Củ đậu rất tốt nhưng có bộ phận là 'thuốc độc': Bạn đã biết chưa?
Củ đậu (sắn nước) là món ăn vặt phổ biến có vị ngọt thanh, giòn mát và giá thành rẻ nhưng chứa nguồn dinh dưỡng ấn tượng. Tuy nhiên, có những rủi ro tiềm ẩn cần lưu ý khi ăn củ đậu.
Theo Sức khỏe đời sống đưa tin "Củ đậu rất tốt nhưng có bộ phận là 'thuốc độ:c': Bạn đã biết chưa?" với nội dung chính như sau:
1. Củ đậu ít calo, giàu năng lượngNội dung1. Củ đậu ít calo, giàu năng lượng 2. Củ đậu chứa nhiều vitamin và khoáng chất đa dạng 3. Củ đậu là "siêu thực phẩm" cho hệ tiêu hóa4. Những điều cần biết về độ:c tính của củ đậu5. Cách ăn củ đậu an toàn
Theo dữ liệu từ MyFoodData, củ đậu là thực phẩm lý tưởng cho những người đang theo đuổi chế độ ăn kiêng hoặc duy trì cân nặng. Một chén củ đậu sống thái lát chứa 46 calo và hoàn toàn không chứa chất béo hay cholesterol.
Phần lớn lượng calo trong củ đậu đến từ hàm lượng carbohydrate, với 10,6 gram (g) trong mỗi chén củ sống. Đây là nguồn nhiên liệu thiết yếu để cung cấp năng lượng cho cơ bắp, giúp não bộ minh mẫn và duy trì sự ổn định của hệ tim mạch cũng như hệ thần kinh. Dù không phải là nguồn cung cấp protein dồi dào (chỉ khoảng 0,9 g mỗi cốc), nhưng bù lại, củ đậu là một "viên vitamin tổng hợp" từ tự nhiên.
Củ đậu là thực phẩm lý tưởng cho những người đang thực hiện chế độ ăn kiêng hoặc duy trì cân nặng. Ảnh: H.G Trinh2. Củ đậu chứa nhiều vitamin và khoáng chất đa dạng
Điểm ấn tượng nhất trong thành phần dinh dưỡng của củ đậu chính là vitamin C. Một chén củ đậu tươi cung cấp tới 27% giá trị hàng ngày (DV) loại vitamin này, giúp tăng cường hệ miễn dịch và chống oxy hóa mạnh mẽ. Bên cạnh đó là sự góp mặt của:Vitamin E và folate: Chiếm 4% DV, hỗ trợ tế bào và sức khỏe thai kỳ.Nhóm vitamin B: Bao gồm thiamine, riboflavin, niacin, acid pantothenic và B6 – những nhân tố quan trọng trong quá trình chuyển hóa năng lượng.Choline: Chiếm 3% DV, hỗ trợ chức năng ghi nhớ của não bộ.
Về khoáng chất, củ đậu cung cấp một danh sách phong phú giúp cân bằng điện giải và hỗ trợ xương khớp:Đồng: 6% DV.Sắt và kali: 4% DV.Magie và mangan: 3% DV.Phốt pho và kẽm: 2% DV.3. Củ đậu là "siêu thực phẩm" cho hệ tiêu hóa
Một trong những lý do khiến củ đậu được các chuyên gia dinh dưỡng đánh giá cao là hàm lượng chất xơ dồi dào. Nhu cầu chất xơ hàng ngày dao động từ 22 - 28 g (nữ) và 28 - 34g (nam). Chỉ ăn một cốc củ đậu, đã nạp vào 5,9 g chất xơ, tương đương 24% nhu cầu hàng ngày (tính trên chế độ ăn 2.000 calo). Chất xơ giúp điều hòa chức năng ruột, ngăn ngừa táo bón và tạo môi trường tốt cho lợi khuẩn.
