Căn bệnh diễn tiến tối cấp, đe dọa tính mạng chỉ trong 24 giờ
Một học sinh không qua khỏi vì não mô cầu tại Phú Quốc, trong khi một trẻ khác học cùng lớp được cứu sống tại TP.HCM, cho thấy bệnh diễn tiến cực nhanh và nguy cơ lây lan trong cộng đồng.
Tạp Chí Tri Thức đưa tin với tiêu đề: "Căn bệnh diễn tiến tối cấp, đe dọa tính mạng chỉ trong 24 giờ", nội dung được đăng tải như sau:
Tối 21/3, Sở Y tế tỉnh An Giang cho biết bệnh nhi Y. (11 tuổi, học sinh tiểu học tại đặc khu Phú Quốc) đã không qua khỏi ngày 16/3 do mắc bệnh viêm màng não mô cầu. Ngay sau đó, ngành y tế địa phương triển khai điều tra dịch tễ và rà soát các trường hợp tiếp xúc gần.
Kết quả ghi nhận khu nhà trọ nơi bệnh nhi sinh sống tại Dương Đông có khoảng 40 người. Tại Trường tiểu học Dương Đông 4, có 36 học sinh và một giáo viên được xác định tiếp xúc gần với bệnh nhân.
Các chấm xuất huyết trên da bé gái được chẩn đoán viêm màng não mô cầu. Ảnh: Sở Y tế Tây Ninh.
5-25 % người mang vi khuẩn không triệu chứng
Trong quá trình theo dõi, cơ quan chức năng phát hiện thêm một trường hợp là bạn cùng lớp của bệnh nhi Y. Trường hợp này là bé L.T.Y.V. (11 tuổi), được đưa đến khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực - Chống độc Trẻ em, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM trong tình trạng sốt cao, đau đầu dữ dội, nôn ói.
Đáng chú ý, trên da bệnh nhi xuất hiện các ban xuất huyết lan rộng dạng “bản đồ”, trung tâm có dấu hiệu hoại tử, dấu hiệu điển hình của nhiễm não mô cầu thể nặng. Khai thác dịch tễ cho thấy bệnh nhi từng tiếp xúc gần với bạn học đã không qua khỏi trước đó. Kết quả xét nghiệm PCR và cấy dịch não tủy xác định bệnh nhi dương tính với vi khuẩn Neisseria meningitidis nhóm B.
Các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhi bị nhiễm trùng huyết kèm viêm màng não mủ do não mô cầu. Bệnh khởi phát nhanh và diễn tiến nặng chỉ trong khoảng 12 giờ. Nhờ được đưa đến viện sớm và xử trí kịp thời trong “thời điểm vàng”, bệnh nhi tránh được các biến chứng nguy hiểm như sốc nhiễm trùng, suy đa cơ quan.
Sau 3 ngày điều trị tích cực, tình trạng bé cải thiện, hết sốt, tỉnh táo, các chỉ số sinh hiệu ổn định, kết quả xét nghiệm dịch não tủy tiến triển tốt.
Bệnh nhi được chẩn đoán mắc não mô cầu đang điều trị tại bệnh viện. Ảnh: BVCC.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm toàn cầu ghi nhận hơn 1,2 triệu ca mắc bệnh do não mô cầu và khoảng 135.000 ca không qua khỏi. Tại Việt Nam, số ca bệnh trong năm 2025 tăng gấp 6 lần so với cùng kỳ năm 2024, cho thấy nguy cơ bệnh đang gia tăng trở lại trong cộng đồng.
Viện Pasteur TP.HCM cho biết khu vực phía Nam ghi nhận ca bệnh rải rác từ năm 2012 đến nay, chưa xuất hiện ổ dịch lớn, trong đó nhóm huyết thanh B chiếm ưu thế.
Tuy nhiên, con người là ổ chứa tự nhiên của vi khuẩn não mô cầu. Tỷ lệ người lành mang trùng trong cộng đồng dao động từ 5-25%, có thể lên tới 30-40% tại khu vực có ổ dịch, làm tăng nguy cơ lây lan âm thầm.
