Bao sái bàn thờ dịp Tết: Ngày đẹp – giờ tốt & những điều CẤM KỴ nhiều người bỏ qua, không cẩn thận là bay hết lộc
Thường vào dịp 23 tháng Chạp Âm lịch (ngày ông Công, ông Táo) các gia chủ sẽ tiến hành việc bao sái, tỉa chân nhang cho ban thờ. Và việc dọn dẹp bàn thờ phải thực hiện trước đêm giao thừa.
Báo Vietnam Plus có bài viết: "Chọn ngày làm bao sái bàn thờ dịp Tết và những điều quan trọng cần lưu ý". Nội dung cụ thể:
1. Chọn ngày tốt bao sái bàn thờ
Với những ngày thường, người nhà có thể làm sạch bàn thờ bất cứ khi nào cảm thấy bàn thờ bẩn hoặc vào những ngày đặc biệt ta lau dọn trước một ngày.
Nhưng vào dịp Tết, các gia đình thường dọn nhà và thực hiện việc này chu toàn hơn và người ta thường gọi đó là bao sái.
Thường vào dịp 23 tháng Chạp Âm lịch (hay còn gọi ngày ông Công, ông Táo) các gia chủ sẽ tiến hành việc bao sái, tỉa chân nhang cho ban thờ. Và việc dọn dẹp bàn thờ phải thực hiện trước đêm giao thừa.
Tuy nhiên, khi gia chủ là trưởng họ hay con trưởng phải đảm đương nhiều nghi lễ khác nhau. Việc rút chân nhang chỉ thực hiện một lần trong năm nên bát hương sẽ rất đầy. Vì thế, tùy tình hình thực tế, các gia đình có thể linh hoạt về thời gian cho nghi thức này.
Năm 2025, các gia đình có thể rút chân nhang vào các ngày đẹp sau:
- Ngày 23 tháng Chạp (22/1/2025 dương lịch): Đây là ngày cúng ông Công, ông Táo, một ngày đẹp để rút chân nhang và bao sái bàn thờ. Việc làm này không chỉ giúp làm sạch bát hương mà còn thể hiện sự tôn kính đối với tổ tiên, thần linh.
- Ngày 25 tháng Chạp (24/1/2025 dương lịch): Ngày này cũng rất tốt để rút chân nhang, nhằm tạo ra một không gian thờ cúng sạch sẽ, trang nghiêm, đón Tết an lành.
- Ngày 27 tháng Chạp (26/1/2025 dương lịch): Đây cũng là một ngày tốt để thực hiện nghi lễ rút chân nhang.
2. Ai là người lau bàn thờ ngày Tết?
Người lau dọn bàn thờ gia tiên tốt nhất là người trong nhà (thường là gia chủ), người không bị thương, phụ nữ không trong kỳ kinh nguyệt. Người thực hiện bao sái cần tắm rửa sạch sẽ trước khi lau dọn bàn thờ.
Đặc biệt lưu ý, khi bao sái bàn thờ ngày Tết không nên nhờ người ngoài giúp đỡ.
3. Cách bao sái bàn thờ ngày Tết
Các gia đình thường bao sái bàn thờ và khu vực cúng lễ trong nhà với mong muốn đón tài lộc và cầu cho mọi sự hanh thông trong Năm mới.
Chuẩn bị đồ bao sái
Các gia đình nên chuẩn bị sẵn nhiễu đỏ hoặc giấy đỏ để đặt các vật phẩm thờ cúng khi bao sái, tránh lau đồ trực tiếp trên ban thờ.
Chổi quét hoặc khăn lau ban thờ thường được dùng riêng, mới. Nước lau ban thờ trước tiên là nước sạch, ấm. Sau đó dùng rượu trắng với gừng hoặc nước ngũ vị hương để lau sạch ban thờ.
Thắp hương xin phép
Trước khi dọn dẹp bàn thờ tổ tiên, việc đầu tiên cần làm là chuẩn bị đĩa hoa quả đặt lên và thắp nén hương thông báo, xin phép thần linh, tổ tiên cho phép bao sái ban thờ và các linh vật phong thủy trong nhà.
Tiến hành bao sái
Khi bao sái có thể di chuyển bình hoa, chén nước, đỉnh đồng, đèn... nhưng phải giữ cố định bát nhang, bài vị. Tiến hành lau rửa bài vị với hỗn hợp nước rượu và gừng, hoặc nước ấm, tuyệt đối không dùng nước lạnh.
Nếu trên bàn thờ vừa có bài vị của Phật, thánh và tổ tiên thì tiến hành lau trước bài vị của Phật, sau đó đổ nước cũ thay nước mới rồi mới lau bài vị tổ tiên.
Bạn hãy lau bát hương, đèn nến bằng khăn ướt để tránh đổ vỡ. Sau đó, dùng khăn khô để lau lại nhẹ nhàng. Bạn cũng có thể chuẩn bị đèn tinh dầu để khử sạch mùi ẩm mốc và tạo hương thơm dễ chịu trong phòng thờ.
