Cảnh báo khẩn về khăn ướt: Hàng chục người nhiễm vi khuẩn gây độc, 1 trường hợp đã tử vong
Khăn ướt tưởng như vô hại, nhưng giới chức y tế Anh vừa phát đi cảnh báo khẩn sau khi ít nhất 59 người nhiễm một loại vi khuẩn có thể đe dọa tính mạng, trong đó đã ghi nhận 1 ca tử vong.
Trên báo Thanh Niên Việt mới đây đã đăng tải bài viết có tiêu đề "Cảnh báo khẩn về khăn ướt: Hàng chục người nhiễm vi khuẩn nguy hiểm, 1 trường hợp đã tử vong", nội dung cụ thể như sau:
Cơ quan An ninh Y tế Vương quốc Anh (UKHSA) và Cơ quan Quản lý Dược phẩm và Sản phẩm Chăm sóc Sức khỏe Anh (MHRA) cho biết nguy cơ lây nhiễm vẫn tồn tại nếu tiếp tục sử dụng một số loại khăn ướt làm sạch da không chứa cồn và không vô trùng. Các sản phẩm này có thể bị nhiễm vi khuẩn Burkholderia stabilis, thường được viết tắt là B. stabilis.
Dù các lô hàng liên quan đã bị thu hồi khỏi thị trường, cơ quan chức năng cảnh báo một số sản phẩm có thể vẫn còn trong tủ thuốc gia đình.
Burkholderia stabilis là vi khuẩn tồn tại tự nhiên trong đất và nước. Với phần lớn người khỏe mạnh, chúng không gây hại. Tuy nhiên, ở một số nhóm nguy cơ, vi khuẩn này có thể gây nhiễm trùng nghiêm trọng.
Theo thống kê, từ tháng 1/2018 đến ngày 3/2 năm nay, Anh ghi nhận 59 trường hợp nhiễm liên quan đến đợt bùng phát, tăng thêm 8 ca so với báo cáo hồi tháng 8 năm ngoái. Trong số đó có nhiều ca nhiễm trùng nặng phải nhập viện điều trị và một trường hợp tử vong được xác định liên quan trực tiếp đến nhiễm Burkholderia stabilis.
Tiến sĩ James Elston, chuyên gia dịch tễ học và y tế công cộng của UKHSA, nhấn mạnh người dân không được sử dụng và cần loại bỏ ngay các loại khăn ướt không vô trùng, không chứa cồn đã được xác định có liên quan đến ổ dịch. Ông cho biết nguy cơ chung với cộng đồng vẫn ở mức thấp do sản phẩm đã bị thu hồi, nhưng cơ quan y tế vẫn ghi nhận thêm một số ca ở nhóm bệnh nhân dễ tổn thương, và đã có một ca tử vong liên quan.
Các chuyên gia cũng lưu ý, mọi loại khăn ướt không vô trùng, không chứa cồn, bất kể thương hiệu nào, đều không nên dùng để xử lý vết thương hở, vùng da tổn thương hoặc để vệ sinh dây truyền tĩnh mạch.
Bốn sản phẩm được yêu cầu tuyệt đối không sử dụng gồm ValueAid Alcohol Free Cleansing Wipes, Microsafe Moist Wipe Alcohol Free, Steroplast Sterowipe Alcohol Free Cleansing Wipes và Reliwipe Alcohol Free Cleansing Wipes. Trong đó, riêng Reliwipe được phát hiện nhiễm một chủng Burkholderia khác, không liên quan trực tiếp đến ổ dịch hiện tại.
Các sản phẩm này không chứa cồn và không được ghi nhãn “sterile”, tức là không vô trùng hoàn toàn. Nguy cơ nhiễm khuẩn được đánh giá là thấp, nhưng vi khuẩn có thể xâm nhập vào cơ thể nếu khăn được dùng trên vùng da trầy xước, tổn thương hoặc để làm sạch thiết bị y tế như đường truyền tĩnh mạch.