Tuy nhiên, bạn cũng cần lưu ý không nên ăn quá nhiều cùng một lúc vì lượng chất xơ quá nhiều có thể gây đầy hơi hoặc rối loạn tiêu hóa.4. Những điều cần biết về độ:c tính của củ đậu
Mới đây, một số người trong gia đình ở thôn Đông Dương, xã Xuân Trường, tỉnh Ninh Bình phải nhập viện nghi do ngộ độ:c thực phẩm sau khi ăn hạt của cây củ đậu, với các triệu chứng như buồn nôn, đau bụng dữ dội, vật vã kích thích, tím tái và rối loạn ý thức. Trong số này, có 2 bệnh nhân diễn biến nặng, được chuyển tiếp lên Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) trong tình trạng hôn mê.
Mặc dù phần củ rất bổ dưỡng nhưng cây củ đậu lại ẩn chứa rủi ro cần cẩn thận.
Theo "Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam" của GS Đỗ Tất Lợi, trong hạt củ đậu có một chất độ:c gọi là rotenone và tephrosin. Tỷ lệ rotenone trong hạt củ đậu khoảng từ 0,56 - 1,01%. Trong lá cũng có các chất như trong hạt.
Theo Bệnh viện Cleveland Clinic, ngoại trừ phần rễ củ mọng nước, các bộ phận còn lại như thân, lá và đặc biệt là hạt đều chứa rotenone.
Đây là một hợp chất isoflavone tự nhiên đóng vai trò như một loại thuốc trừ sâu của cây để chống lại côn trùng. Tuy nhiên, đối với con người, rotenone là một chất độ:c mạnh nếu đi vào cơ thể với lượng lớn, có thể gây ức chế hô hấp tế bào, dẫn đến ngộ độ:c cấp tính, co giật hoặc thậm chí là tử vong.
Trong hạt củ đậu có một chất độ:c gọi là rotenone C,H,O và tephrosin C23H22O7. Ảnh: VNRAS.COM5. Cách ăn củ đậu an toàn
Để tận dụng tối đa lợi ích sức khỏe mà không gặp rủi ro, bạn hãy ghi nhớ các quy tắc sau:
Chỉ ăn củ: Tuyệt đối không thử nghiệm ăn lá hay hạt củ đậu dưới bất kỳ hình thức nào (kể cả dùng làm thuốc dân gian).
Gọt vỏ kỹ: Lớp vỏ ngoài của củ đậu thường dày, nhiều xơ và có thể dính tồn dư thuốc bảo vệ thực vật hoặc vi khuẩn từ đất, vì vậy cần rửa sạch, gọt sạch vỏ trước khi sử dụng.
Bảo quản đúng cách: Nên để củ đậu ở nơi khô thoáng hoặc trong ngăn mát tủ lạnh để giữ được độ giòn và dưỡng chất.
Củ đậu là một món ăn tốt cho sức khỏe nếu chúng ta biết sử dụng đúng cách. Hãy biến nó thành một phần trong thực đơn hàng ngày để bổ sung vitamin C và chất xơ nhưng hãy luôn thận trọng với những bộ phận mang độ:c tính của loài cây này.
Theo Phụ nữ mới đưa tin "Anh công bố 12 loại rau quả "ngậm thuốc trừ sâu" nhiều nhất năm 2025: Loại quả đứng đầu danh sách với 99% thuốc trừ sâu vượt quá tiêu chuẩn", nội dung chính như sau:
Thuốc trừ sâu vốn không màu, không mùi, ngay cả khi rửa kỹ vẫn rất khó xác định đã sạch hoàn toàn hay chưa. Một báo cáo mới do tổ chức phi lợi nhuận tại Vương quốc Anh công bố cho thấy, nhiều loại trái cây và rau củ phổ biến tại siêu thị nằm trong danh sách “độ:c nhất” do tồn dư thuốc trừ sâu cao. Đặc biệt, loại trái cây đứng đầu được phát hiện có tới 99% mẫu chứa nhiều loại thuốc trừ sâu; ăn lâu dài có thể làm tăng nguy cơ ung thư và vô sinh, khiến chuyên gia lo ngại.