Rút chân nhang
Để cố định bát hương, một tay giữ bát hương, tay còn lại rút từng chân hương một cách nhẹ nhàng từ ngoài vào trong theo chiều ngược kim đồng hồ.
Tuần tự tỉa chân nhang, cho đến khi trong bát nhang chỉ còn lại số lẻ là tốt nhất (như 3, 5, 7 hay 9). Chân nhang đã tỉa để riêng vào tờ báo hoặc giấy sạch và sẽ hóa khi việc bao sái hoàn thành.
Đặt lại đồ thờ cúng
Sau khi bao sái bàn thờ sạch sẽ, gia chủ đặt lại đồ thờ cúng, thay ly nước lạnh, thay chum gạo muối (nếu có) và khẩn thỉnh báo quan thần linh và các vị tổ tiên về.
4. Lưu ý khi bao sái bàn thờ:
- Trong quá trình bao sái bàn thờ, gia chủ cần chú ý tránh để bát hương, bài vị, tượng thờ bị xê dịch.
- Bát hương được coi là nơi hội tụ tâm thức, kết nối trần gian với cõi âm. Di chuyển bát hương sẽ làm ảnh hưởng đến liên kết này.
- Không nên rút chân hương vào giờ xấu. Bạn nên tránh rút chân nhang vào giờ xấu như giờ trưa (12 giờ) hoặc buổi tối, vì điều này có thể gây ảnh hưởng đến phong thủy và tâm lý của gia chủ; rút chân nhang nên được thực hiện khi gia chủ có tâm trạng thanh thản, tôn kính để tránh mang lại năng lượng xấu vào không gian thờ cúng.
- Không bao sái bàn thờ và rút chân hương khi tâm trạng bất an. Rút chân nhang nên được thực hiện khi gia chủ có tâm trạng thanh thản, tôn kính để tránh mang lại năng lượng xấu vào không gian thờ cúng.
- Nếu bát hương nhiều tro thì lấy thìa sạch gạt bớt ra.
- Nếu bát hương, đồ thờ cần thay mới, gia chủ nên thỉnh lễ hạ giải trước khi thay.
Báo Vietnamnet có bài viết: "Văn khấn bao sái bàn thờ, rút tỉa chân nhang năm 2026 theo chuyên gia phong thuỷ". Nội dung như sau:
Bao sái bàn thờ, rút tỉa chân nhang là việc làm quan trọng, khi thực hiện việc này cần có bài văn khấn. Dưới đây là văn khấn bao sái bàn thờ, rút tỉa chân nhang năm 2026 theo gợi ý của chuyên gia phong thủy. Vào mỗi dịp cuối năm, các gia đình người Việt sẽ dọn dẹp bàn thờ gia tiên cho gọn gàng, sạch sẽ. Tuy nhiên, bàn thờ gia tiên là nơi linh thiêng, trước khi thực hiện việc bao sái bàn thờ, rút tỉa chân nhang cần phải đọc văn khấn xin phép thần linh và gia tiên.
Dưới đây là bài văn khấn bao sái bàn thờ, rút tỉa chân nhang năm 2026 theo gợi ý của chuyên gia phong thủy Nguyễn Song Hà:
Văn khấn tại ban thờ chỉ có 1 bát hương cộng đồng gia thần (bát hương thần linh)
Nam Mô A Di Đà Phật (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy ngài Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản Cảnh Thành Hoàng chư vị đại vương
Con kính lạy Ngũ phương Ngũ thổ Long mạch linh thần. Con kính lạy Trung Ương linh thần, con kính lạy Chu Tước linh thần, con kính lạy Huyền Vũ linh thần, con kính lạy Thanh Long linh thần, con kính lạy Bạch Hổ linh thần.
Con kính lạy Ngũ phúc gia thần: Phúc thần, Lộc thần, Thọ thần, Khang thần, Ninh thần.
Con kính lạy ngài Thần Tài tiếp dẫn tài thần.
Con kính lạy ngài Thổ Địa Phúc Đức chính thần.
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.
Con kính lạy tiền chủ, hậu chủ nơi xứ này.
Con kính lạy các ngài thần linh cai quản trong khu đất này.
Tín chủ con tên là:... Cư ngụ tại địa chỉ:...
Hôm nay ngày... tháng... năm... tín chủ con tự xét thấy bản thân mình chưa chu toàn nên để hương án có chút bụi bẩn, lư nhang thờ phụng chân nhang đã đầy có chút chưa được thanh tịnh, xanh yên.
Tín chủ xin kính cáo với cộng đồng chư vị linh thần cai quản nơi xứ này, cai quản ngôi nhà của chúng con. Hôm nay chọn được ngày lành tháng tốt, xin cho phép tín chủ con được sái tịnh và rút bớt chân nhang trong lư nhang đang thờ phụng cộng đồng chư vị linh thần, để cho bàn thờ được trang nghiêm, thanh tịnh và phòng tránh hỏa tai. Kính mong cộng đồng các chư vị chứng minh và gia hộ.
