Cần làm gì với những loại xe không hỗ trợ xăng E10?
Theo các báo cáo đánh giá kỹ thuật, dù phần lớn các dòng ô tô và xe gắn máy được lắp ráp, chế tạo trong vòng 15 đến 20 năm trở lại đây đều sở hữu cấu trúc động cơ hoàn toàn tương thích với loại nhiên liệu này, nhóm phương tiện thuộc các thế hệ đời cũ vẫn là đối tượng cần nhận được sự lưu tâm đặc biệt từ người sử dụng để tránh các sự cố vận hành phát sinh.
Bắt đầu từ thời điểm tháng 6, hệ thống phân phối nhiên liệu tại Việt Nam chính thức áp dụng bước chuyển đổi mới khi đưa dòng xăng sinh học E10 vào thay thế hoàn toàn cho các loại xăng khoáng thông thường. Theo các báo cáo đánh giá kỹ thuật, dù phần lớn các dòng ô tô và xe gắn máy được lắp ráp, chế tạo trong vòng 15 đến 20 năm trở lại đây đều sở hữu cấu trúc động cơ hoàn toàn tương thích với loại nhiên liệu này, nhóm phương tiện thuộc các thế hệ đời cũ vẫn là đối tượng cần nhận được sự lưu tâm đặc biệt từ người sử dụng để tránh các sự cố vận hành phát sinh.
Danh sách các dòng phương tiện cần lưu ý về mức độ tương thích với cấu phần E10
Theo các chuyên gia kỹ thuật trong ngành động lực học, nhóm phương tiện giao thông nằm trong danh mục cảnh báo cần thận trọng tối đa khi chuyển đổi là các phiên bản xe vận hành bằng hệ thống bộ chế hòa khí (thường gọi là bình xăng con), những mẫu xe được sản xuất từ giai đoạn thập niên 1990-2000 trở về trước, hoặc các phương tiện cơ giới bị lưu kho, không vận hành trong một chu kỳ thời gian dài.
Bình xăng trên Honda Dream II, một trong những mẫu xe phổ biến tại Việt Nam, xe không hỗ trợ sử dụng xăng E10. Ảnh: Hồ Tân
Nguyên nhân kỹ thuật được chỉ rõ là do hệ thống linh kiện thuộc cụm nhiên liệu của các dòng xe này – tiêu biểu như hệ thống ống dẫn nhiên liệu, gioăng cao su, phớt làm kín hay một số kết cấu bằng chất liệu nhựa – ở thời điểm chế tạo chưa được tính toán để thích ứng với việc tiếp xúc liên tục với dung dịch cồn sinh học (ethanol) ở nồng độ cao 10%. Theo tiến trình sử dụng, đặc tính của ethanol có khả năng kích thích quá trình lão hóa của các dạng vật liệu này diễn ra nhanh hơn, dẫn tới các hiện tượng cơ học tiêu cực như co ngót, nứt nẻ, chai cứng hoặc nghiêm trọng hơn là làm rò rỉ hệ thống nhiên liệu ra môi trường ngoài.
Bên cạnh đó, một đặc tính hóa học khác của thành phần ethanol là khả năng tẩy rửa mạnh, dễ làm bong tróc các mảng bám cặn bẩn, tạp chất đã tích tụ qua nhiều năm tháng bên trong thành bình chứa xăng cũng như dọc theo các đường ống dẫn. Khi các hợp chất cặn bẩn này bị bóc tách, chúng sẽ di chuyển theo dòng nhiên liệu và tập trung tại bộ phận lọc xăng hoặc các đầu kim phun, gây nên hiện tượng tắc nghẽn cục bộ và khiến cụm động cơ hoạt động kém ổn định, giật cục trong giai đoạn đầu tiếp cận nguồn nhiên liệu mới.
Cẩm nang xử lý và các bước chuẩn bị dành cho chủ phương tiện
Để đảm bảo an toàn kỹ thuật cho phương tiện, người điều khiển xe cần chủ động thực hiện chuỗi giải pháp kiểm tra và bảo dưỡng theo các bước cụ thể sau:
-
Tra cứu thông tin kỹ thuật: Bước hành động đầu tiên cần thực hiện là tiến hành đối chiếu lại sổ tay hướng dẫn kỹ thuật đi kèm theo xe, hoặc trực tiếp liên hệ tới bộ phận chăm sóc khách hàng tại các đại lý phân phối chính hãng nhằm xác định rõ thông số cho phép sử dụng xăng E10. Thực tế, phần lớn các thương hiệu sản xuất xe lớn trên thị trường thế giới đã chuẩn hóa và công bố danh mục các dòng sản phẩm có khả năng vận hành an toàn với nhiên liệu chứa hàm lượng 10% ethanol từ nhiều năm trước đây.
-
Kiểm tra và nâng cấp hệ thống phần cứng: Đối với các phương tiện thuộc phân khúc đời sâu, chủ xe cần thực hiện việc rà soát trực quan tình trạng cơ học của các đường ống dẫn, phớt và gioăng cao su chịu áp. Trong trường hợp ghi nhận bất kỳ dấu hiệu suy giảm chất lượng nào như nứt vỡ hay rò rỉ, giải pháp tối ưu là tiến hành thay thế ngay bằng các cụm linh kiện thế hệ mới có chứng nhận tương thích tốt với nhiên liệu sinh học. Các loại phụ tùng thay thế này hiện đã được thương mại hóa phổ biến trên thị trường với nguồn cung dồi dào và chi phí hợp lý.
-
Giám sát vận hành chu kỳ đầu và lưu trữ đúng cách: Trong giai đoạn đầu tiên nạp xăng E10 (khoảng từ 2 đến 3 bình nhiên liệu đầu), người lái nên chú ý quan sát phản ứng của xe. Nếu xuất hiện các triệu chứng như động cơ khó khởi động, có hiện tượng rung lắc bất thường khi chạy không tải hoặc hệ thống cảnh báo lỗi động cơ (đèn check engine) phát sáng, phương tiện cần được đưa ngay tới các trung tâm sửa chữa chuyên nghiệp để kiểm tra áp suất và vệ sinh hệ thống lọc. Ngoài ra, do ethanol có đặc tính tự nhiên là hút ẩm cao từ môi trường, chủ xe không nên duy trì lượng xăng E10 quá lớn trong bình nếu xe ít khi sử dụng; thay vào đó, chỉ nên đổ lượng vừa phải và duy trì chu kỳ nổ máy định kỳ.
Đối với những trường hợp phương tiện có tuổi đời quá cao, thuộc nhóm đồ cổ không nhận được chứng nhận xác định an toàn với E10 từ phía nhà sản xuất, đồng thời cấu trúc xe không cho phép liên kết hoặc thay thế bằng các linh kiện chịu cồn, giải pháp được khuyên dùng là ưu tiên lựa chọn dòng xăng sinh học E5 để vận hành. Theo lộ trình định hướng điều hành kinh doanh mặt hàng nhiên liệu sinh học tại thị trường trong nước, dòng xăng E5 vẫn tiếp tục được duy trì cung ứng ổn định và phân phối rộng rãi tại các trạm xăng cho đến thời điểm năm 2030. Phương án tiếp cận này sẽ giúp giảm thiểu đáng kể tỷ lệ nồng độ ethanol tiếp xúc trực tiếp với các cấu kiện vật liệu đã chịu tác động lão hóa của thời gian, từ đó kiểm soát tốt nguy cơ biến dạng bề mặt vật liệu và ngăn ngừa tối đa các sự cố kỹ thuật không mong muốn đối với phương tiện.
