Quỹ bình ổn xăng dầu chỉ còn đủ 15 ngày: Việt Nam còn “vũ khí” nào để giữ giá xăng trong cơn bão dầu mỏ toàn cầu?
24hmoney đã đăng tải bài vieeys: "Quỹ bình ổn xăng dầu chỉ còn đủ 15 ngày: Việt Nam còn “vũ khí” nào để giữ giá xăng trong cơn bão dầu mỏ toàn cầu? với nội dung như sau: Quỹ bình ổn xăng dầu chỉ còn đủ 15 ngày: Việt Nam còn “vũ khí” nào để giữ giá xăng trong cơn bão dầu mỏ toàn cầu?
Khi xung đột Mỹ - Iran và bất ổn tại Trung Đông đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào trạng thái căng thẳng, Việt Nam đang đối mặt với một thực tế đáng chú ý: Quỹ bình ổn xăng dầu - công cụ quan trọng giúp “hạ nhiệt” giá nhiên liệu chỉ còn đủ nguồn lực để hỗ trợ khoảng 15 ngày nếu tiếp tục chi với tốc độ hiện tại.
Quỹ bình ổn xăng dầu chỉ còn đủ 15 ngày: Việt Nam còn “vũ khí” nào để giữ giá xăng trong cơn bão dầu mỏ toàn cầu?
Thông tin này ngay lập tức thu hút sự quan tâm của thị trường, bởi trong bối cảnh giá dầu thế giới biến động mạnh, bài toán điều hành giá xăng dầu trong nước đang bước vào giai đoạn nhạy cảm hơn bao giờ hết.
Quỹ bình ổn xăng dầu đang cạn dần
Quỹ bình ổn xăng dầu chỉ còn đủ 15 ngày: Việt Nam còn “vũ khí” nào để giữ giá xăng trong cơn bão dầu mỏ toàn cầu?
Theo ông Trần Hữu Linh - Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), trước khi triển khai các đợt chi hỗ trợ gần đây thì Quỹ bình ổn xăng dầu còn khoảng hơn 5.600 tỷ đồng.
Tuy nhiên với mức chi hiện nay, khoảng 4.000 đồng/lít xăng và khoảng 5.000 đồng/lít dầu diesel quỹ này chỉ có thể tiếp tục hỗ trợ khoảng 15 ngày nếu giá dầu thế giới vẫn duy trì mức biến động mạnh như hiện tại. Điều này cho thấy dư địa can thiệp bằng quỹ đang thu hẹp nhanh chóng, đặc biệt trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu vẫn còn nhiều rủi ro địa chính trị.
Vì sao giá xăng trong nước đôi khi “lệch nhịp” với giá thế giới?
Một câu hỏi thường được người dân đặt ra là Tại sao giá xăng dầu trong nước đôi khi vẫn cao dù giá thế giới đã giảm? Theo cơ quan quản lý, nguyên nhân nằm ở cơ chế tính giá cơ sở. Trước đây, giá xăng dầu được điều chỉnh theo chu kỳ cố định vào thứ Năm hằng tuần, dựa trên giá dầu thế giới của những ngày trước đó trong chu kỳ tính toán. Do đó khi giá dầu tăng mạnh trước kỳ điều hành, giá trong nước có thể tăng theo. Ngay cả khi giá dầu thế giới giảm trong ngày, giá bán lẻ trong nước vẫn phải bám theo dữ liệu trước đó. Ngoài ra, hoạt động nhập khẩu xăng dầu cũng có độ trễ khoảng 3-4 ngày, khiến cơ chế điều hành phải dựa trên dữ liệu đã xảy ra.
Xung đột Trung Đông khiến cơ chế điều hành chịu áp lực lớn
Cuộc xung đột tại Trung Đông đang khiến giá dầu thế giới biến động mạnh theo từng ngày, thậm chí từng giờ. Điều này khiến cơ chế điều hành theo chu kỳ cố định bộc lộ hạn chế. Theo Nghị quyết 36, trong trường hợp giá xăng dầu thế giới biến động bất thường trên 7%, cơ quan quản lý có thể điều hành giá sớm, thậm chí điều chỉnh theo từng ngày. Đồng thời, Quỹ bình ổn xăng dầu được sử dụng như “van giảm áp” để hạn chế tác động trực tiếp tới người tiêu dùng và nền kinh tế.
Việt Nam vẫn còn “lá bài” thuế xăng dầu
Một điểm đáng chú ý là dù quỹ bình ổn đang giảm nhanh, Việt Nam vẫn còn dư địa chính sách để kiểm soát giá xăng dầu. Hiện nay một số loại thuế quan trọng vẫn chưa được điều chỉnh giảm, bao gồm thuế bảo vệ môi trường, thuế tiêu thụ đặc biệt. Đây được xem là công cụ tài khóa dự phòng, có thể được kích hoạt nếu giá dầu thế giới tiếp tục tăng mạnh.
Bộ Công Thương và Bộ Tài chính hiện đang nghiên cứu phương án trình Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu, nhằm bổ sung thêm công cụ ổn định giá.
