Phong tỏa khẩn cấp, tịch thu 13,4kg vàng, hơn 166kg bạc dưới nền nhà của một nông dân
Đây là một trong những kho báu có quy mô hiếm gặp từng được phát hiện tại Trung Quốc.
Một kho báu khảo cổ gồm hơn 1.000 hiện vật quý bằng vàng, bạc, ngọc và đá quý thời Đường đã được phát hiện tình cờ tại tỉnh Thiểm Tây (Trung Quốc). Đến nay, sau hơn nửa thế kỷ, nguồn gốc và chủ nhân thực sự của khối tài sản này vẫn là một bí ẩn đối với giới nghiên cứu.
Ngày 5/10/1970, trong lúc đào móng xây nhà tại thôn Hà Gia, TP Tây An, tỉnh Thiểm Tây, một người nông dân bất ngờ phát hiện một chiếc vò và một chiếc chum cổ được chôn sâu khoảng 0,8 m dưới lòng đất. Khi chiếc vò bị đập vỡ, hàng loạt hiện vật bằng vàng và bạc xuất hiện bên trong.
Nhận thấy giá trị đặc biệt của phát hiện này, Bảo tàng tỉnh Thiểm Tây đã báo cáo cơ quan quản lý di sản và cử các nhà khảo cổ tới phong tỏa hiện trường, tiến hành khai quật khẩn cấp.
Đến ngày 11/10/1970, cách vị trí phát hiện ban đầu khoảng một mét về phía Bắc, các chuyên gia tiếp tục tìm thấy thêm một bình gốm khác. Trong quá trình khai quật, tiếng va chạm kim loại từ bên trong chiếc bình khiến đội khảo cổ phải xử lý hết sức thận trọng. Sau khi làm sạch lớp đất bao quanh, họ phát hiện chiếc bình chỉ có một lỗ nhỏ trên thân nhưng toàn bộ hiện vật bên trong vẫn còn nguyên vẹn. Gần đó còn xuất lộ thêm một chum bạc chứa nhiều đồ vật giá trị.
Kết quả giám định cho thấy phần lớn hiện vật có niên đại thời nhà Đường (618-907). Nhiều món được xác định là đồ ngự dụng, có giá trị đặc biệt về lịch sử, nghệ thuật và khảo cổ học.
Hai chiếc bình gốm được phát hiện có kích thước tương đương nhau, cao khoảng 65 cm, đường kính miệng 37,5 cm và đường kính thân 60 cm. Tổng số hiện vật thu được vượt quá 1.000 món, bao gồm đồ vàng bạc, thỏi bạc, bánh bạc, đĩa bạc, tiền xu, mã não, pha lê, ngọc bích, lá vàng, đá quý, chu sa, hổ phách và nhiều loại khoáng vật quý khác.
Riêng hiện vật bằng vàng và bạc đã lên tới 271 món. Các chuyên gia xác định tổng khối lượng vàng trong kho báu khoảng 298 lượng thời Đường, tương đương hơn 13,4 kg vàng hiện nay. Hiện vật bằng bạc nặng trên 3.700 lượng, tương đương hơn 166,5 kg bạc. Theo ước tính của giới nghiên cứu, tổng giá trị số tài sản này vào thời nhà Đường tương đương khoảng 900-1.000 lượng vàng.
Trong số các bảo vật nổi bật có chén mã não đầu thú và tượng “vũ mã hàm bôi”. Đây đều là những hiện vật đặc biệt quý hiếm, hiện nằm trong danh mục cổ vật cấm mang ra nước ngoài triển lãm của Trung Quốc.
Phần lớn kho báu hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Quốc gia Trung Quốc và Bảo tàng Lịch sử Thiểm Tây. Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có tài liệu lịch sử nào xác định chính xác nguồn gốc cũng như chủ nhân của kho báu.
Mặc dù được phát hiện từ năm 1970, nhưng do điều kiện lịch sử đặc biệt của thời kỳ đó, bộ sưu tập không được công bố rộng rãi và chủ yếu được bảo quản trong kho lưu trữ. Mãi đến năm 2004, sau khi được phê duyệt trưng bày, toàn bộ kho báu mới lần đầu tiên được giới thiệu trước công chúng, trở thành một trong những phát hiện khảo cổ nổi tiếng và bí ẩn nhất của Trung Quốc.
