Từ 1/7, sinh đủ 2 con sẽ được ưu tiên mua nhà ở xã hội và hưởng thêm đặc quyền chưa từng có
Từ ngày 1/7, Luật Dân số chính thức có hiệu lực với nhiều chính sách mới nhằm khuyến khích sinh đủ hai con, trong đó có quy định nghỉ thai sản 7 tháng khi sinh con thứ hai và ưu tiên mua nhà ở xã hội.
Từ ngày 1/7, Luật Dân số chính thức có hiệu lực với nhiều quy định mới nhằm duy trì mức sinh thay thế, thích ứng với quá trình già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số. Luật cũng đưa ra nhiều chính sách hỗ trợ dành cho các gia đình sinh đủ hai con, trong đó có quy định kéo dài thời gian nghỉ thai sản đối với lao động nữ khi sinh con thứ hai lên 7 tháng, đồng thời bổ sung các chính sách hỗ trợ tài chính và ưu tiên về nhà ở xã hội.
Theo quy định của Luật Dân số, các chính sách mới được xây dựng theo hướng duy trì mức sinh thay thế, thích ứng với già hóa dân số, nâng cao chất lượng dân số và tiếp cận theo vòng đời. Các biện pháp được xây dựng trên cơ sở đánh giá thực tiễn cũng như chọn lọc kinh nghiệm quốc tế để bảo đảm tính khả thi trong quá trình triển khai.
Một trong những nội dung đáng chú ý là quy định về các biện pháp nhằm duy trì mức sinh thay thế.
Cụ thể, đối với trường hợp sinh con thứ hai, thời gian nghỉ thai sản của lao động nữ được nâng lên 7 tháng. Lao động nam khi vợ sinh con được nghỉ 10 ngày làm việc theo quy định.
Ngoài chính sách về nghỉ thai sản, Luật Dân số cũng quy định nhiều chính sách hỗ trợ tài chính dành cho các nhóm đối tượng khác nhau.
Theo đó, phụ nữ thuộc các dân tộc thiểu số rất ít người sẽ được hỗ trợ tài chính khi sinh con.
Bên cạnh đó, phụ nữ sinh con tại các tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế cũng thuộc diện được hưởng chính sách hỗ trợ tài chính.
Đáng chú ý, Luật còn quy định hỗ trợ tài chính đối với phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi.
Không chỉ có chính sách về tiền hỗ trợ, người có từ hai con đẻ trở lên còn được ưu tiên khi mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở.
Ngoài những nội dung nêu trên, Luật Dân số cũng giao Chính phủ quyết định các biện pháp khác nhằm duy trì mức sinh thay thế khi cần thiết.
Theo quy định, căn cứ vào điều kiện kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ, Chính phủ sẽ quy định cụ thể mức hỗ trợ cũng như trình tự, thủ tục thực hiện các chính sách hỗ trợ tài chính và điều kiện, thủ tục áp dụng quy định về nghỉ thai sản.
Luật cũng nêu rõ, căn cứ khả năng cân đối ngân sách nhà nước, trong phạm vi nhiệm vụ và quyền hạn của mình, chính quyền địa phương cấp tỉnh có thể quy định mức hỗ trợ cao hơn so với mức do Chính phủ ban hành.
Đồng thời, địa phương cũng được phép quy định thêm các đối tượng và biện pháp khác nhằm duy trì mức sinh thay thế ngoài các nội dung đã được Luật quy định.
Theo Luật Dân số, định kỳ hằng năm, cơ quan thống kê trung ương sẽ công bố tình trạng mức sinh trên phạm vi cả nước.
Đây sẽ là cơ sở để Chính phủ cũng như chính quyền địa phương cấp tỉnh xây dựng và triển khai các chính sách hỗ trợ, khuyến khích phù hợp nhằm duy trì mức sinh thay thế.
Bên cạnh Luật Dân số, Nghị định 168/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và hướng dẫn thi hành Luật Dân số cũng nêu rõ nhiều chính sách cụ thể.
Theo nghị định này, kể từ ngày 1/1/2027, phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi sẽ được hỗ trợ tối thiểu 2 triệu đồng.
Nghị định cũng quy định cụ thể về mức hỗ trợ tài chính, phương thức thực hiện cũng như lộ trình ưu tiên khám sàng lọc trước sinh và sơ sinh đối với một số bệnh bẩm sinh.
Trong đó, mức hỗ trợ khám sàng lọc các bệnh bẩm sinh trước sinh được thanh toán theo chi phí thực tế nhưng tối đa không vượt quá 900.000 đồng/trường hợp.
Đối với khám sàng lọc các bệnh bẩm sinh sơ sinh, mức hỗ trợ được thanh toán theo thực tế nhưng không vượt quá 600.000 đồng/trường hợp.
Trường hợp cơ quan có thẩm quyền đã phê duyệt giá gói dịch vụ thì việc hỗ trợ tài chính sẽ được thực hiện theo đúng mức giá gói dịch vụ đã được phê duyệt.
Theo quy định, toàn bộ khoản hỗ trợ này sẽ được chi trả trực tiếp cho cơ sở y tế thực hiện việc thu thập mẫu và cơ sở y tế triển khai các kỹ thuật sàng lọc.
Ngoài các chính sách về tài chính và chăm sóc sức khỏe, người sinh đủ hai con còn được bổ sung vào nhóm đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội.
Theo quy định về thứ tự ưu tiên, nhóm đối tượng này sẽ được ưu tiên sau người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ, người khuyết tật và người được bố trí tái định cư theo hình thức mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội.
Việc bổ sung các chính sách mới được kỳ vọng sẽ góp phần giảm bớt tâm lý e ngại sinh con của nhiều gia đình, đặc biệt tại các đô thị lớn và những địa phương có mức sinh thấp. Qua đó, từng bước thực hiện mục tiêu duy trì mức sinh thay thế theo định hướng đã đề ra.
Tác giả: Bảo Thoa
Theo Tạp chí Sở Hữu Trí Tuệ & Sáng Tạo (Đăng 29/06/2026 | 09:37)
