Giá vàng bạc lên xuống thất thường, cảnh báo rủi ro từ giấy hẹn nhận hàng
Giá vàng, bạc biến động mạnh, nhiều người mua chỉ cầm giấy hẹn. Rủi ro lớn nhất không nằm ở giá, mà ở quyền pháp lý thực sự mà người mua nắm giữ.
Theo báo Lao động đưa tin "Giá vàng bạc lên xuống thất thường, cảnh báo rủi ro từ giấy hẹn nhận hàng" với nội dung chính như sau:
Giá vàng và bạc đang biến động mạnh, người mua đổ xô đi giao dịch. Nhưng bên cạnh việc mua bán trực tiếp, một hiện tượng cũng đang xuất hiện ở một số nơi: người dân bỏ tiền ra mua vàng, bạc nhưng không nhận tài sản ngay, mà chỉ cầm một tờ giấy hẹn và chờ giao sau. Có người chờ vài tuần, có người phải chờ vài tháng. Nhiều người coi đây là chuyện bình thường, giống như “đặt trước để giữ giá”, hay một dạng “mua vàng trả tiền trước nhận sau”.
Nhưng nếu nhìn kỹ, rủi ro lớn nhất trong các giao dịch vàng, bạc “trên giấy” lại không nằm ở việc giá lên hay xuống, mà nằm ở một câu hỏi đơn giản hơn nhiều: người mua thực sự đang nắm giữ cái gì.
Trong suy nghĩ thông thường, bỏ tiền ra mua vàng thì đương nhiên là “đã có vàng”. Nhưng về mặt pháp lý, điều đó không hẳn đúng. Khi người mua chỉ cầm giấy hẹn mà chưa nhận tài sản, trong nhiều trường hợp họ chưa có quyền sở hữu vàng, mà chỉ có quyền yêu cầu bên bán giao vàng trong tương lai. Về nguyên tắc, quyền sở hữu tài sản thường chỉ phát sinh khi tài sản đã được giao hoặc được xác lập theo thỏa thuận cụ thể, không phải chỉ vì đã thanh toán tiền.
Hình thức “vàng giấy”, “bạc giấy” tiềm ẩn rủi ro khi quyền sở hữu chưa được xác lập đầy đủ về mặt pháp lý. Ảnh: Minh Huy
Sự khác biệt này rất dễ bị bỏ qua khi mọi việc diễn ra suôn sẻ. Người mua tin tưởng, bên bán giao đúng hẹn, và giao dịch kết thúc. Nhưng khi có trục trặc, như giao chậm, không giao, hoặc bên bán gặp vấn đề tài chính, thì ranh giới giữa “đã có tài sản” và “chỉ có quyền yêu cầu” lập tức trở nên rất lớn.
Lúc đó, người mua không thể đơn giản “lấy lại vàng, bạc”, bởi thực tế họ chưa từng cầm vàng, bạc. Họ chỉ có thể yêu cầu bên bán thực hiện nghĩa vụ, hoặc nếu không được thì phải đi tranh chấp. Và tranh chấp dân sự thì thường kéo dài, tốn kém, và kết quả không phải lúc nào cũng chắc chắn như kỳ vọng ban đầu.
Không phải mọi giao dịch dạng này đều có vấn đề. Nhưng rủi ro sẽ phát sinh nếu người mua không hiểu rõ bản chất pháp lý của giao dịch. Đây chính là điểm rủi ro cốt lõi của việc mua vàng “trên giấy”: rủi ro không nằm ở giá, mà nằm ở cấu trúc pháp lý của giao dịch.
Khi tài sản chưa được giao, toàn bộ quyền của người mua phụ thuộc vào việc bên bán có thực hiện nghĩa vụ hay không. Nếu không có các cơ chế bảo đảm như ký quỹ, bảo lãnh hoặc một bên trung gian đứng ra kiểm soát giao dịch, thì phần lớn rủi ro sẽ dồn về phía người mua. Tờ giấy hẹn lúc này chỉ là bằng chứng của một nghĩa vụ phải thực hiện, chứ chưa chắc là bằng chứng của một tài sản đã được bảo đảm chắc chắn.
Nhìn sâu hơn, nhiều giao dịch như vậy thực chất không còn là mua bán thuần túy, mà mang dáng dấp của một quan hệ tín dụng ẩn dưới hình thức mua bán: người mua giao tiền trước, còn việc giao tài sản phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng thực hiện nghĩa vụ của bên bán trong tương lai.
Một người mua bạc từ ngày 24.3 nhưng được hẹn tới ngày 23.9 mới được nhận hàng. Ảnh: Minh Huy
Một ngộ nhận khác cũng đang xuất hiện là nhiều người cho rằng những giao dịch này giống như “giao dịch kỳ hạn”. Nghe qua thì có vẻ hợp lý, vì đều là trả tiền trước và nhận hàng sau. Nhưng trên thực tế, hai loại này rất khác nhau.
