Con cái về nhà nhà bố mẹ ngủ lại có phải khai báo lưu trú? Hiểu sai quy định có thể bị phạt đến 1 triệu đồng
Người đã đăng ký thường trú tại địa chỉ khác khi về nhà bố mẹ và ở lại qua đêm vẫn có thể thuộc trường hợp phải thông báo lưu trú. Nếu không thực hiện đúng quy định, người có trách nhiệm thông báo có thể bị xử phạt hành chính đến 1 triệu đồng.
Anh Quốc Huy (Hải Phòng) cho biết sau khi lập gia đình, anh đã đăng ký thường trú tại nhà riêng ở Hà Nội. Mỗi dịp cuối tuần hoặc nghỉ lễ, anh thường đưa các con về quê thăm bố mẹ và ở lại một đến hai đêm trước khi quay lại thành phố.
Vì nghĩ mình là con trong gia đình nên mỗi lần về quê anh đều không thực hiện thủ tục thông báo lưu trú. Gần đây, anh nghe thông tin người ở qua đêm tại nơi không phải địa chỉ đăng ký cư trú vẫn có thể phải khai báo lưu trú nên băn khoăn liệu trường hợp của mình có phải thực hiện hay không và nếu không khai báo thì có bị xử phạt.
Đây cũng là thắc mắc của nhiều người trong bối cảnh việc quản lý cư trú hiện nay chủ yếu được thực hiện trên môi trường điện tử thông qua VNeID và Cổng Dịch vụ công.
Đã chuyển nơi thường trú, về nhà bố mẹ ở qua đêm vẫn được xác định là lưu trú
Hiện nay, việc quản lý cư trú đang được số hóa nhằm giảm thủ tục giấy tờ và tạo thuận lợi cho người dân khi thực hiện các nghĩa vụ hành chính. Tuy nhiên, không ít người vẫn cho rằng về thăm người thân và ngủ lại qua đêm thì không cần thông báo lưu trú.
Theo quy định của pháp luật về cư trú, khi có người đến lưu trú qua đêm tại một nơi cư trú, thành viên hộ gia đình tại nơi đó có trách nhiệm thông báo với cơ quan đăng ký cư trú.
Việc thông báo phải được thực hiện trước 23 giờ trong ngày bắt đầu lưu trú. Nếu người đến sau 23 giờ thì phải hoàn thành việc thông báo trước 8 giờ sáng ngày hôm sau. Thời gian lưu trú theo hình thức này không được kéo dài quá 30 ngày.
Đối với trường hợp người con đã đăng ký thường trú ở địa chỉ khác và không còn đăng ký cư trú tại nhà bố mẹ, khi trở về quê và nghỉ lại qua đêm thì vẫn được xác định là hoạt động lưu trú theo quy định. Vì vậy, việc ở nhà bố mẹ không đồng nghĩa được miễn thông báo lưu trú.

Nói cách khác, nếu đã chuyển hộ khẩu hoặc đăng ký thường trú tại nơi khác, việc về nhà bố mẹ ngủ lại qua đêm vẫn thuộc trường hợp phải thực hiện thông báo lưu trú theo quy định hiện hành.
Ai là người có trách nhiệm thông báo lưu trú?
Thông thường, cha mẹ hoặc một thành viên trong hộ gia đình nơi người đến lưu trú sẽ là người thực hiện việc thông báo với cơ quan đăng ký cư trú.
Trong trường hợp tại thời điểm đó không có thành viên nào của hộ gia đình có mặt, người đến lưu trú sẽ phải chủ động thực hiện nghĩa vụ này.
Hiện nay, người dân không còn bắt buộc phải đến trực tiếp cơ quan công an để khai báo như trước đây. Việc thông báo có thể thực hiện thông qua nhiều hình thức điện tử như:
- Ứng dụng VNeID.
- Cổng Dịch vụ công quốc gia.
- Cổng thông tin điện tử hoặc thư điện tử.
- Điện thoại.
- Các phần mềm chuyên dụng theo hướng dẫn của cơ quan công an.
Nhờ quy trình được số hóa, việc khai báo lưu trú chỉ mất vài phút nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu quản lý cư trú theo quy định của pháp luật.
Không thông báo lưu trú có thể bị xử phạt đến 1 triệu đồng
Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định rõ trách nhiệm của cá nhân trong việc thông báo lưu trú.
Nếu người có trách nhiệm không thực hiện hoặc thực hiện không đúng quy định, có thể bị áp dụng hình thức cảnh cáo hoặc bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng.
Đối với tổ chức có hành vi vi phạm tương tự, mức xử phạt sẽ bằng hai lần mức phạt áp dụng đối với cá nhân.
Quy định này nhằm bảo đảm dữ liệu cư trú được cập nhật đầy đủ, phục vụ công tác quản lý dân cư, giữ gìn an ninh trật tự và hỗ trợ xử lý các tình huống phát sinh khi cần thiết.
Thông báo lưu trú giờ chỉ mất vài phút trên VNeID
Nhiều người cho rằng khai báo lưu trú là thủ tục rườm rà, nhất là khi chỉ về quê hoặc ở nhà người thân trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, với hệ thống quản lý cư trú điện tử hiện nay, việc thông báo đã được đơn giản hóa đáng kể.
Người dân có thể hoàn thành thủ tục ngay trên ứng dụng VNeID hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia mà không cần đến trực tiếp cơ quan công an.
Vì vậy, khi đến ở qua đêm tại địa chỉ không phải nơi đăng ký thường trú hoặc tạm trú của mình, kể cả nhà bố mẹ, người dân nên chủ động thực hiện hoặc nhắc thành viên trong hộ gia đình thông báo lưu trú đúng quy định để tránh bị xử phạt và bảo đảm thông tin cư trú được cập nhật chính xác trên hệ thống.
Hoa Ly
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 25/09/2026 | 21:30)
