Tỉa chân nhang cuối năm: Đừng đợi đến 23 tháng Chạp và sai lầm "chết người" khiến bát hương bị "động"
Cuối năm, việc dọn dẹp bàn thờ không chỉ là làm sạch bụi bặm, mà còn là nghi thức gói ghém năm cũ, mời tổ tiên về ăn Tết. Thế nhưng, tỉa chân nhang vào ngày nào là tốt nhất? Và làm sao để lau dọn mà không phạm kỵ, không làm "động" bát hương?
Chuyên trang Phụ nữ ới đăng bài: "Tỉa chân nhang cuối năm: Đừng đợi đến 23 tháng Chạp và sai lầm "chết người" khiến bát hương bị "động"", nội dung như sao:
Người xưa vẫn bảo, cả năm vất vả ngược xuôi, ngày Tết là lúc con người ta quay về với những giá trị tĩnh tại nhất. Bàn thờ gia tiên, nơi hương khói quanh năm, chính là "trái tim" của ngôi nhà. Việc rút chân nhang, lau dọn bàn thờ (hay còn gọi là bao sái) không đơn thuần là vệ sinh nhà cửa.
Đó là lúc gia chủ tự tay gột rửa những bụi bặm của năm cũ, gửi gắm lòng biết ơn và chuẩn bị một không gian thanh tịnh nhất để mời ông bà, tổ tiên về "ngự" trong mấy ngày Tết. Nhiều người thường sợ phạm kỵ nên phó mặc cho người lớn tuổi, nhưng thực ra, chỉ cần bạn làm với một cái tâm kính cẩn và đôi tay nhẹ nhàng, thì đó chính là phúc phần của gia đình.
1. Thời điểm "vàng" để tỉa chân nhang: Có nhất thiết phải đợi ông Công ông Táo?
Có một quan niệm đã ăn sâu vào nếp nghĩ của nhiều người là phải đợi sau lễ cúng ông Công ông Táo (23 tháng Chạp) mới được phép dọn bàn thờ. Quan niệm này không sai, nhưng trong nhịp sống hiện đại bận rộn, nó không còn là quy tắc cứng nhắc duy nhất nữa. Các chuyên gia phong thủy và các bậc cao niên đều cho rằng, việc chọn ngày bao sái cốt ở sự "tùy duyên" và thuận tiện cho gia chủ.
Tháng Chạp là tháng "Cùng", tức là tháng cuối cùng, là thời điểm đất trời giao hòa, nên bạn hoàn toàn có thể chọn một ngày trời quang mây tạnh, tâm trạng thoải mái và rảnh rỗi nhất để thực hiện nghi thức này. Đó có thể là rằm tháng Chạp, hoặc bất cứ ngày nào sau rằm.
Tuy nhiên, nếu bạn là người kỹ tính và muốn tuân theo truyền thống để an tâm, thì khoảng thời gian từ ngày 23 đến 30 Tết vẫn là đẹp nhất. Đặc biệt, người ta thường khuyên nên làm vào buổi sáng, khi ánh nắng mặt trời ấm áp, dương khí vượng, giúp xua tan đi sự ẩm thấp, u tối. Đừng dọn vào buổi tối muộn hay những lúc gia đình đang có chuyện bất hòa, bởi sự bực dọc trong tâm sẽ làm mất đi tính trang nghiêm cần có.
2. Chuẩn bị "nước thơm" và cái tâm tịnh: Bước đệm quan trọng
Trước khi bắt tay vào việc, hãy nhớ một nguyên tắc: "Thanh tịnh từ người đến vật". Người thực hiện bao sái nên tắm rửa sạch sẽ, ăn mặc chỉnh tề, kín đáo. Tuyệt đối không để cơ thể dơ bẩn hay mặc quần đùi áo cộc khi đứng trước ban thờ.
Hãy chuẩn bị một thau nước sạch, khăn mới tinh (chuyên dùng cho bàn thờ, không dùng khăn cũ hay khăn lau bếp). Đừng dùng nước lã lạnh lẽo. Hãy đun một nồi nước ngũ vị hương, hoặc đơn giản là nước ấm pha với chút rượu gừng giã nhỏ. Mùi thơm của thảo mộc, sự ấm nóng của gừng và tính tẩy trần của rượu sẽ giúp làm sạch những uế khí, mang lại sự ấm cúng và thơm tho cho không gian thờ tự. Đây là chi tiết nhỏ nhưng thể hiện sự tinh tế và chăm chút của người phụ nữ trong gia đình.
Trước khi bắt đầu, hãy thắp một nén hương, khấn vái xin phép thần linh, gia tiên cho phép con cháu được dọn dẹp, bao sái nơi thờ tự để đón Tết. Đợi hương tàn hoặc cháy quá nửa, ta mới bắt đầu công việc.