Theo báo Daily Mail (Anh), tổ chức phi lợi nhuận Pesticide Action Network UK (PAN UK) đã phân tích dữ liệu kiểm nghiệm của chính phủ và công bố danh sách 12 loại rau quả có mức tồn dư thuốc trừ sâu nặng nhất, trong đó có nho và chanh xanh.
Báo cáo nêu rõ trong số 17 loại trái cây và rau củ được kiểm nghiệm, phát hiện tổng cộng 123 loại hóa chất khác nhau. Có 75% mẫu trái cây và 25% mẫu rau củ chứa đa dạng thuốc trừ sâu. Trong đó ghi nhận 42 loại chất có liên quan đến ung thư và 21 chất có khả năng gây rối loạn hormone. Báo cáo cảnh báo rằng tiếp xúc lâu dài có thể làm tăng nguy cơ ung thư, gây dị tật bẩm sinh, rối loạn phát triển và các vấn đề sinh sản.
12 loại rau quả tồn dư thuốc trừ sâu cao nhất
Xếp theo tỉ lệ mẫu chứa đa dạng thuốc trừ sâu (từ thấp đến cao):
- Đậu khô 20,83%;
- Cà tím 22,92%;
- Bông cải xanh 26,45%;
- Nấm 31,25%;
- Ớt cay 37,5%;
- Các loại đậu tươi 37,5%;
- Dưa lưới 46,39%;
- Ớt chuông 48,96%;
- Chuối 67,12%;
- Chanh xanh 79,17%;
- Nho 89,81%;
- Bưởi 99,17%.
Theo phân tích, bưởi đứng đầu danh sách trong 121 mẫu kiểm nghiệm có 120 mẫu chứa nhiều loại thuốc trừ sâu. Nho (97/108 mẫu) và chanh xanh (19/24 mẫu) cũng có tỷ lệ rất cao. Đáng lo hơn, một mẫu nho nhập khẩu từ Thổ Nhĩ Kỳ bị phát hiện chứa tới 16 loại thuốc trừ sâu khác nhau.
3 cách xử lý rau quả có nguy cơ tồn dư
Chuyên gia Anh đưa ra 3 khuyến nghị:
- Rửa rau quả dưới vòi nước chảy: Có thể giảm tồn dư trên bề mặt, nhưng không thể loại bỏ hoàn toàn các chất độ:c thấm sâu.
- Gọt vỏ: Hiệu quả cao hơn trong việc loại bỏ dư lượng thuốc trừ sâu, nhưng cũng làm mất chất xơ và các vitamin như vitamin C.
- Ưu tiên chọn sản phẩm có chứng nhận hữu cơ: Đây là phương án giảm rủi ro lâu dài.
Nông dân hướng dẫn cách rửa rau đúng để loại bỏ sâu và thuốc trừ sâu
Ông Hoàng Như Vinh, phụ trách nông trại hữu cơ Euro (Hong Kong, Trung Quốc) cho biết nhiều loại rau thường xuất hiện sâu non như cà chua, khổ qua, cải bẹ, cải thảo, súp lơ và bông cải xanh. Trong đó, bông cải xanh nhiều khe rãnh nhất nên dễ có sâu.
- Cách rửa bông cải xanh: Tách nhỏ từng nhánh; Ngâm lâu trong nước sạch; Thay nước vài lần đến khi bảo đảm sạch hoàn toàn.
Cách rửa các loại khác: Cà chua, khổ qua rửa sạch bùn đất, ngâm nước muối để dụ sâu bò ra; nếu khổ qua có sâu bên trong, bỏ lõi; Cải bẹ, cải thảo tách lá, ngâm nước, sâu sẽ nổi lên.
