"Thành phố giàu thứ 14 thế giới" lâm vào thảm họa "chìm dần", có nguy cơ biến mất hoàn toàn
Dựa trên các báo cáo chuyên môn, chỉ số dâng lên trung bình khoảng 1,5 mm mỗi năm của mực nước biển chịu tác động chính từ hiện tượng giãn nở nhiệt của dòng nước khi nhiệt độ đại dương ấm dần lên.
Một nhóm các chuyên gia, nhà khoa học quốc tế đến từ Anh, Trung Quốc và Mỹ vừa công bố một công trình nghiên cứu chuyên sâu mới trên Tạp chí khoa học uy tín Nature. Các kết quả phân tích dữ liệu cho thấy kể từ năm 1900 trở lại đây, mực nước biển trên phạm vi toàn cầu đã ghi nhận mức tăng trung bình khoảng 1,5 mm mỗi năm, đây là tốc độ gia tăng lớn hơn bất kỳ thế kỷ nào trong dòng lịch sử kéo dài ít nhất 4.000 năm qua của Trái Đất.
Dựa trên các báo cáo chuyên môn, chỉ số dâng lên trung bình khoảng 1,5 mm mỗi năm của mực nước biển chịu tác động chính từ hiện tượng giãn nở nhiệt của dòng nước khi nhiệt độ đại dương ấm dần lên. Bên cạnh đó, các nhân tố tự nhiên mang tính chất phức tạp khác bao gồm quá trình tan rã của hệ thống sông băng cùng khối lượng khổng lồ của các tảng băng tại hai khu vực cực địa cũng góp phần bổ sung một lượng nước lớn vào các đại dương. Nhóm tác giả thực hiện nghiên cứu này cho biết thêm: "Phân tích của chúng tôi chỉ ra rằng ít nhất 94% tình trạng sụt lún đô thị hiện đại nhanh chóng là do các hoạt động của con người gây ra, với tốc độ sụt lún cục bộ thường vượt quá mực nước biển dâng trung bình toàn cầu".
Thành phố Thượng Hải sụt lún 10cm/năm
Nếu các kịch bản dự báo trên xảy ra trên thực tế, ngay cả trong trường hợp bề mặt địa chất giữ trạng thái đứng yên không dịch chuyển, siêu đô thị Thượng Hải (Trung Quốc) vẫn phải đối diện trực tiếp với các rủi ro, nguy cơ ngập lụt ngày một leo thang chỉ tính riêng từ tác động của việc mực nước biển dâng cao. Đáng chú ý hơn, Thượng Hải vốn được kiến tạo và xây dựng dựa trên nền địa chất mềm, xốp thuộc vùng đồng bằng châu thổ nằm tại khu vực cửa sông Dương Tử, đây là đặc tính cấu trúc tự nhiên dễ bị nén chặt và hạ thấp dần theo dòng thời gian.
Các chuyên gia nghiên cứu đặc biệt lưu ý rằng phần lớn tỷ lệ của tình trạng sụt lún bề mặt đất (chiếm khoảng 94%) có nguồn gốc trực tiếp từ các hoạt động dân sinh và kinh tế của con người, chủ yếu xoay quanh việc khai thác, bơm hút các mạch nước ngầm nhằm cung ứng cho hệ thống nhà máy sản xuất, các công trình xây dựng hạ tầng và hoạt động sinh hoạt thường nhật. Trên thực tế lịch sử, vào giai đoạn những năm 1960 khi hoạt động khai thác tài nguyên nước ngầm chạm ngưỡng đỉnh điểm, trung bình mỗi năm thành phố Thượng Hải đã bị hạ thấp cao độ địa hình khoảng 10 cm.
Trung Quốc phải gánh chịu mức thiệt hại về mặt kinh tế trung bình ước tính khoảng 1,5 tỷ USD mỗi năm do các tác động của sụt lún đất
Trải qua vòng tuần hoàn của thế kỷ trước, một số khu vực hành chính cụ thể của siêu đô thị này đã ghi nhận mức sụt giảm cao độ bề mặt lên tới hơn 1 mét. Các số liệu này chứng minh thực trạng thành phố đang có tốc độ chìm xuống nhanh hơn đáng kể so với tiến trình dâng lên của mực nước biển toàn cầu, từ đó làm trầm trọng thêm các mối đe dọa từ hiện tượng thiên tai lũ lụt cũng như các đợt triều cường dâng cao. Kịch bản tổn thương địa chất tương tự hiện cũng đang bủa vây và đe dọa trực tiếp đến sự an toàn của nhiều siêu đô thị lớn khác trên thế giới vốn được xây dựng tại các vùng đồng bằng châu thổ hạ lưu, tiêu biểu như Jakarta, Manila hay New York.
Hệ quả từ tình trạng sụt giảm cao độ địa hình kiểu này đã gây ra những tổn thất, thiệt hại kinh tế trị giá hàng tỷ USD. Theo nguồn thông tin trích dẫn từ tờ báo SCMP, quốc gia Trung Quốc phải gánh chịu mức thiệt hại về mặt kinh tế trung bình ước tính khoảng 1,5 tỷ USD mỗi năm do các tác động của sụt lún đất, trong đó chỉ riêng khu vực Thượng Hải đã phải chịu tổn thất nguồn lực kinh tế hơn 3 tỷ USD trong khung thời gian kéo dài từ năm 2001 đến năm 2020.
Nhằm triển khai các phương án giảm thiểu tối đa thiệt hại, chính quyền thành phố Thượng Hải đã áp dụng các biện pháp siết chặt hệ thống quy định quản lý hoạt động khai thác tài nguyên nước dưới đất, đồng thời thực hiện giải pháp kỹ thuật bơm hoàn trả lượng nước ngược trở lại vào các tầng chứa nước trong lòng đất, bước đầu giúp kiềm chế và làm chậm lại tốc độ sụt lún địa hình. Mặc dù vậy, sự tác động cộng hưởng giữa hiện tượng đất chìm và mực nước biển dâng vẫn tiếp tục đặt ra những bài toán thách thức mang tính chất dài hạn cho khu vực. Các phương án ứng phó tổng thể như hệ thống kiểm soát dòng lũ, quy hoạch quản lý tài nguyên nước và ứng dụng công nghệ kỹ thuật công trình ven biển đang trở nên vô cùng cấp thiết nhằm mục tiêu bảo toàn nền kinh tế Trung Quốc, đồng thời góp phần giữ vững sự ổn định cho dòng chảy thương mại trên phạm vi toàn cầu.
Công trình nghiên cứu mang tính cảnh báo trên nhấn mạnh rằng, nếu giữ nguyên tốc độ diễn tiến như hiện tại, các vùng đồng bằng thấp như Thượng Hải hoàn toàn có khả năng bị nhấn chìm dưới mực nước một cách nhanh chóng nếu không có sự can thiệp của các biện pháp xử lý kịp thời. Do đó, công tác bảo vệ sự an toàn cho các vùng lãnh thổ này không chỉ mang ý nghĩa sống còn đối với nội tại quốc gia Trung Quốc, mà còn đóng vai trò quan trọng đối với sự ổn định chung của nhiều khu vực quốc gia khác trên bản đồ thế giới.