Bài toán lớn hơn: năng lực dự trữ năng lượng
Diễn biến vừa qua cũng đặt ra một vấn đề chiến lược: năng lực dự trữ xăng dầu của Việt Nam vẫn còn hạn chế so với nhiều quốc gia. Các cơ quan quản lý đang xem xét nhiều phương án như tăng dự trữ quốc gia, tăng dự trữ thương mại và đa dạng hóa nguồn cung nhập khẩu
Việc nâng cao khả năng dự trữ không chỉ giúp bình ổn giá trong ngắn hạn mà còn tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc năng lượng toàn cầu.
Góc nhìn đầu tư: giá dầu và tác động tới thị trường
Đối với thị trường tài chính, diễn biến giá dầu có thể tạo ra những tác động lan tỏa tới nhiều nhóm ngành:
- Dầu khí – năng lượng: hưởng lợi trực tiếp khi giá dầu tăng
- Vận tải – hàng không: chịu áp lực chi phí nhiên liệu
- Logistics – sản xuất: đối mặt rủi ro chi phí đầu vào tăng
- Lạm phát: có thể tăng nếu giá năng lượng kéo dài ở mức cao
Trong bối cảnh xung đột Mỹ - Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, biến động của giá dầu sẽ tiếp tục là yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới thị trường chứng khoán trong thời gian tới.
Kết luận: Quỹ bình ổn đang “mỏng dần”, nhưng Việt Nam vẫn còn công cụ điều hành
Việc Quỹ bình ổn xăng dầu chỉ còn đủ hỗ trợ khoảng 15 ngày cho thấy áp lực điều hành giá nhiên liệu đang gia tăng. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn còn một số công cụ chính sách quan trọng như điều chỉnh thuế xăng dầu, tăng dự trữ năng lượng, điều hành giá linh hoạt theo diễn biến thị trường. Trong một thế giới đầy biến động địa chính trị, bài toán năng lượng không chỉ là câu chuyện giá xăng - mà còn là vấn đề an ninh kinh tế quốc gia.
gày 20 tháng 3 năm 2026, báo Dân Việt đăng tải bài viết với tiêu đề "Nếu không có Quỹ bình ổn, mỗi lít xăng RON 95 đã "vượt" 33.000 đồng, tiết lộ 2 kịch bản ứng phó biến động". Nội dung như sau:
Giá xăng hôm nay tăng mạnh
Sau khi chi quỹ bình ổn giá xăng dầu cho các mặt hàng xăng dầu, trong đó xăng E5, xăng RON 95, dầu hoả và dầu mazut được chi mức 3.000 đồng/lít bán ra và 4.000 đồng/lít dầu diesel bán ra, kể từ 23h00 ngày 19/3, liên Bộ Công Thương - Bộ Tài chính quyết định điều chỉnh giá bán lẻ các mặt hàng xăng dầu tiêu dùng phổ biến trên thị trường, giá bán lẻ tối đa đối với các mặt hàng xăng dầu được áp dụng áp dụng như sau:
- Giá xăng E5RON92 tăng 4.673 đồng/lít so với kỳ điều hành trước, giá bán lẻ không cao hơn 27.177 đồng/lít;
- Giá xăng RON95-III tăng tăng 5.115 đồng/lít so với kỳ điều hành trước, giá bán lẻ không cao hơn 30.690 đồng/lít;
- Giá dầu diesel 0.05S tăng 6.395 đồng/lít so với kỳ điều hành trước, giá bán lẻ không cao hơn 33.420 đồng/lít;
- Giá dầu hỏa tăng 8.994 đồng/lítt so với kỳ điều hành trước, giá bán lẻ không cao hơn 35.926 đồng/lít;
- Giá dầu mazut 180CST 3.5S tăng 3.528 đồng/kg so với kỳ điều hành trước, giá bán lẻ không cao hơn 22.189 đồng/kg
Như vậy, tính từ đầu tháng 3/2026 đến nay, giá xăng dầu trong nước đã trải qua 5 lần điều chỉnh giá. Hiện mỗi lít xăng RON 95-III, dầu diesel cao hơn lần lượt 52% và 73% so với cuối tháng 2 - thời điểm trước khi xảy ra xung đột Trung Đông.
Sau khi điều chỉnh, giá xăng RON-95 ở mức cao nhất từ tháng 7/2022 - giai đoạn xảy ra khủng hoảng năng lượng do cuộc chiến giữa Nga - Ukraine. Song mức này vẫn thấp hơn mức đỉnh 32.870 đồng một lít thiết lập vào tháng 6/2022. Còn dầu hỏa và mazut cùng ghi nhận mức cao kỷ lục từ năm 2019 trở lại đây.
Đáng chú ý, quỹ bình ổn trong kỳ điều hành lần này giảm 1.000 đồng/đơn vị bán ra so với trước đó. Tuy nhiên, nếu không dùng quỹ bình ổn, giá xăng RON95-III kỳ này có thể lên tới 33.690 đồng/lít, dầu diesel 37.420 đồng/lít, dầu hỏa 38.920 đồng/lít và mazut 25.180 đồng/kg.
