Một quốc gia có 8 ngày trong 1 tuần
Ở đây có hai thứ Tư.
Ngày 21 tháng 1 năm 2026, tạp chí Thanh Niên Việt đăng tải bài viết với tiêu đề "Một quốc gia có 8 ngày trong 1 tuần". Nội dung như sau:
Trong khi phần lớn thế giới đang vận hành theo một guồng quay thống nhất của lịch Gregory với 7 ngày mỗi tuần, thì tại một quốc gia Đông Nam Á, thời gian lại được đo đạc bằng một thước đo hoàn toàn khác. Đó là Myanmar – nơi mà một tuần lễ không kết thúc ở con số 7, và nơi mà việc bạn sinh vào buổi sáng hay buổi chiều thứ Tư sẽ quyết định hoàn toàn số phận, tên gọi cũng như vị thần bảo hộ của bạn.
Bí mật đằng sau ngày thứ 8
Nếu chỉ nhìn vào những tòa nhà cao tầng hay những chiếc smartphone trên tay giới trẻ tại Yangon, du khách sẽ lầm tưởng rằng Myanmar hoàn toàn đồng nhất với nhịp sống toàn cầu. Thế nhưng, ẩn sâu trong đời sống tâm linh của người dân quốc gia này là hệ thống chiêm tinh học Maha Bote có lịch sử hàng nghìn năm. Theo hệ thống này, một tuần không phải là 7 ngày mà là 8 ngày.
Để tạo ra "ngày thứ 8", người Myanmar đã chia ngày thứ Tư làm hai phần riêng biệt: Thứ Tư buổi sáng (từ lúc mặt trời mọc đến 18:00) và Thứ Tư buổi chiều (thường được gọi là ngày Yahu, tính từ 18:00 đến nửa đêm).
Trong lịch truyền thống của Myanmar có 2 thứ Tư
Việc chia tách này không đơn thuần là cách gọi tên thời gian. Trong văn hóa Myanmar, mỗi ngày trong tuần tương ứng với một hành tinh, một phương hướng và một con giáp biểu tượng. Nếu thứ Hai là con Hổ, thứ Ba là Sư tử, thì sự khác biệt giữa hai nửa ngày thứ Tư chính là hình ảnh con Voi. Thứ Tư buổi sáng được đại diện bởi một con Voi có ngà hùng dũng, trong khi thứ Tư buổi chiều lại là một con Voi không ngà hiền lành.
Khi thời gian định danh số phận
Sự tồn tại của ngày thứ 8 không chỉ là một nét văn hóa trang trí, mà nó len lỏi vào từng hơi thở của đời sống xã hội. Tại Myanmar, ngày sinh là yếu tố quan trọng nhất để định danh một con người. Hệ thống đặt tên truyền thống của họ không có họ như phương Tây hay các nước Á Đông khác, mà dựa trên các phụ âm tương ứng với ngày sinh trong tuần.
Một đứa trẻ sinh vào sáng thứ Tư sẽ được đặt tên theo một nhóm chữ cái hoàn toàn khác với đứa trẻ sinh vào buổi chiều cùng ngày. Điều này tạo ra một sự phân biệt rạch ròi đến mức nếu bạn chỉ nói mình sinh vào "thứ Tư", người Myanmar sẽ ngay lập tức hỏi vặn lại: "Sáng hay chiều?". Bởi lẽ, đối với họ, đó là hai thực thể thời gian khác nhau với những dự báo về tính cách và vận mệnh khác nhau.
Minh chứng rõ nét nhất cho sự "phổ biến ngầm" của lịch 8 ngày chính là tại các ngôi chùa, đặc biệt là đại bảo tháp Shwedagon rực rỡ. Xung quanh ngọn tháp vàng trung tâm là 8 góc thờ tương ứng với 8 con giáp. Bất kể là ngày thường hay lễ hội, bạn luôn bắt gặp những dòng người xếp hàng tại các góc này để thực hiện nghi thức tắm tượng Phật và con giáp bản mệnh của mình. Một người sinh vào chiều thứ Tư sẽ kiên nhẫn tìm đến góc thờ con Voi không ngà ở phía Tây Bắc để dâng hoa và cầu nguyện, tuyệt đối không nhầm lẫn với góc của con Voi có ngà ở phía Nam.
Tháp Shwedagon
Sự giao thoa giữa hai thế giới
Câu hỏi đặt ra là: Liệu một tuần 8 ngày có gây ra sự hỗn loạn trong kinh doanh và ngoại giao quốc tế? Câu trả lời nằm ở sự thích nghi tài tình của người Myanmar.
Trong các văn phòng chính phủ, ngân hàng hay các tập đoàn đa quốc gia, lịch 7 ngày vẫn được sử dụng để khớp nối với dòng chảy thương mại toàn cầu. Tuy nhiên, khi bước chân về nhà, khi xem ngày cưới hỏi, khi đặt tên cho con cái hay thậm chí là khi chọn ngày khai trương một cửa hàng, bộ lịch 8 ngày ngay lập tức lấy lại vị thế độc tôn.