Trong trường hợp nặng, nhiễm Burkholderia stabilis có thể dẫn tới nhiễm trùng huyết. Đây là phản ứng miễn dịch quá mức của cơ thể trước nhiễm trùng, có thể gây tổn thương mô, suy đa cơ quan và tử vong.
MHRA đã phát cảnh báo tới nhà bán lẻ, nhân viên y tế và bệnh nhân từ tháng 6 năm ngoái và các sản phẩm liên quan đã bị rút khỏi kệ hàng. Tuy nhiên, người dân vẫn được khuyến cáo kiểm tra lại tủ thuốc gia đình. Nếu còn bất kỳ sản phẩm nào nêu trên, cần ngừng sử dụng ngay và bỏ đi để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn.
Bà Alison Cave, Giám đốc An toàn của MHRA, lưu ý thêm: trước khi sử dụng khăn ướt cho vùng da tổn thương, cần kiểm tra kỹ nhãn “sterile”. Người có đặt đường truyền tĩnh mạch tại nhà cần tuân thủ hướng dẫn chăm sóc của bác sĩ hoặc điều dưỡng.
Triệu chứng nhiễm Burkholderia stabilis có thể khác nhau tùy vị trí và mức độ nhiễm. Với vết thương, dấu hiệu thường là đỏ, sưng, đau tăng, vùng da quanh vết cắt ấm nóng, có mủ hoặc dịch tiết. Nếu liên quan đến đường truyền tĩnh mạch, có thể xuất hiện đỏ, sưng, đau quanh vị trí đặt kim, kèm sốt hoặc ớn lạnh.
Trong trường hợp nặng hơn, người bệnh có thể xuất hiện dấu hiệu nhiễm trùng huyết như da nhợt nhạt, nổi ban không mất khi ấn kính, khó thở.
Những người có nguy cơ cao bị biến chứng nặng gồm người suy giảm miễn dịch, bệnh nhân xơ nang và người đang sử dụng đường truyền tĩnh mạch tại nhà.
Sự việc một lần nữa cho thấy các sản phẩm chăm sóc cá nhân tưởng chừng đơn giản cũng tiềm ẩn rủi ro nếu sử dụng sai mục đích. Việc đọc kỹ nhãn mác và dùng đúng chỉ định, đặc biệt với vùng da tổn thương, là yếu tố quan trọng để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn.
Trang tin điện tử Sao Star cũng có bài viết mang nội dung tương tự với tiêu đề "Phát hiện 3 nhãn hiệu khăn ướt nhiễm vi khuẩn có thể gây chết người":
Theo thông tin từ Daily Mail, giới chức y tế Anh đang phát cảnh báo nghiêm trọng về nguy cơ sức khỏe liên quan đến 3 dòng sản phẩm khăn ướt không cồn, sau khi phát hiện chúng bị nhiễm loại vi khuẩn có thể gây viêm nhiễm nguy hiểm, đặc biệt đối với những người có hệ miễn dịch suy yếu.
Theo thông báo mới nhất từ Cơ quan An ninh Y tế Anh quốc (UKHSA), ít nhất 51 trường hợp nhiễm khuẩn đã được ghi nhận từ năm 2018 đến nay tại Anh. Trong số này, nhiều người đã phải nhập viện điều trị.
Loại vi khuẩn được xác định là Burkholderia stabilis - một chủng khuẩn có khả năng gây nhiễm trùng nghiêm trọng nếu xâm nhập vào cơ thể qua các vết thương hở hoặc đường truyền tĩnh mạch.
3 sản phẩm bị nghi nhiễm khuẩn
UKHSA đã chỉ đích danh 3 thương hiệu khăn ướt không cồn có liên quan đến đợt bùng phát này, bao gồm:
ValueAid Alcohol Free Cleansing Wipes
Microsafe Moist Wipe Alcohol Free
Steroplast Sterowipe Alcohol Free Cleansing Wipes
Ngoài ra, một dòng sản phẩm khác là Reliwipe Alcohol Free Cleansing Wipes cũng bị phát hiện nhiễm vi khuẩn, tuy nhiên không liên quan đến ổ dịch hiện tại.
