Thắp hương xong, tàn hương cong hay thẳng thì mới là tốt? Thì ra nhiều người đang hiểu sai
Hình dáng của tàn hương thể hiện điều gì?
Theo báo Đời sống pháp luật có bài Thắp hương xong, tàn hương cong hay thẳng thì mới là tốt? Thì ra nhiều người đang hiểu sai. Nội dung như sau:
Mỗi dịp tháng Chạp Âm lịch, khi việc thắp hương diễn ra dày hơn bình thường, không ít người chăm chú quan sát từng nén nhang sau lễ cúng, lo lắng khi thấy tàn hương gãy vụn, lại thở phào khi tàn đứng thẳng hoặc cuộn tròn. Thế nhưng, theo các nhà nghiên cứu văn hóa và giới chuyên môn, cách “đọc” tàn hương này thực chất đang bị hiểu sai bản chất.
Nhiều người quan niệm, tàn hương cháy đều, không gãy vụn thường được xem là dấu hiệu thuận lợi. Nhiều người tin rằng tàn hương thẳng đứng tượng trưng cho gia đạo yên ổn, công việc hanh thông; còn tàn cong, cuộn thành vòng lại được gán cho ý nghĩa tròn đầy, viên mãn khi năm cũ sắp khép lại. Ngược lại, nếu tàn rơi sớm hay gãy ngang, không ít gia chủ sinh tâm lý bất an, cho rằng việc cầu khấn chưa “linh”.
Ảnh minh họa
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu văn hóa cho rằng đây là cách diễn giải mang tính truyền miệng, không thuộc hệ thống nghi lễ hay giáo lý chính thống trong thờ cúng tổ tiên.
Góc nhìn khoa học: Tàn hương là kết quả của quá trình cháy
Giải thích dựa trên góc nhìn khoa học, các chuyên gia nhấn mạnh, hình thái, tình trạng của tàn hương sau khi hương được đốt hết, là kết quả của cả 1 quá trình cháy. Cụ thể, hương, nhang, cháy theo cơ chế cháy âm ỉ, phụ thuộc vào nhiên liệu, lượng oxy, nhiệt độ và điều kiện môi trường xung quanh. Phần tàn còn lại sau khi cháy chỉ là tro – sản phẩm của phản ứng vật lý và hóa học, hoàn toàn không mang thông tin dự báo cát – hung.
Một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến hình dạng tàn hương là chất lượng nhang. Hương làm từ bột gỗ pha keo hóa học hoặc tạp chất thường cháy nhanh, kết cấu tro yếu nên dễ gãy, rơi sớm. Trong khi đó, hương trầm hoặc hương thảo mộc tự nhiên có cấu trúc chắc hơn, cháy chậm, phần tàn thường liền khối và có xu hướng đứng lâu hơn. Điều này lý giải vì sao cùng một cách thắp, nhưng có nén hương giữ được tàn thẳng, có nén lại gãy vụn chỉ sau một thời gian ngắn.
Tiếp đến là yếu tố không khí và thời tiết. Ví dụ như ở miền Bắc, thời điểm tháng Chạp Âm lịch thời tiết thường có độ ẩm cao. Từ đó khiến tàn hương mềm, dễ cong hoặc đổ, dù nén hương được cắm rất ngay ngắn. Đây là hiện tượng vật lý hoàn toàn bình thường. Trong điều kiện khô ráo hơn, tàn hương sẽ lại có xu hướng cứng hơn và dễ giữ được hình dạng thẳng đứng lâu hơn.
Ảnh minh họa
Luồng không khí trong không gian thờ cúng cũng ảnh hưởng trực tiếp đến cách hương cháy. Gió lùa từ cửa sổ, quạt, điều hòa hay sự thay đổi nhiệt độ trong phòng đều có thể khiến ngọn lửa và hướng cháy của nén hương thay đổi, kéo theo tàn bị cong hoặc nghiêng. Đây chính là yếu tố khí động học.
