Bé 8 tuổi đã khổ sở vì gan nhiễm mỡ, bác sĩ tức giận: Đừng khen con thế này nữa!
Trong mắt bố mẹ cô bé, trẻ em mập mạp thì càng khỏe mạnh và đáng yêu, lớn lên tự khắc sẽ gầy. Họ cũng cho rằng, gan nhiễm mỡ là bệnh của người trung niên, người uống rượu bia vô tội vạ.
Những câu nói như “Có da có thịt thế này mới đáng yêu”, “Mập mạp một chút mới khỏe” hay “Còn bé mà, lớn lên tự khắc sẽ gầy” từ lâu đã trở nên quen thuộc trong nhiều gia đình. Không ít phụ huynh xem ngoại hình bầu bĩnh của con là dấu hiệu cho thấy trẻ được chăm sóc tốt. Tuy nhiên, một trường hợp mới đây tại Trung Quốc đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về những hệ lụy sức khỏe nghiêm trọng có thể xuất phát từ quan niệm này.
Tiểu Yến (tên nhân vật đã được thay đổi), sinh sống tại tỉnh Giang Tô, Trung Quốc, từ nhỏ luôn được người thân và những người xung quanh yêu mến vì vẻ ngoài mũm mĩm. Bố mẹ cô bé tin rằng trẻ nhỏ nên được ăn uống thoải mái, càng đầy đặn càng khỏe mạnh. Theo suy nghĩ của họ, khi lớn lên, biết quan tâm đến ngoại hình hơn và vận động nhiều hơn thì con sẽ tự điều chỉnh cân nặng.
Tuy nhiên, thực tế lại diễn ra theo hướng hoàn toàn khác. Năm nay mới 8 tuổi nhưng Tiểu Yến đã nặng tới 45kg. Gần đây, cô bé thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, buồn nôn và chán ăn. Điều này khiến gia đình đặc biệt lo lắng bởi trước đó em vốn rất háu ăn, có thể ăn nhiều bánh bao hoặc một tô mì lớn trong mỗi bữa nhưng vẫn còn cảm giác thèm ăn.
Lo ngại con gặp vấn đề về tiêu hóa, bố mẹ Tiểu Yến quyết định đưa em đến bệnh viện kiểm tra sức khỏe. Kết quả thăm khám khiến cả gia đình không khỏi bàng hoàng.
Thay vì nhận được những lời khen về việc chăm sóc con tốt như thường nghe từ mọi người xung quanh, bác sĩ nghiêm túc cảnh báo: “Đừng khen con ăn ngon miệng hay mập mạp thì khỏe mạnh đáng yêu nữa. Cháu béo phì nặng, gan nhiễm mỡ và có nhiều chỉ số chuyển hóa không ổn chút nào”.
Lúc này, bố mẹ Tiểu Yến mới nhận ra rằng những thói quen ăn uống mà họ từng cho là bình thường lại đang ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe của con. Đồ ăn nhanh nhiều chất béo, nước ngọt, các bữa ăn quá dư thừa năng lượng cùng thói quen ăn khuya đã khiến cơ thể cô bé phải đối mặt với nhiều nguy cơ sức khỏe ngay từ khi còn rất nhỏ.
Điều khiến gia đình thắc mắc nhất là việc một đứa trẻ mới 8 tuổi lại được chẩn đoán gan nhiễm mỡ, căn bệnh vốn thường được cho là xuất hiện ở người trưởng thành.
Theo các chuyên gia y tế, đây là quan niệm đã lỗi thời. Hiện nay, tình trạng gan nhiễm mỡ ở trẻ em đang gia tăng nhanh chóng và có xu hướng xuất hiện ở độ tuổi ngày càng nhỏ hơn.
Giáo sư Fan Jiangao thuộc Bệnh viện Tân Hoa, Trường Y Đại học Giao thông Thượng Hải cho biết tỷ lệ trẻ dưới 10 tuổi mắc gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa hiện dao động từ 5% đến 7%. Ở nhóm thanh thiếu niên trên 10 tuổi, tỷ lệ này đã vượt 10%. Đặc biệt, trong nhóm trẻ béo phì, tỷ lệ mắc bệnh có thể lên tới 50%.
