Giá dầu thế giới giảm, vì sao xăng dầu trong nước chưa thể "hạ nhiệt"?
Nếu không sử dụng Quỹ Bình ổn, giá xăng E5 sẽ tăng 5.344 đồng/lít, RON95-III tăng 6.073 đồng/lít, dầu diesel 0.05S tăng 5.478 đồng/lít.
Ngày 11 tháng 3 năm 2026, báo Người Lao Động đăng tải bài viết với tiêu đề "Giá dầu thế giới giảm, vì sao xăng dầu trong nước chưa thể "hạ nhiệt"?". Nội dung như sau:
Cập nhật lúc 6 giờ 27 phút (giờ Việt Nam) sáng 11-3, theo bảng giá dầu thô giao dịch trên trang Trading Economics, giá các loại dầu thô thế giới tiếp tục phiên suy giảm mạnh.
Nếu không chi Quỹ Bình ổn, giá xăng dầu sẽ tiếp tục tăng rất mạnh trong kỳ điều hành ngày 10-3
Dầu WTI giao ngay bán ra giảm xuống mức 86 USD/thùng, giảm 8,7 USD/ thùng theo ngày, tương đương mức giảm 9,21%. Giá dầu thô Brent ngọt nhẹ giao dịch gần 90,7 USD/thùng, giảm 8,2 USD/thùng, tương đương mức giảm 8,3% theo ngày.
Như vậy, dầu thô ghi nhận phiên giảm thứ 2 liên tiếp, sau thông tin Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đề xuất các nước xả lượng dầu dự trữ kỷ lục.
Tuy vậy, ở thị trường trong nước, tại phiên điều chỉnh giá ngày 10-3, liên bộ Công Thương - Tài chính tiếp tục tăng giá xăng dầu từ 478 - 3.380 đồng/lít/kg, tùy mặt hàng. Mặc dù, cơ quan điều hành đã phải chi sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu: Xăng sinh học: 4.000 đồng/lít; xăng không chì: 4.000 đồng/lít; dầu diesel: 5.000 đồng/lít; dầu hỏa: 4.000 đồng/lít; dầu mazut 4.000 đồng/kg.
Lý giải điều này, liên bộ cho biết thị trường xăng dầu thế giới kỳ này (từ ngày 7-3-2026 đến 9-3-2026) chịu ảnh hưởng của các yếu tố chủ yếu như: Xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel với Iran vẫn tiếp tục diễn ra; các quốc gia xuất khẩu dầu ở khu vực vùng Vịnh đều cắt giảm sản lượng khai thác do việc xuất khẩu dầu qua eo biển Hormuz bị tắc nghẽn dẫn tới các kho chứa bị lấp đầy; tâm lý tích trữ nhiên liệu đang diễn ra ở hầu hết các quốc gia… Các yếu tố nêu trên khiến giá xăng dầu thế giới trong ngày 9-3 tiếp tục tăng cao.
Bình quân giá thành phẩm xăng dầu thế giới giữa kỳ ngày 7-3-2026 và kỳ điều hành ngày 10-3-2026 là: 139,300 USD/thùng xăng RON92 dùng để pha chế xăng E5RON92 (tăng 29,570 USD/thùng, tương đương tăng 26,95%); 147,500 USD/thùng xăng RON95 (tăng 31,335 USD/thùng, tương đương tăng 26,97%); 188,200 USD/thùng dầu hỏa (tăng 7,320 USD/thùng, tương đương tăng 4,05%); 184,430 USD/thùng dầu diesel 0,05S (tăng 30,945 USD/thùng, tương đương tăng 20,16%); 882,380 USD/tấn dầu mazut 180CST 3,5S (tăng 257,995 USD/tấn, tương đương tăng 41,32%).
Nếu không sử dụng Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, giá cơ sở các mặt hàng xăng dầu tiêu dùng phổ biến trên thị trường kỳ này (ngày 10-3) so với hiện hành (kỳ điều hành trước liền kề, ngày 7-3-2026) sẽ tiếp tục tăng mạnh.
Trong đó, xăng E5RON92 ở mức 30.570 đồng/lít, tăng 5.344 đồng/lít, tương đương tăng 21,18%; Xăng RON95-III ở mức 33.120 đồng/lít, tăng 6.073 đồng/lít, tương đương tăng 22,45%; Dầu diesel 0.05S ở mức 35.717 đồng/lít, tăng 5.478 đồng/lít, tương đương tăng 18,12%; Dầu hỏa ở mức 36.385 đồng/lít, tăng 1.294 đồng/lít, tương đương tăng 3,69%; Dầu mazut 180CST 3.5S ở mức 28.707 đồng/kg, tăng 7.380 đồng/kg, tương đương tăng 34,60%.
Cùng với đó, liên bộ Công Thương - Tài chính đang tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường để thông báo giá xăng dầu phù hợp, đúng chỉ đạo và kịp thời đề xuất Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về các giải pháp bình ổn giá xăng dầu.
Theo quy định, giá xăng dầu điều hành vào thứ năm hàng tuần. Tuy nhiên ngày 6-3, Chính phủ ban hành Nghị quyết 36, trong đó Chính phủ đồng ý Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính áp dụng ngay sau khi Nghị quyết này được ban hành việc điều chỉnh giá xăng dầu khi giá cơ sở của một trong các mặt hàng xăng dầu được tiêu dùng phổ biến trên thị trường trong ngày tăng từ 7% so với giá cơ sở xăng dầu công bố kỳ điều hành trước liền kề.