Cuối cùng là yếu tố khách quan từ bên ngoài, là cách gia chủ cắm hương và tình trạng bát hương. Bát hương quá đầy tro, tro quá lỏng hoặc nén hương được cắm hơi nghiêng cũng khiến tàn khó đứng vững. Trong nhiều trường hợp, chỉ cần thay đổi cách cắm hoặc dọn bớt tro, hình dạng tàn hương đã khác đi rõ rệt.
Ảnh minh họa
Thay vì nhìn tàn hương, nên chú trọng điều gì?
Các nhà nghiên cứu văn hóa cho rằng việc “xem tàn hương” là biểu hiện của tâm lý gán ý nghĩa cho hiện tượng ngẫu nhiên, đặc biệt mạnh vào thời điểm cuối năm khi con người mong cầu sự yên tâm cho năm mới. Phật giáo cũng không khuyến khích việc suy đoán vận mệnh qua tàn hương, bởi điều này dễ dẫn tới mê tín và tạo áp lực tâm lý không cần thiết.
Theo các chuyên gia, trong tháng Chạp, điều quan trọng không nằm ở việc tàn hương cong hay thẳng, mà ở cách thắp hương an toàn, vừa phải, chọn hương đảm bảo chất lượng và giữ bàn thờ gọn gàng, thông thoáng. Việc quá chú ý đến hình dạng tàn, thậm chí cố “giữ tàn” cháy lâu, còn tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ trong không gian kín.
Người xưa nhắc nhở: Đừng vội làm việc này vào đầu tháng Chạp, nhiều người nghĩ là tốt chưa chắc đúng
Theo báo Phụ nữ Thủ đô có bài Khung giờ đẹp thắp hương ngày mai - mùng 1 tháng Chạp năm Ất Tỵ, 3 việc cần làm để tháng cuối năm may mắn. Nội dung như sau:
Có 3 khung giờ đẹp lên hương ngày mùng 1 tháng Chạp - tháng cuối cùng của năm Ất Tỵ
Theo quan niệm dân gian, tháng Chạp là tháng cuối cùng của năm âm lịch, còn được gọi là tháng củ mật. Đây là khoảng thời gian được cho là dễ phát sinh những điều không may, trắc trở trong cuộc sống và công việc. Chính vì vậy, ngay từ những ngày đầu tháng, đặc biệt là lễ cúng mùng 1 tháng Chạp, nhiều gia đình Việt luôn dành sự coi trọng hơn thường lệ, với mong muốn cầu bình an, xua đi vận xấu và chuẩn bị tinh thần đón năm mới.
Với người Việt Nam, tháng Chạp mang ý nghĩa rất đặc biệt. Đây là thời điểm con người hướng nhiều hơn về cội nguồn, chăm lo hương khói, thăm nom và sửa sang phần mộ tổ tiên. Trên phương diện đời sống, tháng Chạp cũng là hạn cuối để nhìn lại một năm đã qua, hoàn thành những kế hoạch còn dang dở, khép lại khó khăn, phiền muộn, từ đó chuẩn bị tâm thế an yên, vững vàng hơn cho năm mới đang đến gần.
Sau một năm dài với nhiều lo toan, áp lực, người xưa tin rằng những năng lượng tiêu cực có thể đã tích tụ trong không gian sinh hoạt và cả nơi thờ cúng. Vì thế, việc cúng mùng 1 tháng Chạp và tiến hành thanh tẩy khu vực ban thờ được xem như một nghi thức mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, giúp gột rửa điều không tốt, làm mới nguồn sinh khí và mở đường cho vận may trong năm sắp tới.
Để việc thanh tẩy ban thờ đạt hiệu quả cả về mặt tinh thần lẫn phong thủy, gia chủ nên chú ý kiểm tra các vật phẩm thờ cúng. Những đồ đã cũ, nứt vỡ hoặc hư hỏng cần được thay thế phù hợp. Đây không chỉ là hành động làm đẹp không gian thờ tự mà còn được coi là cách tái tạo năng lượng tích cực cho chốn linh thiêng của gia đình.