Theo bác sĩ Wang Shunyu, chuyên khoa Nhi tại Bệnh viện Changgeng Thanh Hoa Bắc Kinh, tình trạng thừa cân và béo bụng ở trẻ em đang âm thầm làm rối loạn hệ thống chuyển hóa và gây tổn thương gan từ rất sớm.
“Gan là trung tâm chuyển hóa của cơ thể. Cơ quan này chịu trách nhiệm xử lý chất béo, đường và protein. Trong điều kiện bình thường, lượng mỡ trong gan không vượt quá 5%. Tuy nhiên, khi trẻ liên tục nạp vào quá nhiều calo từ tinh bột tinh chế, đồ ngọt, nước ngọt, đồ chiên rán và ăn khuya nhưng lại ít vận động, lượng mỡ dư thừa sẽ tích tụ trong gan. Theo thời gian, gan nhiễm mỡ hình thành”, bác sĩ Wang nói.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng tác động của béo phì không chỉ dừng lại ở gan. Theo bác sĩ Bu Xinxin, Phó Trưởng khoa Nhi tại Bệnh viện Nhân dân tỉnh Giang Tô, béo phì ở trẻ em là một tình trạng bệnh lý thực sự chứ không đơn thuần là vấn đề ngoại hình.
Nhiều trẻ thừa cân hoặc béo phì có thể đồng thời gặp phải hàng loạt rối loạn chuyển hóa như tăng huyết áp, tăng đường huyết và rối loạn mỡ máu. Trong một số trường hợp, tình trạng này còn ảnh hưởng đến sự phát triển của hệ xương, từ đó tác động tới chiều cao và sức khỏe lâu dài khi trưởng thành.
Bác sĩ Wang Shunyu cho biết có bốn nhóm trẻ cần được đặc biệt lưu ý vì có nguy cơ cao mắc gan nhiễm mỡ.
Thứ nhất là trẻ thừa cân hoặc có vòng bụng lớn bất thường. Thứ hai là những trẻ thường xuyên sử dụng trà sữa, nước ngọt, đồ uống đóng chai, bánh kẹo và các món chiên rán. Thứ ba là nhóm trẻ ít vận động, ngồi nhiều hơn 6 giờ mỗi ngày và thường xuyên thức khuya. Cuối cùng là những trẻ có kết quả kiểm tra sức khỏe cho thấy các chỉ số như mỡ máu, đường huyết, axit uric hoặc men gan tăng cao.
Theo các chuyên gia, một trong những sai lầm phổ biến nhất hiện nay là suy nghĩ rằng trẻ mũm mĩm chỉ là giai đoạn tạm thời. Trên thực tế, nhiều nghiên cứu cho thấy trẻ thừa cân có nguy cơ trở thành người béo phì khi trưởng thành cao gấp 2 đến 3 lần so với trẻ có cân nặng bình thường.
Dù vậy, các bác sĩ cũng cho biết nhiều biến chứng liên quan đến béo phì, bao gồm gan nhiễm mỡ ở giai đoạn đầu, vẫn có khả năng cải thiện hoặc phục hồi nếu được phát hiện sớm và can thiệp đúng cách.
Các chuyên gia khuyến nghị phụ huynh cần chủ động xây dựng lối sống lành mạnh cho trẻ bằng cách hạn chế nước ngọt, trà sữa, đồ ăn nhanh; duy trì chế độ ăn cân đối với nhiều rau xanh, trái cây tươi và ngũ cốc nguyên hạt; loại bỏ thói quen ăn khuya; đồng thời khuyến khích trẻ vận động ít nhất 60 phút mỗi ngày.
Bên cạnh đó, việc ngủ đủ giấc, giảm thời gian sử dụng thiết bị điện tử và khám sức khỏe định kỳ để theo dõi cân nặng, chức năng gan cũng như các chỉ số chuyển hóa đóng vai trò rất quan trọng trong việc phòng ngừa các bệnh lý liên quan đến béo phì.
Các bác sĩ nhấn mạnh rằng điều trẻ cần không phải là những lời khen về ngoại hình đầy đặn, mà là một cơ thể khỏe mạnh và nền tảng sức khỏe vững chắc cho tương lai.