Việc điều hành giá xăng dầu và công bố giá cơ sở xăng dầu được Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính thực hiện sau ngày giá cơ sở xăng dầu tăng từ 7%.
Khi giá cơ sở xăng dầu tăng dưới 7% so với giá cơ sở công bố kỳ điều hành trước liền kề, việc điều hành giá xăng dầu sẽ tiếp tục được thực hiện theo quy định tại khoản 11 Điều 1 Nghị định 80/2023/NĐ-CP, tức sẽ được điều hành vào thứ 5 hàng tuần.
Báo VietNamNet cũng đăng tải bài viết với tiêu đề "Giá xăng hơn 29.000 đồng/lít, thuế và chi phí chiếm khoảng 30%". Nội dung như sau:
Chỉ một tuần trở lại đây, giá xăng dầu đã được điều chỉnh tăng đến 3 lần, trong đó giá xăng có mức tăng mạnh từ 36,12-44,5% so với giá cơ sở ngày 26/2.
Theo đó, ở kỳ điều chỉnh gần nhất vào đêm qua (10/3), giá xăng RON95-III được điều chỉnh tăng 2.080 đồng/lít so với giá cơ sở hiện hành, giá bán lẻ lên 29.120 đồng/lít; giá xăng E5 RON92 tăng 1.350 đồng/lít, giá bán lên 26.570 đồng/lít.
Đáng chú ý, đây là mức giá sau khi chi Quỹ Bình ổn giá đối với các mặt hàng xăng là 4.000 đồng/lít.
Vậy, trong cơ cấu giá xăng hiện nay, các loại thuế và chi phí chiếm tỷ lệ bao nhiêu?
Hiện nay, một lít xăng chịu nhiều loại thuế. Cụ thể, thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng. Ngoài ra, còn có một số khoản không phải là thuế, nhưng cũng được đưa vào làm cơ sở để tính giá xăng dầu như chi phí định mức, lợi nhuận định mức, Quỹ Bình ổn giá xăng dầu (trong đó mức trích Quỹ bình ổn giá là linh hoạt hơn).
Trong bối cảnh xung đột quân sự ở khu vực Trung Đông leo thang, để tăng nguồn cung và ổn định thị trường, Chính phủ đã giảm thuế nhập khẩu với một số loại xăng dầu xuống 0%.
Hiện nay, giá xăng dầu vẫn đang được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phép áp dụng mức giảm 50% thuế bảo vệ môi trường (BVMT) đến hết năm 2026 nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp và bình ổn thị trường. Theo đó, xăng chịu thuế 2.000 đồng/lít (mức trước giảm là 4.000 đồng/lít), dầu diesel là 1.000 đồng/lít (trước giảm thuế là 2.000 đồng/lít). Nhờ vậy, giá xăng dầu trên thị trường được kiềm chế đáng kể.
Ngoài ra, theo Nghị định số 174/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ, thuế giá trị gia tăng với mặt hàng xăng từ 10% giảm còn 8%. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 đến hết ngày 31/12/2026.
Theo đó, cơ cấu giá xăng được cộng các khoản, gồm: giá CIF tính thuế (giá xăng nhập + chi phí vận chuyển), thuế giá trị gia tăng (8%), thuế tiêu thụ đặc biệt (10% với xăng RON95 và 8% với xăng E5), thuế bảo vệ môi trường (2.000 đồng/lít).
Ngoài ra, còn có chi phí định mức kinh doanh (1.050 đồng/lít với xăng RON95 và 1.250 đồng/lít với xăng E5), lợi nhuận định mức (300 đồng/lít) và trích Quỹ Bình ổn giá (300 đồng/lít, nhưng biến động theo thực tế và ở kỳ điều hành gần nhất chi sử dụng quỹ 4.000 đồng/lít).
Như vậy, sau kỳ điều hành đêm 10/3, giá xăng RON95-III tăng lên 29.120 đồng/lít, trong đó các loại thuế và chi phí chiếm 29,5% (khoảng 8.591,6 đồng/lít).
Tương tự, giá xăng E5 RON92 tăng lên mức 26.570 đồng/lít, trong đó các loại thuế và chi phí chiếm 29,36% (khoảng 7.803 đồng/lít).
Một số chuyên gia kiến nghị cần xem xét giảm thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế bảo vệ môi trường cũng như thuế giá trị gia tăng với các mặt hàng xăng dầu ở giai đoạn này. Bởi, đây là những loại thuế chiếm tỷ trọng rất cao trong cơ cấu giá xăng bán lẻ hiện nay.
Việc giảm các loại thuế này sẽ góp phần giảm giá bán xăng dầu, qua đó kiềm chế được đà tăng của giá hàng hoá trên thị trường, giảm sức ép cho các doanh nghiệp.
Tại cuộc họp với Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng vào chiều 10/3, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu Bộ Tài chính đề xuất ngay phương án điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường đối với các mặt hàng xăng dầu về 0 và báo cáo Chính phủ trong ngày 12/3.