Nhu cầu tiêm vaccine tăng mạnh
Theo bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP.HCM), viêm não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Đây được coi là một trong những bệnh lý có diễn tiến nhanh nhất trong y khoa, khi chỉ trong vòng vài giờ từ những triệu chứng cảm cúm thông thường, bệnh nhân có thể rơi vào tình trạng sốc nhiễm trùng và suy đa cơ quan.
Hiện nay, y học đã xác định được nhiều nhóm huyết thanh gây bệnh, phổ biến nhất là A, B, C, Y và W. Tại Việt Nam, các nhóm này luôn là mối đe dọa thường trực, có thể gây ra những biến chứng kinh hoàng như viêm màng não mủ hoặc nhiễm trùng huyết, để lại di chứng nặng nề về thần kinh hoặc phải đoạn chi cho người bệnh nếu may mắn sống sót.
Trong khi đó, bác sĩ chuyên khoa I Bạch Thị Chính, Giám đốc Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết trong một tuần nay số lượt người đến tiêm vaccine não mô cầu tại gần 260 trung tâm trên toàn quốc đã tăng gần 100% so với trước đó. Người tiêm thuộc nhiều nhóm tuổi, từ trẻ nhỏ, thanh thiếu niên đến người lớn tuổi và phụ nữ chuẩn bị mang thai.
Tiêm vaccine để phòng bệnh não mô cầu. Ảnh: Duy Hiệu.
Không chỉ những người tiêm lần đầu, hệ thống tiêm chủng còn ghi nhận nhiều trường hợp chủ động tiêm bổ sung các loại vaccine thế hệ mới nhằm mở rộng phạm vi bảo vệ trước các nhóm huyết thanh khác nhau.
Hiện Việt Nam có đầy đủ vaccine phòng 5 nhóm huyết thanh quan trọng A, B, C, Y, W, có thể sử dụng cho nhiều độ tuổi từ trẻ nhỏ đến người lớn. Các hệ thống tiêm chủng đã xây dựng phác đồ phù hợp theo từng nhóm đối tượng, giúp người dân tiếp cận giải pháp phòng bệnh một cách chủ động, cụ thể:
- Nhóm A, C, Y, W: Sử dụng vaccine tứ giá như Menquadfi (Mỹ), Nimenrix (Mỹ) hoặc Menactra (Mỹ). Các loại này có thể tiêm sớm cho trẻ từ 6 tuần hoặc 9 tháng tuổi.
- Nhóm B: Có vaccine thế hệ mới Bexsero (Bỉ) dùng cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến người lớn 50 tuổi. Ngoài ra, vaccine VA-Mengoc-BC (Cuba) phòng nhóm B và C cũng đang được sử dụng cho trẻ từ 6 tháng tuổi.
Do vi khuẩn nhóm B có hàng nghìn chủng khác nhau và biến đổi liên tục, việc lựa chọn vaccine có độ bao phủ rộng rất quan trọng. Những người đã tiêm vaccine thế hệ cũ vẫn có thể tiêm bổ sung vaccine thế hệ mới để tăng cường hàng rào bảo vệ, giúp cơ thể nhận diện được nhiều chủng vi khuẩn hơn.
Bên cạnh vaccine, việc thiết lập "hàng rào" bảo vệ cá nhân và cộng đồng đóng vai trò then chốt trong việc ngăn chặn vi khuẩn não mô cầu lây lan. Người dân cần duy trì thói quen vệ sinh mũi họng, răng miệng hàng ngày và thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn. Một môi trường sống, làm việc thông thoáng, sạch sẽ và đủ ánh sáng cũng là yếu tố quan trọng giúp tiêu diệt mầm bệnh tự nhiên.