Mong các chư vị linh thần tạm ẩn tạm lánh, độ cho con lau dọn, sái tịnh và rút bớt chân nhang được khang trang mỹ hảo, cho hương án được an chính vị, cho âm phần được an yên, cho gia cư được lạc thổ, cho cung tài không động, cung lộc không hao.
Chúng con người trần mắt thịt, tội lỗi đầy thân, chỉ biết kính cẩn tâm thành. Nếu có gì si mê lầm lỡ, kính xin được tha thứ bỏ quá đại xá cho. Sở cầu tất ứng sở nguyện tòng tâm. Con cúi xin đa tạ.
Nam Mô A Di Đà Phật (3 lần).
Văn khấn tại ban thờ có cả cộng đồng gia thần, cộng đồng gia tiên, bát hương bà cô ông mãnh (nếu có)Nam Mô A Di Đà Phật (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy ngài Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản Cảnh Thành Hoàng chư vị đại vương.
Con kính lạy Ngũ phương Ngũ thổ long mạch linh thần, con kính lạy Trung Ương linh thần, con kính lạy Chu Tước linh thần, con kính lạy Huyền Vũ linh thần, con kính lạy Thanh Long linh thần, con kính lạy Bạch Hổ linh thần.
Con kính lạy Ngũ phúc gia thần: Phúc thần, Lộc thần, Thọ thần, Khang thần, Ninh thần.
Con kính lạy ngài Thần tài tiếp dẫn tài thần.
Con kính lạy ngài Thổ Địa Phúc Đức chính thần.
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.
Con kính lạy tiền chủ hậu chủ nơi xứ này.
Con kính lạy các ngài thần linh cai quản trong khu đất này.
Con kính lạy cộng đồng gia tiên, tiền tổ, cửu huyền thất tổ của dòng họ… (ví dụ dòng họ Nguyễn) có nguyên quán tại… (nên theo cách đọc địa chỉ cũ và mới, ví dụ: có nguyên quán tại Bá Mai thôn, Hồng Việt xã, Đông Hưng huyện, Thái Bình tỉnh, nay là Đông Hưng xã, Thái Bình tỉnh, Việt Nam quốc). Con kính lạy cao tằng tổ khảo, cao tằng tổ tỷ (đời kỵ ông kỵ bà), tằng tổ khảo, tằng tổ tỷ (đời cụ ông cụ bà), tổ khảo (tên … tổ tỷ (tên)… (đời ông bà), hiển khảo (tên)… hiển tỷ (tên cha mẹ thân sinh).
Con kính lạy cộng đồng bà cô ông mãnh, cô di tỉ muội của dòng họ… có nguyên quán tại... Con kính lạy bà cô tại gia… chị em gái hoặc cô dì mất trẻ chưa có chồng con thân thanh tịnh, ông mãnh tại gia… (anh em trai hoặc chú bác mất trẻ chưa có vợ con thân thanh tịnh), chân linh con đỏ (thai nhi sảy thai…).
Tín chủ con tên là:... sinh niên...
Toàn gia con có các thành viên:...
Toàn gia con hiện cư ngụ tại địa chỉ: ...
Hôm nay ngày... tháng... năm... xét thấy gia đình con chưa đủ chu toàn nên để hương án bị bụi, lư nhang thờ phụng chân nhang đã đầy có chút chưa được thanh tịnh, xanh yên, toàn gia con xin thành tâm sám hối.
Toàn gia con, tín chủ con xin kính cáo với cộng đồng chư vị linh thần cai quản nơi xứ này, cai quản ngôi nhà của chúng con. Hôm nay chọn được ngày lành tháng tốt, xin cho phép toàn gia con được sái tịnh và rút bớt chân nhang trong các lư nhang đang thờ phụng cộng đồng chư vị linh thần, lư nhang đang thờ phụng cộng đồng gia tiên dòng họ… chúng con, lư nhang đang thờ phụng cộng đồng bà cô ông mãnh cô di tỉ muội của dòng họ… chúng con, để cho bàn thờ được trang nghiêm thanh tịnh và phòng tránh hỏa tai. Kính mong cộng đồng các chư vị chứng minh và gia hộ.
Mong các vị độ cho chúng con lau dọn được chỉn chu khang trang mỹ hảo, cho hương án được an chính vị, cho âm phần được an yên, cho gia cư được lạc thổ.
Chúng con người trần mắt thịt, tội lỗi đầy thân, chỉ biết kính cẩn tâm thành nếu có gì si mê lầm lỡ, kính xin được tha thứ bỏ quá đại xá cho.
(Nam Mô A Di Đà Phật - 3 lần)
(Xong vái 3 vái).