Một thị trường kỳ hạn đúng nghĩa không chỉ đơn giản là giao sau. Nó phải có một hệ thống hoàn chỉnh đi kèm: Hợp đồng tiêu chuẩn, cơ chế ký quỹ, thanh toán bù trừ, quản trị rủi ro và sự giám sát của cơ quan quản lý. Chính những yếu tố này mới tạo ra sự an toàn cho người tham gia.
Trong khi đó, phần lớn các giao dịch vàng, bạc “trên giấy” hiện nay chỉ là thỏa thuận dân sự giữa bên mua và bên bán. Không có cơ chế kiểm soát chung, không có tổ chức trung gian độc lập, không có hệ thống phân tán rủi ro. Vì vậy, nếu coi đây là “giao dịch kỳ hạn”, rất dễ tạo ra cảm giác an toàn không đúng với thực tế.
Điểm khác biệt lớn nhất giữa hai loại giao dịch này không nằm ở vàng hay bạc, mà nằm ở cách rủi ro được xử lý. Trong thị trường có tổ chức, rủi ro được kiểm soát bằng hệ thống. Còn trong giao dịch “trên giấy”, rủi ro thường dồn vào quan hệ giữa hai bên, và người mua thường là bên chịu bất lợi nếu có sự cố xảy ra.
Nhìn rộng hơn, hiện tượng mua vàng nhưng không nhận vàng cho thấy một điều quen thuộc: thị trường luôn đi nhanh hơn pháp luật. Điều đó không có nghĩa mọi giao dịch mới đều sai, nhưng khi giao dịch đi trước khả năng điều chỉnh của pháp luật, thì người tham gia càng cần hiểu rõ bản chất của nó.
Diễn biến giá vàng SJC những phiên giao dịch gần đây. Biểu đồ: Minh Huy
Trước khi bỏ tiền, câu hỏi quan trọng không chỉ là giá vàng sẽ tăng hay giảm, mà là mình đang thực sự nắm giữ quyền gì, quyền đó có chắc chắn hay không, và nếu xảy ra tranh chấp thì cơ chế nào sẽ bảo vệ mình.
Trong các giao dịch vàng “trên giấy”, điều nguy hiểm nhất không phải là thị trường biến động, mà là việc người mua không biết chính xác mình đang có tài sản, hay chỉ đang nắm một quyền yêu cầu.
Rủi ro lớn nhất không nằm ở giá vàng, mà nằm ở việc người mua không biết mình đang giữ tài sản - hay chỉ đang giữ một lời hứa.
Theo báo Dân Việt đưa tin "Giá vàng hôm nay (26/3): Tiếp đà tăng, giá vàng của Bảo Tín Minh Châu ra sao?" với nội dung chính như sau:
Giá vàng hôm nay 26/3 tăng mạnh
Giá vàng hôm nay 26/3 ghi nhận vàng SJC và vàng nhẫn tiếp đà tăng mạnh so với hôm trước. Trong đó, vàng SJC bán ra tăng mạnh từ 3,3 - 4,8 triệu đồng/lượng so với đầu giờ sáng qua, lên mức từ 173,5 - 175 triệu đồng/lượng.
Đối với vàng nhẫn, các thương hiệu lớn như Bảo Tín Minh Châu, Doji, Phú Quý,... cũng đồng loạt tăng mạnh từ 3,3 - 4,8 triệu đồng/lượng, đạt mức bán ra từ 173,5 - 175,5 triệu đồng/lượng.
Giới chuyên gia nhận định, giá vàng trong nước sẽ tiếp tục bám sát với diễn biến thị trường thế giới. Trong đó, giá vàng thế giới hồi phục tích cực nhờ USD suy yếu và áp lực lạm phát giảm.
Tuy nhiên, xu hướng tăng bền vững hay không sẽ phụ thuộc vào tình hình địa chính trị toàn cầu. Trong ngắn hạn, thị trường vẫn nghiêng về xu hướng tăng, nhưng biến động mạnh có thể xảy ra bất cứ lúc nào khi xuất hiện các tin tức bất ngờ.
Giá vàng hôm nay 26/3 ghi nhận vàng SJC và vàng nhẫn tiếp đà tăng mạnh.
Tính đến 6 giờ 30 phút ngày 26/3, giá vàng miếng SJC tại Tập đoàn Doji ở Hà Nội và TP.HCM giao dịch ở quanh mức 170,5 - 173,5 triệu đồng/lượng (mua - bán), tăng mạnh 3,3 triệu đồng/lượng ở chiều mua vào và chiều bán ra so với cùng thời điểm hôm qua. Chênh lệch mua bán ở mức 3 triệu đồng/lượng.
Tại Bảo Tín Minh Châu, giá vàng SJC giao dịch ở mức 172 - 175 triệu đồng/lượng (mua - bán), tăng mạnh 4,8 triệu đồng/lượng ở chiều mua vào và bán ra so với cùng thời điểm hôm qua. Chênh lệch giữa 2 chiều mua – bán ở mức 3 triệu đồng/lượng.
Giá vàng miếng SJC tại Phú Quý giao dịch quanh mức 170,5 - 173,5 triệu đồng/lượng (mua - bán), tăng mạnh 3,3 triệu đồng/lượng chiều mua vào và bán ra so với cùng thời điểm hôm qua. Chênh lệch mua - bán ở mức 3 triệu đồng/lượng.