Bên cạnh đó, việc dọn dẹp và vệ sinh ban thờ cần được thực hiện cẩn thận, chu đáo. Gia chủ nên lau chùi bàn thờ, bát hương, đèn dầu, chân nến và các vật phẩm thờ cúng khác bằng sự thành kính, nhẹ nhàng. Không gian thờ cúng sạch sẽ, gọn gàng không chỉ thể hiện sự hiếu kính với tổ tiên mà còn được tin rằng sẽ giúp thu hút vượng khí, mang lại bình an, thuận lợi và tạo nền tảng tốt để đón nhận những cơ hội mới trong năm tới.
Ngày mùng 1 tháng Chạp năm Ất Tỵ rơi vào thứ Hai, tức ngày 19/1/2026 dương lịch. Các khung giờ đẹp để tiến hành lễ cúng trong ngày này gồm:
Giờ Thìn (7 – 9 giờ)
Giờ Mùi (13 – 15 giờ)
Giờ Thân (15 – 17 giờ)
Việc chọn giờ tốt, cùng với sự thành tâm, chu đáo trong nghi lễ cúng mùng 1 tháng Chạp được nhiều gia đình xem là cách khởi đầu tháng cuối năm trọn vẹn, gửi gắm mong ước về một năm mới bình an, hanh thông và nhiều điều tốt lành hơn.
3 điều cần làm để tăng may mắn, tài lộc trong ngày mùng 1 tháng Chạp
Mùng 1 được xem là ngày mở đầu sinh khí cho cả tháng, vì vậy nhiều người đặc biệt chú trọng xem giờ tốt, hướng đẹp khi xuất hành với mong muốn tránh điều không may, đón nhận may mắn và sự hanh thông trong suốt tháng mới. Dưới đây là những khung giờ hoàng đạo và phương hướng xuất hành cát lợi dành cho ngày đầu tiên của tháng 12 âm lịch.
Xuất hành hướng tốt
Trong ngày mùng 1 tháng Chạp, nếu thực hiện các công việc quan trọng, bạn nên lưu ý di chuyển tới hướng xuất hành Hỷ Thần sẽ đem lại niềm vui, tâm lý thoải mái, giúp mọi việc được diễn ra thuận lợi hơn.
Xuất hành về hướng Tài Thần sẽ có cơ hội thu được nguồn tài chính tốt, sự nghiệp hanh thông. Theo đó, trong ngày mùng 1 tháng Chạp năm Ất Tỵ, mọi người nên xuất hành hướng Đông Nam và hướng Tây Bắc để đón được may mắn, tài lộc.
Xuất hành giờ lành
Ngoài chọn hướng xuất hành, trong ngày mùng 1 tháng Chạp, nếu phải xuất hành, mọi người cũng cần lưu ý đến khung xuất hành đẹp. Có 3 khung giờ xuất hành để đắc được tốt lành, thượng lộ bình an, mọi người có thể tham khảo.
Giờ Tốc Hỷ: Giờ Tốc Hỷ trong ngày mùng 1 tới đây là 5h-7h và 17h- 19h. Vào khung giờ này bạn xuất hành sẽ gặp được thuận lợi trong công việc, đặc biệt là những công việc cấp bách.
Giờ Đại An: 1h-3h và 13h-15h. Giờ Đại An có tính chất cầu an, mang lại cát lành. Bởi vậy, xuất hành giờ này có thể mang lại bình an, thuận lợi, đặc biệt với những ai có việc phải đi xa.
Giờ Tiểu Cát vào 9h-11h và 21h-23h. Xuất hành giờ Tiểu Cát sẽ mang về lợi lộc, những điều cát lành, nhất là với những người làm ăn buôn bán.
Làm việc thiện, tích đức
Trong ngày này, dành thời gian cho những việc thiện là cách giúp tâm hồn trở nên thanh thản và nhẹ nhàng hơn. Khi bạn chia sẻ yêu thương – dù chỉ là những hành động nhỏ bé – cuộc sống bỗng trở nên ấm áp và đầy ý nghĩa. Việc thiện không cần phải là điều gì lớn lao: một khoản quyên góp, một buổi thăm hỏi người khó khăn, hay đơn giản chỉ là giúp đỡ ai đó đang cần bàn tay nâng đỡ. Mỗi nghĩa cử tử tế đều góp phần tích thêm phúc lành, nuôi dưỡng sự bình an cho chính mình và những người xung quanh.
* Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm!