Đây là một ví dụ điển hình về sự tồn tại song song của hai hệ thống giá trị: một bên là sự tiện lợi của tiêu chuẩn quốc tế, một bên là chiều sâu của di sản văn hóa. Người Myanmar không chọn từ bỏ cái cũ để chạy theo cái mới, họ chọn cách vận hành cả hai.
Một góc nhìn khác về dòng chảy nhân loại
Myanmar không phải là "ốc đảo" duy nhất có cách tính thời gian khác biệt. Trên thế giới hiện nay vẫn tồn tại những quốc gia sống ở các "thế kỷ" khác nhau. Điển hình như Nepal, nơi đang sử dụng lịch Vikram Samvat và hiện tại họ đã bước sang năm 2082. Hay như Ethiopia, quốc gia vẫn đang lùi lại so với thế giới khoảng 7-8 năm và sở hữu bộ lịch có tới 13 tháng.
Những sự khác biệt này nhắc nhở chúng ta rằng, thời gian đôi khi không phải là một đường thẳng bất biến mà là một khái niệm mang tính văn hóa và niềm tin. Việc Myanmar duy trì tuần lễ 8 ngày giữa kỷ nguyên số không phải là sự lạc hậu, mà là một cách để họ bảo tồn bản sắc trong một thế giới đang dần bị san phẳng bởi sự đồng nhất.
Bước xuống máy bay tại Yangon, bạn có thể vẫn đang ở năm 2026 của thế giới, nhưng chỉ cần bước vào một ngôi chùa cổ và hỏi về ngày thứ 8, bạn sẽ thấy mình đang chạm tay vào một dòng chảy thời gian khác – nơi những con Voi không ngà vẫn đang âm thầm bảo hộ cho đức tin của hàng triệu con người.
Trước đó, báo Đời Sống Pháp Luật cũng đăng tải bài viết với tiêu đề "Thông tin bất ngờ về quốc gia duy nhất trên thế giới đang sống ở năm 2082". Nội dung như sau:
Theo VnExpress, trong khi phần lớn cư dân trên toàn cầu vừa chào đón năm mới 2026, Nepal - một quốc gia tại vùng Nam Á đã đi trước thế giới hơn nửa thế kỷ. Tại Nepal, người dân không dùng Dương lịch hay Lịch Gregory làm thước đo thời gian chính thức. Thay vào đó, họ sử dụng hệ thống lịch Bikram Sambat, khiến đồng hồ thời gian của quốc gia này hiện đã chạm mốc năm 2082.
Khác với Dương lịch vốn có cơ sở tính theo chu kỳ của Mặt trời, Bikram Sambat là một loại lịch âm dương Hindu, tính tháng theo chu kỳ mặt trăng nhưng điều chỉnh theo mặt trời.
Tại Nepal, những con dấu hành chính, giấy tờ trường học và nhiều hoạt động đời sống thường nhật vẫn ghi năm 2082. Ảnh: Getty Images
Nếu như thế giới đón năm mới vào mùa đông lạnh giá của tháng 1, người dân Nepal lại chào đón ngày đầu năm vào giữa tháng 4 Dương lịch. Đây là thời điểm đánh dấu sự bắt đầu của tháng Baisakh - tháng đầu tiên trong năm mới của họ. Ngày lễ này không chỉ là sự chuyển giao về mặt con số mà còn là một lễ hội văn hóa lớn của đất nước.
Theo lịch Nepal, một năm cũng có 12 tháng, nhưng số ngày trong tháng thay đổi, có tháng 28 ngày nhưng có tháng lên đến 32 ngày. Dân trí đưa tin, năm 2082 theo lịch Bikram Sambat chính thức khởi đầu vào ngày 14/4/2025 (Công lịch). Bởi vậy, trong những ngày đầu tháng 1/2026, Nepal vẫn đang ở năm 2082, và chỉ chuyển sang năm 2083 vào khoảng giữa tháng 4/2026.
Các thông tin về ngày tháng, lễ hội, thời điểm cát tường… được công bố, chuẩn hóa thông qua cơ quan chuyên trách của Nepal. Trên cổng thông tin của Nepal Panchanga Nirnayak Vikas Samiti (cơ quan thuộc Bộ Văn hóa, Du lịch và Hàng không Dân dụng Nepal), các ấn phẩm liên quan lịch năm 2082 Bikram Sambat được đăng tải, cho thấy cách quốc gia này vận hành hệ lịch truyền thống trong quản lý nhà nước.
Dù Bikram Sambat là lịch chính thức trong nhiều hoạt động hành chính và đời sống, Nepal không tách rời khỏi nhịp vận hành toàn cầu. Trong ngoại giao, du lịch và giao dịch quốc tế, Công lịch (Dương lịch) vẫn được sử dụng phổ biến. Vì vậy, ở Nepal, chuyện một cuộc hẹn ghi theo Công lịch, còn giấy tờ trong nước ghi theo Bikram Sambat, là điều rất bình thường.
