Người dân có sổ đỏ chú ý: Phạt tiền lên đến 100 triệu đồng nếu mắc các lỗi sau
Các giao dịch liên quan đến đất đai luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý nếu người sử dụng đất không thực hiện đúng quy định. Theo Nghị định 123/2024/NĐ-CP và Luật Đất đai 2024, nhiều hành vi vi phạm liên quan đến Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (thường gọi là sổ đỏ) đang bị xử lý với mức phạt hành chính rất nặng.
Cần lưu ý rằng các mức xử phạt dưới đây được áp dụng đối với cá nhân. Theo khoản 2 Điều 5 Nghị định 123/2024/NĐ-CP, nếu hành vi vi phạm do tổ chức thực hiện thì mức tiền phạt sẽ bằng hai lần mức phạt áp dụng đối với cá nhân trong cùng một hành vi.
Mua bán đất bằng giấy viết tay có thể bị phạt tới 100 triệu đồng
Một trong những vi phạm có mức xử phạt nặng nhất hiện nay là chuyển nhượng quyền sử dụng đất khi chưa đủ điều kiện pháp lý, đặc biệt là các giao dịch "trao tay" bằng giấy viết tay đối với đất chưa được cấp sổ đỏ. Tùy theo diện tích đất và địa bàn xảy ra vi phạm (đô thị hay nông thôn), cá nhân thực hiện hành vi này có thể bị xử phạt từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng.
Không dừng lại ở đó, cơ quan có thẩm quyền còn có thể áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả, buộc các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất, trả lại đất cho người sử dụng hợp pháp và hoàn trả toàn bộ các khoản tiền đã nhận từ giao dịch vi phạm pháp luật này.
Tuy nhiên, pháp luật đất đai hiện hành có quy định ngoại lệ đối với một số trường hợp nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất bằng giấy viết tay trước đây. Cụ thể, đối với trường hợp đang sử dụng đất do nhận chuyển nhượng trước ngày 1/7/2014, khi thực hiện thủ tục đề nghị cấp sổ đỏ lần đầu, cơ quan tiếp nhận hồ sơ không được yêu cầu người sử dụng đất nộp hợp đồng hoặc văn bản chuyển quyền sử dụng đất có công chứng, chứng thực theo quy định. Vì vậy, các giao dịch bằng giấy viết tay được thực hiện trước ngày 1/7/2014 vẫn có thể được xem xét cấp Giấy chứng nhận nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện khác.
Chậm đăng ký đất đai và chậm sang tên sổ đỏ
Theo quy định, người sử dụng đất thuộc diện phải đăng ký đất đai lần đầu nhưng không thực hiện sẽ bị xử phạt từ 1 đến 2 triệu đồng. Nhóm trường hợp này bao gồm thửa đất đang sử dụng nhưng chưa đăng ký, đất được Nhà nước giao hoặc cho thuê để sử dụng, cũng như đất được giao để quản lý nhưng chưa hoàn tất thủ tục đăng ký. Ngoài việc nộp phạt, người vi phạm còn buộc phải thực hiện thủ tục đăng ký đất đai theo đúng quy định.
Một lỗi khác rất phổ biến là chậm đăng ký biến động, thường được gọi là chậm sang tên sổ đỏ sau khi mua bán, tặng cho hoặc nhận thừa kế bất động sản. Theo quy định hiện hành, sau khi hợp đồng được công chứng hoặc chứng thực, người nhận chuyển nhượng phải thực hiện thủ tục đăng ký biến động trong thời hạn 30 ngày. Nếu quá thời hạn này, mức phạt từ 2 đến 3 triệu đồng sẽ được áp dụng.
Không chỉ vậy, trường hợp chậm thực hiện nghĩa vụ kê khai thuế thu nhập cá nhân phát sinh từ giao dịch bất động sản còn có thể bị xử phạt bổ sung. Mức phạt tùy thuộc vào thời gian chậm nộp hồ sơ thuế và có thể lên tới 25 triệu đồng.
Tự ý sửa nội dung trên sổ đỏ hoặc dùng sổ đỏ giả
Không ít trường hợp người dân tự ý chỉnh sửa thông tin trên giấy chứng nhận như diện tích đất, họ tên, năm sinh hoặc thông tin thửa đất với mục đích phục vụ giao dịch hoặc hoàn thiện hồ sơ cá nhân. Theo quy định, hành vi tự tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung trên giấy chứng nhận mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự sẽ bị phạt tiền từ 2 đến 5 triệu đồng. Ngoài tiền phạt, giấy chứng nhận đã bị chỉnh sửa trái phép sẽ bị thu hồi và tịch thu.
Đối với hành vi sử dụng giấy chứng nhận giả để thực hiện các giao dịch mua bán hoặc chuyển nhượng bất động sản, mức phạt hành chính dao động từ 10 đến 20 triệu đồng nếu chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Toàn bộ giấy tờ giả sẽ bị cơ quan chức năng tịch thu và các thủ tục đăng ký biến động được thực hiện trên cơ sở hồ sơ giả mạo này cũng bị hủy bỏ.
Trong trường hợp có dấu hiệu chiếm đoạt tài sản, lừa đảo hoặc có hành vi gian dối cố tình nhằm trục lợi, người vi phạm sẽ bị chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra để xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.
