi hấp dẫn để huy động tiền, sau đó sử dụng nhiều thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản.
Đáng chú ý, những "chiếc bẫy" này không chỉ xuất hiện trên không gian mạng mà còn có thể được dựng lên ngay trong các mối quan hệ quen biết, đặc biệt tại khu vực nông thôn, nơi sự tin tưởng giữa người thân, hàng xóm hoặc người quen đôi khi khiến nạn nhân giảm cảnh giác.
Những "chiếc bẫy" được dựng lên từ lòng tin
Qua thực tế cho thấy, một thủ đoạn thường được các đối tượng lợi dụng là tìm cách tiếp cận những người có tiền nhàn rỗi, nhất là người cao tuổi, người nghỉ hưu ở khu vực nông thôn. Sau đó, họ giới thiệu các hình thức gửi tiền, góp vốn, đầu tư hoặc "ủy thác", đi kèm cam kết về mức lợi nhuận cao, ổn định và gần như không có rủi ro.
Để tạo dựng lòng tin, những người này có thể xây dựng hình ảnh bản thân là người có nhiều mối quan hệ, làm ăn thành đạt hoặc đang tham gia hoạt động kinh doanh có khả năng mang lại lợi nhuận. Một số trường hợp còn tận dụng quan hệ họ hàng, hàng xóm, người quen hoặc thông qua một người trung gian để tiếp cận, khiến nạn nhân dễ tin tưởng hơn.
Giai đoạn đầu, các đối tượng có thể trả lãi hoặc hoàn lại một phần tiền đúng như cam kết. Đây là cách thường được sử dụng để tạo cảm giác giao dịch đang diễn ra bình thường và củng cố niềm tin của người tham gia.
Khi đã tin tưởng, nạn nhân có thể tiếp tục đưa thêm tiền, thậm chí giới thiệu hoặc vận động người thân cùng tham gia. Số tiền được huy động theo đó ngày càng tăng.
Đến một thời điểm, đối tượng bắt đầu đưa ra nhiều lý do để trì hoãn việc trả tiền, tiếp tục hứa hẹn về thời gian thanh toán hoặc tìm cách né tránh liên lạc. Có trường hợp đối tượng chuyển đi nơi khác hoặc cắt liên lạc, khiến người giao tiền đứng trước nguy cơ không thể thu hồi khoản tiền đã bỏ ra.
Điểm đáng lưu ý là thủ đoạn này không nhất thiết phải diễn ra trên môi trường mạng. Tại các khu vực nông thôn, việc lợi dụng mối quan hệ xã hội và sự tin tưởng giữa những người quen biết để huy động tiền có thể khiến nạn nhân chủ quan, cho rằng đây chỉ là một hoạt động làm ăn thông thường.
Đánh trúng tâm lý muốn bảo toàn tiền tích lũy
Điểm chung trong nhiều vụ việc dạng này là các đối tượng tìm cách đánh vào tâm lý muốn bảo toàn và gia tăng khoản tiền tích lũy của người nghỉ hưu.
Những lời giới thiệu như "lãi suất cao", "đầu tư an toàn", "không có rủi ro", "có người đứng ra bảo đảm" hoặc "chỉ cần góp vốn, không phải làm gì" có thể khiến người nghe chú ý và giảm bớt sự thận trọng.
Đối với người cao tuổi, đặc biệt những người ít có điều kiện tiếp cận thông tin về tài chính và đầu tư, việc phân biệt giữa một hoạt động đầu tư hợp pháp với hình thức huy động tiền có dấu hiệu bất thường không phải lúc nào cũng dễ dàng.
Khi đã hình thành lòng tin, một số người còn có tâm lý ngại chia sẻ với con cháu hoặc người thân vì lo bị phản đối, ngăn cản. Điều này khiến họ tiếp tục giao tiền mà không có sự kiểm chứng độc lập.
Trong một số trường hợp, chỉ đến khi không thể rút tiền, việc trả tiền bị trì hoãn kéo dài hoặc người nhận tiền mất khả năng thanh toán, nạn nhân mới nhận thấy những dấu hiệu bất thường.
Vì vậy, việc giao tiền dựa chủ yếu vào "chữ tín" hoặc mối quan hệ quen biết tiềm ẩn nhiều rủi ro, ngay cả khi người nhận tiền là người mà nạn nhân đã biết từ lâu.
Không giao tiền chỉ dựa vào "chữ tín"
Để hạn chế nguy cơ trở thành nạn nhân, người dân, đặc biệt là người cao tuổi và người nghỉ hưu, cần thận trọng trước mọi lời mời gọi đầu tư, góp vốn, cho vay hoặc gửi tiền với mức lợi nhuận cao bất thường.