Mỗi cá nhân cần xây dựng chế độ dinh dưỡng và nghỉ ngơi hợp lý để củng cố hệ miễn dịch. Khi xuất hiện ca bệnh trong cộng đồng, việc tự giác đeo khẩu trang tại nơi đông người là cần thiết. Đặc biệt, cần hạn chế các tiếp xúc gần như hôn, dùng chung đồ dùng cá nhân, ly uống nước với người nghi nhiễm; đồng thời thực hiện khử khuẩn thường xuyên các bề mặt tiếp xúc để triệt tiêu nguy cơ mầm bệnh ẩn náu.
Báo Người Đưa Tin đưa tin với tiêu đề: "Nóng: 1 lô thuốc KHÁNG VIÊM quen thuộc bị thu hồi trên toàn quốc", nội dung được đăng tải như sau:
Theo quyết định của Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế), lô thuốc viên nén bao phim Aclon (Aceclofenac 100 mg) do Công ty TNHH Dược phẩm Shinpoong Daewoo sản xuất đã bị thu hồi trên phạm vi toàn quốc.
Lô thuốc bị thu hồi có số đăng ký lưu hành VD-18521-13, số lô ACT3003, ngày sản xuất 28/4/2023 và hạn dùng 27/4/2026.
Theo yêu cầu của cơ quan quản lý, Công ty TNHH Dược phẩm Shinpoong Daewoo phải ngừng ngay việc kinh doanh và tiến hành biệt trữ toàn bộ lô thuốc còn tồn tại tại cơ sở. Đồng thời, doanh nghiệp phải báo cáo chi tiết tình hình phân phối thuốc tới các cơ sở bán buôn và cơ sở khám chữa bệnh, gửi về Cục Quản lý Dược và Sở Y tế tỉnh Đồng Nai trong vòng 7 ngày kể từ khi quyết định được ban hành.
Ảnh minh hoạ
Công ty cũng phải phối hợp với các tổ chức, cá nhân liên quan để thông báo việc thu hồi đến tất cả các cơ sở bán buôn, bán lẻ, chuỗi nhà thuốc, cơ sở khám chữa bệnh và người sử dụng đã nhận lô thuốc này. Việc tổ chức thu hồi toàn bộ lô thuốc phải hoàn thành trong thời hạn 15 ngày.
Sau khi thu hồi, doanh nghiệp có trách nhiệm xử lý lô thuốc vi phạm theo quy định tại Thông tư 30/2025/TT-BYT của Bộ Y tế, đồng thời chi trả toàn bộ chi phí cho việc thu hồi, xử lý thuốc và bồi thường thiệt hại (nếu có). Kết quả thu hồi phải được báo cáo bằng văn bản cho Cục Quản lý Dược và Sở Y tế tỉnh Đồng Nai trong vòng 3 ngày sau khi hoàn tất, kèm theo đầy đủ hồ sơ theo quy định.
Bên cạnh trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất, các cơ sở bán buôn, bán lẻ và hệ thống nhà thuốc cũng được yêu cầu ngừng ngay việc kinh doanh, cung cấp và cấp phát lô thuốc bị thu hồi, đồng thời tổ chức thu hồi và trả lại thuốc cho đơn vị đã cung cấp.
Đối với các cơ sở khám chữa bệnh và người sử dụng, Bộ Y tế yêu cầu ngừng kê đơn, bán, cấp phát và sử dụng lô thuốc nêu trên, đồng thời hoàn trả lại thuốc cho cơ sở cung ứng.
Sở Y tế tỉnh Đồng Nai được giao nhiệm vụ kiểm tra và giám sát việc thu hồi, xử lý lô thuốc của Công ty TNHH Dược phẩm Shinpoong Daewoo, đồng thời đánh giá hiệu quả của quá trình thu hồi, bao gồm việc thu hồi đã triệt để hay chưa và liệu sản phẩm còn khả năng tiếp tục lưu hành trên thị trường, gây nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng hay không.
Ngoài ra, Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các cơ quan y tế ngành phải thông báo rộng rãi thông tin thu hồi tới các cơ sở kinh doanh và sử dụng thuốc, đồng thời công bố quyết định thu hồi trên cổng thông tin điện tử của đơn vị, tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý các trường hợp vi phạm theo quy định hiện hành.
Theo BYTCQLD
