Điều hiếm gặp ở Tết Nguyên đán 2026: Mùng 1 và mùng 2 Tết thuộc 2 tiết khí khác nhau
Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 không chỉ là dịp đoàn viên, vui xuân mà còn mang một điểm đặc biệt về mặt tiết khí.
Ngày 28 tháng 1 năm 2026, báo Sức Khỏe Đời Sống đăng tải bài viết với tiêu đề "Điều hiếm gặp ở Tết Nguyên đán 2026: Mùng 1 và mùng 2 Tết thuộc 2 tiết khí khác nhau". Nội dung như sau:
Trong suốt những ngày nghỉ Tết Nguyên đán, mọi người sẽ đón xuân trong sự giao thoa của hai tiết khí đầu tiên của năm là Lập xuân và Vũ thủy. Đáng chú ý, mùng 1 và mùng 2 Tết Âm lịch lại thuộc về hai tiết khí hoàn toàn khác nhau.
Theo hệ thống 24 tiết khí của lịch phương Đông, một năm dương lịch được chia thành 24 khoảng thời gian, mỗi tiết kéo dài khoảng 14–16 ngày, phản ánh sự vận hành của Trái đất quanh Mặt trời.
Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 diễn ra từ ngày 14/2 đến sau ngày 22/2 Dương lịch, trùng đúng thời điểm chuyển giao quan trọng của các tiết khí đầu năm.
Tết Nguyên đán 2026 rơi vào hai tiết khí nào?
Nhiều người vẫn quen cho rằng Tết Nguyên đán luôn gắn liền với tiết Lập xuân. Tuy nhiên, với Tết Bính Ngọ 2026, điều này chỉ đúng một phần.
Thực tế, tiết Lập xuân của năm 2026 bắt đầu từ thứ Tư, ngày 4/2/2026 Dương lịch, tức ngày 17 tháng Chạp năm Ất Tỵ, và kéo dài đến hết thứ Ba, ngày 17/2/2026, tương ứng với mùng 1 tháng Giêng năm Bính Ngọ.
Như vậy, năm mới Bính Ngọ chỉ có duy nhất mùng 1 Tết thuộc tiết Lập xuân. Sang ngày 18/2/2026 Dương lịch, tức mùng 2 Tết, tiết khí Vũ thủy chính thức bắt đầu. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ sau một ngày đầu năm, chúng ta đã bước sang tiết khí thứ hai của chu kỳ 24 tiết khí trong năm.
Tính trọn kỳ nghỉ lễ, mọi người sẽ được "chơi xuân" trong cả hai tiết Lập xuân và Vũ thủy.
Về mặt thiên văn, tiết khí được xác định dựa trên vị trí của Mặt trời trên quỹ đạo hoàng đạo. Lập xuân bắt đầu khi Mặt trời đạt kinh độ 315 độ, còn Vũ thủy khởi đầu khi Mặt trời di chuyển đến kinh độ 330 độ.
Ý nghĩa của Lập xuân và Vũ thủy trong quan niệm phương Đông
Theo quan niệm cổ xưa, mùa xuân thuộc hành Mộc, biểu trưng cho sự sinh sôi, khởi đầu và phát triển.
Sau Mộc là Thủy, vì vậy Vũ thủy luôn nối tiếp Lập xuân trong vòng tuần hoàn của tự nhiên. Khi mùa đông khép lại, băng giá tan dần, hơi nước trong không khí tăng lên, tạo điều kiện cho những cơn mưa đầu mùa xuất hiện.
Tiết Vũ thủy đánh dấu thời điểm những lớp lạnh giá cuối cùng của mùa đông nhường chỗ cho sự ấm áp lan tỏa.
Độ ẩm tăng cao, mưa xuân bắt đầu rơi, tưới tẩm cho cây cối, hoa màu và sự sống sinh trưởng mạnh mẽ hơn.
Đây được xem là giai đoạn chuyển mình nhạy cảm của thời tiết, khi nền nhiệt chung đang tăng nhưng các luồng không khí lạnh vẫn còn hoạt động xen kẽ.
Thời tiết Tết Nguyên đán 2026: Đậm chất xuân Bắc Bộ
Khi kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 rơi đúng vào tiết Vũ thủy, thời tiết được dự báo mang đậm nét đặc trưng của mùa xuân miền Bắc.
Đó là độ ẩm cao, mưa phùn lất phất, sương mù xuất hiện nhiều vào sáng sớm và chiều tối. Nhiệt độ có thể thay đổi thất thường, lúc ấm áp, lúc se lạnh, tạo cảm giác "mặc áo dày thì nóng, không mặc lại thấy rét".