Theo Bộ Công Thương, thị trường xăng dầu thế giới ở kỳ điều hành này (từ 12-19/3) vẫn chịu ảnh hưởng của các yếu tố như xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel với Iran xuất hiện yếu tố căng thẳng leo thang; Iran tiếp tục kiểm soát eo biển Hormuz. Xăng RON95 thành phẩm tăng 16,4% lên 150,4 USD một thùng, dầu diesel tăng 18,6%, dầu hỏa 28,8% và mazut 13,1%.
Theo thống kê sơ bộ của Cục Hải quan (Bộ Tài chính), từ đầu năm đến hết 15/3, Việt Nam nhập khẩu gần 2,71 triệu tấn xăng dầu các loại, với kim ngạch hơn 1,94 tỷ USD - tăng 42-43% so với cùng kỳ năm ngoái. Riêng 15 ngày đầu tháng 3, khối lượng xăng dầu nhập về đã tăng 41,4%, kéo theo giá trị kim ngạch vọt lên 89,2% so với cùng kỳ.
2 kịch bản điều hành xăng dầu
Trong bối cảnh chiến sự Trung Đông làm gia tăng rủi ro gián đoạn nguồn cung, Bộ Công Thương đã xây dựng hai kịch bản điều hành thị trường xăng dầu theo diễn biến xung đột. Các doanh nghiệp đầu mối đang tăng tốc nhập khẩu, mở rộng tìm kiếm nguồn hàng từ nhiều khu vực để chủ động bảo đảm nguồn cung và ổn định thị trường trong nước.
Theo ông Nguyễn Anh Tuấn - Trưởng phòng Dầu khí, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương - cho biết, trước diễn biến phức tạp của xung đột quân sự tại Trung Đông, làm gián đoạn nguồn cung và đẩy giá xăng dầu tăng cao, công tác điều hành thị trường xăng dầu đang được triển khai theo chỉ đạo của Chính phủ với ba nguyên tắc xuyên suốt.
Thứ nhất, bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong nước, giữ vững an ninh năng lượng quốc gia. Thứ hai, điều hành giá bám sát diễn biến thị trường thế giới, có kiểm soát và can thiệp linh hoạt thông qua các công cụ như thuế, Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Thứ ba, hạn chế các cú sốc về giá, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước - doanh nghiệp - người tiêu dùng, qua đó góp phần ổn định kinh tế vĩ mô.
Theo ông Tuấn, trên cơ sở các nguyên tắc này và bám sát diễn biến chiến sự, Bộ Công Thương đã xây dựng hai kịch bản điều hành: Kịch bản thứ nhất áp dụng trong trường hợp xung đột kéo dài khoảng 4 tuần (đến hết tháng 3). Kịch bản thứ hai tính đến khả năng chiến sự kéo dài trên 4 tuần.
“Với mỗi kịch bản, Bộ đều chuẩn bị các phương án cụ thể về nguồn cung, nhu cầu và điều hành giá để chủ động ứng phó. Theo tính toán, nguồn cung xăng dầu hiện nay đã được các thương nhân đầu mối chuẩn bị, cơ bản có thể đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nước đến hết tháng 3 và sang tháng 4”, ông Bình thông tin.
Về tác động của chiến sự, ông Nguyễn Xuân Hùng - Phó Tổng Giám đốc Petrolimex - cho rằng, thị trường Trung Đông hiện cung cấp khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày trên tổng nhu cầu toàn cầu hơn 100 triệu thùng. Tuy nhiên, điểm khác biệt quan trọng là phần lớn lượng dầu thô này được vận chuyển về châu Á - khu vực tiêu thụ tới 60-80% nguồn cung từ Trung Đông.
Điều đó đồng nghĩa, xung đột lần này tác động trực tiếp và mạnh nhất tới thị trường châu Á, trong đó có Việt Nam, tạo áp lực sâu rộng lên nguồn cung xăng dầu và toàn bộ chuỗi năng lượng khu vực.
Trong bối cảnh đó, ông Hùng cho biết, Petrolimex đã rà soát toàn bộ các hợp đồng nhập khẩu đã ký kết, trong bối cảnh rủi ro bị cắt giảm sản lượng hoặc đối tác viện dẫn điều khoản bất khả kháng là hiện hữu; đồng thời chủ động làm việc với các đối tác để hạn chế tối đa khả năng gián đoạn, đồng thời duy trì ổn định các hợp đồng dài hạn.
“Chúng tôi tích cực tìm kiếm và bổ sung các nguồn hàng mới. Thực tế cho thấy, nguồn cung đang bị siết chặt khi nhiều nhà máy lọc dầu trong khu vực phải giảm công suất xuống khoảng 70%, thậm chí thấp hơn, do thiếu hụt dầu thô đầu vào. Khi công suất lọc giảm, nguồn cung xăng dầu cũng suy giảm tương ứng”, ông Hùng nói.