3. Quy trình rút chân nhang: Nhẹ nhàng, dứt khoát và tuyệt đối "bất động"
Đây là phần quan trọng nhất và cũng là nơi nhiều người dễ mắc lỗi nhất: Làm xê dịch bát hương. Trong phong thủy, bát hương cần sự tĩnh tại, vững chãi như núi. Việc xê dịch tùy tiện được cho là gây ảnh hưởng đến sự ổn định của gia đạo.
Khi tỉa chân nhang, một tay bạn phải giữ chặt vào bát hương để cố định, tay còn lại nhẹ nhàng rút từng chân nhang một. Hãy làm từ tốn, cẩn trọng, tránh nôn nóng mà rút cả nắm lớn khiến tro bụi bay tứ tung và bát hương bị lay chuyển. Bạn rút cho đến khi trong bát hương còn lại một số lẻ chân nhang đẹp nhất (thường là 3, 5, 7 hoặc 9 chân nhang cũ). Những chân nhang này tượng trưng cho sự tiếp nối, giữ lửa từ năm cũ sang năm mới.
Phần chân nhang đã rút ra, tuyệt đối không được vứt vào thùng rác hay những nơi ô uế. Hãy gom lại gọn gàng, hóa (đốt) thành tro, rồi thả tro ấy xuống sông, hồ hoặc bón vào gốc cây sạch sẽ. Đó là cách ta trân trọng những lời nguyện cầu đã gửi gắm trong suốt một năm qua.
4. Lau dọn bát hương và ban thờ: Từ trên xuống dưới, từ trong ra ngoài
Sau khi đã tỉa bớt chân nhang, bạn dùng chiếc khăn mới đã thấm nước thảo mộc ấm vắt ráo để lau bát hương. Vẫn quy tắc cũ: Một tay giữ, một tay lau. Lau sạch sẽ bụi bám quanh thân bát hương, miệng bát hương. Nếu bát hương quá đầy tro, bạn có thể dùng thìa nhỏ, xúc bớt tro ra ngoài, vun lại cho gọn gàng, nhưng tuyệt đối không đổ ụp bát hương ra để thay tro mới hoàn toàn trừ khi bát hương đó bốc cháy hoặc quá bẩn, hư hỏng.
Sau khi xong phần bát hương - phần "tĩnh" quan trọng nhất, bạn mới tiến hành lau dọn các vật phẩm khác như bài vị, di ảnh, lọ hoa, đèn, mâm bồng... Nguyên tắc lau là từ trên cao xuống thấp, lau bài vị thần linh trước rồi mới đến gia tiên. Cuối cùng là lau mặt bàn thờ sạch sẽ.
Khi mọi thứ đã tinh tươm, hãy đặt lại các vật phẩm vào đúng vị trí cũ, thay nước mới, cắm một bình hoa tươi và thắp lên một tuần hương mới để báo cáo việc dọn dẹp đã hoàn tất. Lúc này, đứng trước bàn thờ sạch bong, thơm mùi trầm ấm và mùi nước gừng, bạn sẽ thấy lòng mình nhẹ bẫng, một cảm giác bình yên, ấm áp len lỏi, báo hiệu một cái Tết sum vầy đang thực sự về rất gần.
Trước đó, Phụ nữ News đưa tin: "3 bước bao sái bàn thờ chuẩn phong thủy, làm đúng cả năm may mắn, tài lộc vô biên", cho biết dọn dẹp và bao sái bàn thờ ngày cuối năm là nghi thức quan trọng giúp không gian thờ cúng thêm ấm cúng, tố hảo tuy nhiên không phải người nào cũng hiểu rõ các bước bao sái bàn thờ đúng.
Dọn dẹp và bao sái bàn thờ vào ngày cuối năm được rất nhiều gia đình coi trọng. Điều này đã trở thành nghi thức quen thuộc của người Việt trước khi đón năm mới sang. Bao sái bàn thờ không chỉ là hành động hiếu kính chăm sóc hương hỏa được chu đáo mà còn là cách đón may mắn trong năm mới.
Bao sái thực chất là gì?
Bao sái bàn thờ thực chất là dọn dẹp bàn thờ và vệ sinh lại bát hương. Việc lau dọn bàn thờ có thể diễn ra quanh năm nhưng những ngày cuối năm lại đòi hỏi sự chu đáo, cẩn trọng và tỉ mỉ hơn cả.
Bởi đây là dịp để xua đuổi những điều cũ kỹ và không may, đồng thời giúp bàn thờ gọn gàng, tố hảo đón năm mới bình an, may mắn. Và để có được những điều này, gia chủ cần nắm chắc các bước bao sái bàn thờ chuẩn và tốt nhất.