Trong bối cảnh đó, những chuyến du xuân, chúc Tết hay tham gia lễ hội đầu năm đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn về trang phục.
Áo khoác gió nhẹ, có khả năng chống thấm nước, cùng khăn quàng mỏng là lựa chọn phù hợp để vừa giữ ấm, vừa thuận tiện di chuyển trong làn mưa xuân đặc trưng của tiết Vũ thủy.
Nên làm gì khi Tết rơi vào tiết Vũ thủy?
Việc Tết Nguyên đán 2026 diễn ra trong sự giao thoa giữa Lập xuân và Vũ thủy khiến nhiều thói quen sinh hoạt đầu năm cần được điều chỉnh sao cho hài hòa với tiết khí. Người xưa tin rằng, sống thuận theo tự nhiên ngay từ đầu năm sẽ mang lại cảm giác an ổn, nhẹ nhàng và nhiều sinh khí hơn.
Trong tiết Vũ thủy, việc chăm sóc không gian sống được đặc biệt coi trọng. Độ ẩm cao dễ khiến nhà cửa bí bách, ẩm mốc nếu không được thông thoáng. Việc mở cửa đón gió, lau dọn nhẹ nhàng, giữ cho không gian khô ráo không chỉ tốt cho sức khỏe mà còn giúp khí vận trong nhà lưu thông hài hòa hơn trong những ngày đầu xuân.
Đây cũng là thời điểm thích hợp để trồng cây xanh hoặc gieo những mầm sống mới. Ở nhiều vùng quê, người nông dân tranh thủ thăm ruộng, cải tạo đất, chuẩn bị giống má cho vụ mùa sắp tới. Trong đời sống hiện đại, nhiều gia đình chọn mang về nhà một chậu cây xanh hoặc trồng cây đầu năm như một cách gửi gắm mong ước sinh sôi, phát triển bền vững.
Về ăn uống, thời tiết ẩm lạnh xen kẽ nắng nhẹ khiến cơ thể dễ mệt mỏi, tiêu hóa kém. Những món ăn ấm nóng, thanh đạm, ít dầu mỡ được khuyến khích hơn so với các bữa tiệc kéo dài, sử dụng nhiều rượu bia. Canh rau, cháo, các món hấp, luộc vừa giúp cơ thể thích nghi với tiết khí, vừa phù hợp với tinh thần nhẹ nhàng của những ngày đầu năm.
Tiết Vũ thủy cũng gắn liền với yếu tố Thủy trong ngũ hành, tượng trưng cho sự mềm mại và linh hoạt. Dân gian thường khuyên con người trong giai đoạn này nên tránh đối đầu gay gắt, hạn chế tranh cãi và những quyết định nóng vội liên quan đến tiền bạc hay công việc.
Mùng 2 Tết, khi tiết Vũ thủy bắt đầu, được xem là thời điểm phù hợp để chúc Tết, thăm hỏi họ hàng, bạn bè, củng cố các mối quan hệ xã hội.
Song song với đó, việc chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần cũng được đặt lên hàng đầu. Sau một năm làm việc bận rộn, những ngày Tết trong tiết Vũ thủy là dịp thích hợp để nghỉ ngơi, đi bộ nhẹ nhàng, đọc sách, trò chuyện cùng gia đình.
Người xưa cho rằng, nếu đầu năm biết sống chậm lại, bồi dưỡng nội lực, không gượng ép bản thân, thì cả năm sẽ có nền tảng sức khỏe ổn định hơn.
Đi lễ chùa, lễ hội trong tiết mưa xuân
Tiết Vũ thủy cũng được xem là khoảng thời gian phù hợp để đi lễ chùa và tham gia các lễ hội đầu xuân.
Mưa xuân lất phất cùng không khí ẩm dịu khiến không gian chùa chiền, đình đền trở nên trầm lắng, dễ gợi cảm giác an yên sau những ngày Tết rộn ràng.
Trong quan niệm dân gian, đây là lúc sinh khí được nuôi dưỡng, nên việc lễ Phật, đi chùa đầu năm mang ý nghĩa cầu mong sự an hòa, thuận lợi cho suốt cả năm.
Đi chùa trong tiết mưa xuân cũng là dịp để mỗi người chậm lại, soi chiếu bản thân, buông bỏ những hơn thua, bức bối của năm cũ, từ đó đón nhận năm mới với tâm thế nhẹ nhõm và bình an hơn.