Điểm chung của những sản phẩm nói trên là đều không chứa cồn và không được dán nhãn “đã khử trùng” (sterile). Dù hiện tại các loại khăn này đã được rút khỏi thị trường, song giới chức lo ngại nhiều người vẫn còn lưu trữ chúng trong tủ thuốc tại nhà, đặc biệt trong các bộ sơ cứu cá nhân.
Vi khuẩn có thể gây nhiễm trùng máu
Theo UKHSA, Burkholderia stabilis không gây nguy hiểm cho người khỏe mạnh. Tuy nhiên, đối với nhóm người có hệ miễn dịch suy yếu như bệnh nhân xơ nang (cystic fibrosis), người đang hóa trị hoặc người dùng đường truyền tĩnh mạch (IV) tại nhà..., vi khuẩn này có thể gây nhiễm trùng máu, viêm mô mềm hoặc nhiễm trùng toàn thân, có nguy cơ đe dọa tính mạng.
Dù hiện chưa ghi nhận ca tử vong nào liên quan đến vụ việc nhưng các chuyên gia cho biết không thể chủ quan. Burkholderia stabilis tuy không nguy hiểm bằng Burkholderia pseudomallei - chủng khuẩn từng gây lo ngại tại Mỹ với tỷ lệ tử vong tới 50% nhưng vẫn có thể gây viêm phổi và các biến chứng nặng ở người bệnh nền.
Khuyến cáo từ giới chức y tế
Cơ quan y tế Anh đã phát đi loạt khuyến cáo nhằm đảm bảo an toàn cho cộng đồng. Người dân được kêu gọi:
Kiểm tra tủ thuốc gia đình, đặc biệt là các bộ sơ cứu, xem có chứa các sản phẩm nêu trên không. Nếu có, cần loại bỏ ngay lập tức, không sử dụng tiếp dù bao bì còn nguyên vẹn.
Chỉ sử dụng khăn lau có nhãn "sterile" để xử lý vết thương hở, trầy xước hoặc khu vực có tiếp xúc máu.
Không dùng khăn lau không cồn, không khử trùng để làm sạch đường truyền IV hay chăm sóc vết thương y tế tại nhà.
Ngoài ra, người từng sử dụng các sản phẩm nói trên nhưng hiện không có triệu chứng không cần quá lo lắng. Tuy nhiên, cần theo dõi các dấu hiệu bất thường như:
Vết thương sưng, đỏ, nóng, đau tăng, có mủ hoặc dịch bất thường
Vùng quanh kim truyền IV bị viêm, đau hoặc kèm sốt, ớn lạnh
Nếu gặp các biểu hiện kể trên, cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra và điều trị kịp thời.
Khăn y tế cần phải có giấy phép
Tiến sĩ Cave, Giám đốc an toàn của Cơ quan Quản lý Dược phẩm và Thiết bị Y tế Anh (MHRA), cho biết: "Chúng tôi xem các sản phẩm khăn lau có mục đích y tế là sản phẩm thuộc nhóm thuốc. Tuy nhiên, những sản phẩm bị cảnh báo lần này lại không có giấy phép lưu hành hợp pháp dưới danh nghĩa thuốc".
Ông nhấn mạnh, những người đã từng sử dụng các sản phẩm này nên tham khảo ý kiến bác sĩ nếu lo ngại về nguy cơ nhiễm khuẩn.
Về phía UKHSA, tiến sĩ James Elston - chuyên gia dịch tễ học khẳng định dù nguy cơ đối với cộng đồng là rất thấp nhưng các trường hợp nhiễm khuẩn nghiêm trọng đã được ghi nhận, cho thấy sự cần thiết phải thận trọng và loại bỏ hoàn toàn các sản phẩm không đảm bảo an toàn khỏi sinh hoạt hàng ngày.
Vụ việc là lời cảnh báo rõ ràng về việc sử dụng các sản phẩm y tế không được cấp phép hoặc thiếu tiêu chuẩn khử trùng. Người dân nên chủ động rà soát lại các vật dụng sơ cứu tại nhà và tuân thủ hướng dẫn từ cơ quan y tế để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.