Các bước bao sái bàn thờ chuẩn phong thủy
Bước 1: Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ
Trước khi tiến hành bao sái bàn thờ, việc chuẩn bị các đồ cần thiết để bao sái diễn ra thuận lợi và liền mạch rất quan trọng. Cho nên, gia chủ cần chuẩn bị trước để tránh trong quá trình bao sái phải đi tìm hoặc đi mua gây mất thời gian.
Các đồ dùng để thực hiện công việc bao sái bàn thờ như khay sạch để đặt các vật phẩm thờ cúng, chậu sạch và khăn sạch chuyên dùng để bao sái bàn thờ, nước bao sái bàn thờ, hương, đồ lễ thắp hương an vị bàn thờ.
Bước 2: Chọn ngày lành để bao sái bàn thờ
Bao sai bàn thờ vào cuối năm nhưng chính xác thời điểm nào cũng là điều rất quan trọng. Thời gian bao sái bàn thờ không chỉ cần thuận tiện cho gia chủ mà cũng giúp mang lại may mắn cho gia đình.
Mọi năm, ngày bao sái bàn thờ được nhiều người lựa chọn nhất đó là trước hoặc sau khi thực hiện nghi thức cúng ông Công ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp. Nhiều người bận rộn, có thể tiến hành sớm hơn. Tuy nhiên, "một công đôi việc", nhiều người thực hiện tiễn ông Công ông Táo xong sẽ bao sái bàn thờ vừa để tiết kiệm thời gian và cũng là lúc tiến hành tỉa chân nhang thuận lợi.
Bởi công việc tỉa chân nhang khi bao sái bàn thờ cũng cần nhiều thời gian và từ tốn. Cho nên, khi bao sái bàn thờ, người ta sẽ thực hiện luôn tỉa chân nhang. Nếu thực hiện vào các ngày sát Giao thừa quá sẽ không đủ thời gian để làm các công việc khác. Điều này có thể dẫn tới sơ suất trong việc bài trí bàn thờ ngày Tết không được chu đáo.
Hơn nữa, khi bao sái bàn thờ, không thực hiện vào buổi tối và đêm khuya muộn.
Bước 3: Tiến hành bao sái bàn thờ
Khi đã chọn được thời điểm thích hợp để thực hiện bao sái bàn thờ. Trước hết, gia chủ sẽ tiến hành thắp hương để xin phép thần linh, gia tiên để dọn dẹp bàn thờ. Khi nào hương tàn khoảng hơn 2/3 thì bắt đầu dọn dẹp. Các vật phẩm thờ cúng trên bàn thờ được dọn xuống đặt vào khay sạch sẽ. Tuy nhiên, tránh di chuyển bát hương và bài vị. Bát hương đã được an vị theo hướng tốt và vị trí thuận lợi, nếu xê dịch bát hương không đúng chỗ sẽ ảnh hưởng đến tài lộc của gia chủ.
Tiếp theo, sử dụng nước bao sái đổ vào chậu. Nước bao sái có thể dùng nước ấm, nước rượu gừng pha loãng hoặc nước thảo mộc chuyên lau bàn thờ. Khăn dùng cho bao sái bàn thờ nên dùng riêng biệt hẳn. Nên có hai loại khăn khô và khăn ướt. Khăn dành cho lau bát hương và bài vị dùng hẳn một khăn riêng.
Khi tỉa chân nhang, gia chủ cần nhẹ nhàng, một tay giữ bát hương (dù đã được an vị), tay kia rút tỉa từng chân nhang theo chiều ngược kim đồng hồ. Rút đến khi trong bát hương còn lại 3 hoặc 5 chân nhang. Nếu phần tro quá đầy có thể dùng thìa múc bớt ra sau đó vun lại cho gọn gàng.
Các vật phẩm đồ thờ sau khi làm sạch bằng nước bao sái, đợi khô hẳn, dùng khăn khô lau lại một lượt. Và đừng quên dùng một chiếc khăn thấm nước bao sái để lau sạch bàn thờ. Khi lau dọn tất cả xong xuôi, xếp lại đồ thờ theo đúng vị trí. Có thể đặt phần lễ nhỏ như một đĩa hoa quả hoặc một đĩa bánh kẹo và thắp 1 hoặc 3 nén hương để xin phép thần linh, tổ tiên an vị lại bàn thờ như trước.
Sau cùng, mang chân nhang, các loại vàng mã,... của năm cũ đi hóa.
Lưu ý:
- Khi bao sái bàn thờ, cần mặc trang phục nghiêm túc, lịch sự, tránh mặc váy ngắn hay áo trễ cổ.
- Nếu gia đình có bàn thờ Phật và bàn thờ Gia tiên riêng thì cần thực hiện lau dọn bàn thờ Phật trước.
- Việc bao sái bàn thờ nên để chính Gia chủ thực hiện. Phụ nữ "đến kỳ", phụ nữ đang có thai không thực hiện bao sái bàn thờ.