Ngoài ra, giá vàng miếng SJC tại Bảo Tín Mạnh Hải giao dịch ở mức 170,5 - 173,5 triệu đồng/lượng (mua - bán); giá vàng SJC tại Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) giao dịch ở mức 170,5 - 173,5 triệu đồng/lượng (mua - bán); giá vàng miếng SJC Hà Nội tại Vàng bạc đá quý Asean giao dịch ở mức 170,5 - 173,5 triệu đồng/lượng (mua - bán);...
Đối với vàng nhẫn, giá nhẫn tròn trơn Vàng Rồng Thăng Long tại Bảo Tín Minh Châu, giao dịch ở mức 172,5 - 175,5 triệu đồng/lượng (mua – bán), tăng mạnh 4,8 triệu đồng/lượng ở cả chiều mua vào và bán ra so với cùng thời điểm hôm qua. Chênh lệch chiều mua – bán ở mức 3 triệu đồng.
Giá vàng nhẫn Doji Hưng Thịnh Vượng 9999 của Tập đoàn Doji tại thị trường Hà Nội giao dịch ở mức 170,5 - 173,5 triệu đồng/lượng, tăng mạnh 3,3 triệu đồng/lượng ở cả chiều mua vào và bán ra so với cùng thời điểm hôm qua. Chênh lệch chiều mua – bán ở mức 3 triệu đồng.
Giá vàng hôm nay nhẫn tròn trơn 999,9 tại Công ty Phú Quý giao dịch quanh mức 170,5 - 173,5 triệu đồng/lượng, tăng mạnh 3,3 triệu đồng/lượng ở cả chiều mua vào và bán ra so với cùng thời điểm hôm qua. Chênh lệch mua – bán ở mức 3 triệu đồng/lượng.
Đáng chú ý, hàng loạt cơ sở của Bảo Tín Minh Châu sau vụ việc đột ngột đóng cửa và xuất hiện lực lượng chức năng, công an tại cửa hàng đã thông báo thời gian mở cửa trở lại.Theo đó, Bảo Tín Minh Châu cho biết, tất cả các cửa hàng trong hệ thống công ty sẽ tiếp tục mở cửa và phục vụ khách hàng giao dịch từ 12 giờ ngày 26/3/2026, đồng thời tiếp tục bảo đảm đầy đủ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng, đối tác và người lao động.
Giá vàng thế giới ổn định trên ngưỡng 4.500 USD/ounce
Giá vàng thế giới giao ngay trên thị trường châu Á lúc 6 giờ 30 phút sáng hôm nay ngày 26/3 (giờ Việt Nam) giao dịch ở quanh ngưỡng 4.504 USD/ounce, giảm 3 USD/ounce so với cùng thời điểm hôm qua.
Giá vàng thế giới giao ngay chốt phiên tại thị trường Mỹ vào rạng sáng ngày hôm nay (giờ Việt Nam) ở quanh mức 4.519 USD/ounce, tăng mạnh 41 USD/ounce so với chốt phiên hôm trước đó.
Nguồn: Trading Economics
Theo Kitco News, các chiến lược gia hàng hóa tại ING cho biết, vàng và dầu đang di chuyển theo hướng ngược nhau sau kế hoạch ngừng bắn cụ thể đầu tiên kể từ khi bắt đầu cuộc xung đột Iran. Tuy nhiên, sự bất ổn vẫn còn cao và tác động về giá cả và tiền tệ của cuộc chiến đã tạo ra những khó khăn mới cho kim loại quý này.
Trong một báo cáo được công bố gần đây, các chuyên gia chiến lược về hàng hóa Warren Patterson và Ewa Manthey viết rằng giá vàng đang tăng khi giá năng lượng giảm.
"Giá dầu giảm mạnh sau các báo cáo về nỗ lực ngừng bắn được nối lại. Trong khi đó, giá vàng tiếp tục tăng trong phiên giao dịch thứ hai liên tiếp sau khi chấm dứt chuỗi giảm giá kéo dài chín ngày, với giá vượt mốc 4.600 USD/ounce. Sự hỗ trợ đến từ những bình luận của Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Iran đã đưa ra cử chỉ thiện chí liên quan đến dòng chảy năng lượng qua eo biển Hormuz, cùng với các tín hiệu ngoại giao từ Trung Quốc khuyến khích đàm phán. Giá dầu giảm và đồng đô la Mỹ yếu hơn cũng góp phần hỗ trợ", các chuyên gia nhận định.
Trong ngắn hạn, ING dự đoán giá vàng sẽ tiếp tục rất nhạy cảm với kỳ vọng về lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), biến động tiền tệ và các diễn biến địa chính trị.
"Cũng có những dấu hiệu ban đầu cho thấy một số ngân hàng trung ương, đặc biệt là những ngân hàng chịu ảnh hưởng bởi chi phí nhập khẩu năng lượng cao hơn, có thể sẽ sử dụng lượng vàng dự trữ để ổn định tiền tệ", các chuyên gia nói thêm.