Báo Thanh Niên cũng đăng tải bài viết với tiêu đề "Phát hiện thú vị về Tết Nguyên đán 2026: Mùng 1 và mùng 2 tiết khí khác nhau, vì sao?". Nội dung như sau:
Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, nếu như mùng 1 tết thuộc tiết khí Lập xuân, tiết khí khởi đầu trong 24 tiết khí trong năm thì ngay hôm sau, mùng 2 tết lại thuộc tiết khí Vũ thủy.
24 tiết khí trong năm gồm: Lập xuân, Vũ thủy, Kinh trập, Xuân phân, Thanh minh, Cốc vũ, Lập hạ, Tiểu mãn, Mang chủng, Hạ chí, Tiểu thử, Đại thử, Lập thu, Xử thử, Bạch lộ, Thu phân, Hàn lộ, Sương giáng, Lập đông, Tiểu tuyết, Đại tuyết, Đông chí, Tiểu hàn và Đại hàn.
Theo đó, năm 2026 tiết Lập xuân bắt đầu vào ngày 4.2.2026 dương lịch (tức ngày 17 tháng chạp năm Ất Tỵ) và kéo dài tới ngày 17.2.2026 (tức đúng mùng 1 Tết Nguyên đán Bính Ngọ).
Ngay hôm sau, ngày 18.2.2026 (tức mùng 2 tết) tiết Vũ thủy sẽ tiếp nối và kéo dài tới ngày 4.3.2026 (tức 16 tháng giêng). Tiếp nối sau tiết Vũ thủy sẽ là tiết Kinh trập, bắt đầu ngay ngày hôm sau 5.3.2026.
Vì sao điều này xảy ra?
Với một số người, việc mùng 1 và mùng 2 tết thuộc hai tiết khí khác nhau là điều khá thú vị, vì mọi người thường thấy những ngày đầu năm mới phải nằm trong tiết Lập xuân.
Nguyên nhân là vì năm Ất Tỵ vừa qua là năm khá đặc biệt khi người Việt được đón tiết Lập xuân tới 2 lần trong năm. Năm Ất Tỵ khởi đầu với việc đón tiết Lập xuân vào 3.2.2025 dương lịch, tức mùng 6 tết và lần vào cuối năm này, ngày 4.2.2026 dương lịch, tức 17 tháng chạp.
Nguyên nhân năm Ất Tỵ được đón 2 lần lập xuân vì đây là năm nhuận, kéo dài tới 384 ngày, tính từ ngày 29.1.2025 đến ngày 16.2.2026. Trong khi đó, dương lịch vẫn 365 này. Như vậy năm nay, số ngày trong năm âm lịch dài hơn dương lịch tới 19 ngày.
Không khí tết tại TP.HCM
ẢNH: CAO AN BIÊN
Sở dĩ năm âm lịch kéo dài so với những năm trước và dài hơn dương lịch vì người Việt được đón hai lần tháng 6. Trong đó, tháng 6 âm lịch đầu tiên có 30 ngày, bắt đầu từ ngày 25.6 - 24.7 dương lịch. Tiếp đến là một tháng 6 nhuận kéo dài 29 ngày từ ngày 25.7 - 22.8 dương lịch. Chính việc có thêm một tháng nhuận này đã đưa tổng số ngày trong năm Ất Tỵ 2025 lên tới 384 ngày.
Năm 2026 được xác định là năm Bính Ngọ, tức năm con ngựa theo lịch âm. Thời gian của năm Bính Ngọ bắt đầu từ ngày 17.2.2026 và kết thúc vào ngày 5.2.2027 theo dương lịch.
So với năm trước đó là Ất Tỵ (năm con rắn), năm 2026 đánh dấu sự chuyển tiếp từ địa chi Tỵ sang Ngọ, đồng thời thiên can chuyển từ Ất sang Bính. Năm Bính Ngọ có 354 ngày, sau đó, ngày 6.2.2027 sẽ chính thức bắt đầu năm Đinh Mùi 2027.
Ngày nghỉ đầu tiên của kỳ nghỉ tết Bính Ngọ là 14.2.2026, nhằm ngày 27 tháng chạp, theo cách gọi can chi là ngày Kỷ Mùi, tháng Kỷ Sửu, năm Ất Tỵ. Ngày này nằm trong tiết Lập xuân. Mùng 1 tết Bính Ngọ là ngày 17.2.2026 dương lịch, theo cách gọi can chi trong lịch âm là ngày ngày Nhâm Tuất, tháng Canh Dần, năm Bính Ngọ.