Trước khi giao tiền, cần tìm hiểu rõ người nhận tiền là ai, thuộc tổ chức nào, hoạt động kinh doanh có hợp pháp hay không, số tiền dự kiến được sử dụng vào mục đích gì và giao dịch có căn cứ pháp lý rõ ràng hay không.
Không nên đưa ra quyết định chỉ dựa trên lời giới thiệu của người quen hoặc vì thấy một vài người khác đã tham gia. Việc có người quen cùng góp tiền không phải là cơ sở để khẳng định một hoạt động đầu tư là an toàn hoặc hợp pháp.
Đặc biệt, không nên giao khoản tiền lớn khi chưa kiểm tra đầy đủ thông tin. Người dân cũng cần tránh ký những giấy tờ có nội dung không rõ ràng, không hiểu đầy đủ quyền và nghĩa vụ của các bên hoặc chuyển tiền vào tài khoản cá nhân khi chưa xác định rõ mục đích và cơ sở pháp lý của giao dịch.
Khi được mời tham gia một hình thức đầu tư với mức lợi nhuận cao bất thường, người dân nên dành thời gian kiểm tra thông tin và trao đổi với con cháu, người thân hoặc người có chuyên môn trước khi quyết định.
Một quyết định chậm lại để kiểm chứng có thể giúp tránh những hậu quả đáng tiếc đối với khoản tiền đã tích lũy sau nhiều năm lao động.
Cần lưu giữ chứng cứ khi phát hiện dấu hiệu bất thường
Các cơ quan chức năng khuyến cáo, khi phát hiện cá nhân hoặc tổ chức có dấu hiệu huy động tiền bất thường, đưa ra cam kết lợi nhuận thiếu cơ sở, cung cấp thông tin không minh bạch hoặc có biểu hiện né tránh nghĩa vụ trả tiền, người dân cần chủ động thu thập và bảo quản những tài liệu liên quan.
Các tài liệu có thể gồm giấy biên nhận, hợp đồng, tin nhắn, sao kê giao dịch, chứng từ chuyển tiền và những thông tin trao đổi giữa các bên.
Những tài liệu này có thể giúp làm rõ quá trình giao dịch, số tiền đã giao, mục đích giao tiền cũng như các cam kết giữa các bên khi cơ quan chức năng tiếp nhận và xác minh vụ việc.
Trường hợp nghi ngờ bị lừa đảo hoặc phát hiện dấu hiệu chiếm đoạt tài sản, người dân cần nhanh chóng thông báo cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được tiếp nhận, hướng dẫn và xử lý theo quy định.
Việc trình báo sớm không chỉ góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị hại mà còn hỗ trợ cơ quan chức năng kịp thời xác minh, ngăn chặn hành vi vi phạm và hạn chế nguy cơ phát sinh thêm nạn nhân.
Cẩn trọng trước lời mời gọi lợi nhuận cao
Khoản tiền tích lũy sau nhiều năm lao động là thành quả của mỗi cá nhân và gia đình. Vì vậy, trước những lời mời gọi như "đầu tư sinh lời", "gửi tiền hưởng lãi cao" hay "góp vốn làm ăn" thiếu cơ sở, người dân cần quan tâm trước hết đến tính pháp lý, mức độ minh bạch của giao dịch và khả năng thu hồi vốn, thay vì chỉ chú ý đến khoản lợi nhuận được hứa hẹn.
Một khoản đầu tư được giới thiệu là "an toàn tuyệt đối", "không có rủi ro" nhưng lại hứa hẹn lợi nhuận cao bất thường cần được kiểm chứng kỹ trước khi quyết định.
Đặc biệt, với người nghỉ hưu, việc bảo toàn khoản tiền dành dụm trong nhiều năm cần được đặt lên hàng đầu. Không nên vì tâm lý muốn tiền tiếp tục sinh lời mà bỏ qua những bước kiểm tra cơ bản hoặc giao toàn bộ khoản tích lũy cho một cá nhân chỉ dựa trên sự quen biết.
Cảnh giác ngay từ đầu, kiểm chứng kỹ thông tin trước khi giao tiền, trao đổi với người thân hoặc người có chuyên môn khi cần thiết và kịp thời trình báo khi xuất hiện dấu hiệu bất thường là những biện pháp thiết thực giúp người dân chủ động bảo vệ tài sản của mình và gia đình.
Minh Tuyến
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 10/9/2026 |15:52)
