Đơn hàng hơn 730.000 nghìn đồng gây bão MXH: Chủ shop lái xe 1.600 km truy tìm khách mua, cảnh sát vào cuộc điều tra
Một vụ tranh cãi liên quan đến chính sách “chỉ hoàn tiền, không cần trả hàng” trên sàn thương mại điện tử đang gây xôn xao mạng xã hội Trung Quốc.
Ngày 9 tháng 5 năm 2026, báo Đời Sống Pháp Luật đăng tải bài viết với tiêu đề "Đơn hàng hơn 730.000 nghìn đồng gây bão MXH: Chủ shop lái xe 1.600 km truy tìm khách mua, cảnh sát vào cuộc điều tra". Nội dung như sau:
Ngày 8/5, hashtag “Người bán lái xe 1.600 km để tìm người mua sau vụ chỉ hoàn tiền không hoàn hàng cho đơn sầu riêng” đã vươn lên đứng đầu danh sách tìm kiếm thịnh hành tại Trung Quốc.
Theo thông tin từ truyền thông nước này, người bán là chủ một cửa hàng kinh doanh sầu riêng đông lạnh tại Bộc Dương, tỉnh Hà Nam, còn người mua ở Đức Châu, tỉnh Sơn Đông.
Thông tin cho biết đơn hàng trị giá 190 NDT (khoảng 734 nghìn đồng) được giao vào ngày 26/4. Đến ngày 28/4, người mua phản hồi rằng sản phẩm bị mốc, gửi kèm hình ảnh và yêu cầu “chỉ hoàn tiền” mà không hoàn trả hàng hóa.
Sau khi kiểm tra lại video đóng gói và hình ảnh sản phẩm trước khi giao, người bán cho rằng phần sầu riêng bị mốc trong ảnh khách cung cấp không phải lô hàng đã gửi đi. Người này nghi ngờ có dấu hiệu tráo đổi sản phẩm trong quá trình khiếu nại.
Người bán vượt cả ngàn cây số để tìm người mua
Theo chia sẻ từ phía người bán, để làm rõ vụ việc, họ đã hai lần di chuyển từ Hà Nam đến Sơn Đông với tổng quãng đường khoảng 1.600 km và chi hơn 5.000 NDT (hơn 19 triệu đồng) cho chi phí đi lại. Người bán cũng cho biết đã tìm thấy bao bì sản phẩm trong khu vực gần nơi ở của người mua nhưng không còn hàng hóa bên trong.
Phía người mua phủ nhận cáo buộc và cho rằng sản phẩm nhận được đã bị hỏng từ trước. Người này nói phần sầu riêng bị mốc đã được bỏ đi sau khi tách khỏi các phần còn lại.
Phía người bán cho biết đã trình báo vụ việc với cảnh sát địa phương vào ngày 6/5 và cung cấp các bằng chứng liên quan. Đến ngày 7/5, Công an huyện Thanh Vân đã lập hồ sơ vụ án để điều tra theo quy định.
Vụ việc cũng làm dấy lên nhiều tranh luận tại Trung Quốc về cơ chế “chỉ hoàn tiền” trên các sàn thương mại điện tử. Đây là hình thức cho phép người mua được hoàn tiền trong một số trường hợp mà không cần gửi trả hàng, thường áp dụng với các sản phẩm giá trị thấp, hàng dễ hư hỏng hoặc có chi phí hoàn trả cao.
Theo giới chuyên gia pháp lý nước này, chính sách này được xây dựng nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và giúp rút ngắn thời gian xử lý khiếu nại. Tuy nhiên, nếu bị lợi dụng để cố tình giữ lại hàng hóa, cung cấp thông tin sai sự thật hoặc yêu cầu hoàn tiền không đúng thực tế, người mua có thể đối mặt với rủi ro pháp lý.
Theo các chuyên gia, trong quá trình mua bán trực tuyến, cả người mua và người bán đều cần lưu giữ đầy đủ hóa đơn, lịch sử trò chuyện, hình ảnh sản phẩm và thông tin vận chuyển để làm căn cứ giải quyết khi phát sinh tranh chấp.
Chuyên trang của báo Đời Sống Pháp Luật cũng đăng tải bài viết với tiêu đề "Lợi dụng chính sách "trả hàng hoàn tiền" của sàn TMĐT để tráo hàng, người đàn ông bị kết án 11 năm tù". Nội dung như sau:
Chính sách “hoàn trả trong 7 ngày không cần lý do” vốn được đưa ra để bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng, nhưng lại trở thành công cụ để một số cá nhân trục lợi. Gần đây, một vụ việc nổi bật xảy ra tại Bắc Kinh đã phơi bày hành vi lừa đảo tinh vi, gây thiệt hại hàng triệu nhân dân tệ cho các nền tảng thương mại điện tử.
Bắt đầu từ một hành vi nhỏ lẻ
Hai năm trước, ông Hồ mua một ống kính máy ảnh trên một nền tảng thương mại điện tử. Do phát hiện sản phẩm có lỗi, ông đã yêu cầu hoàn trả và gửi lại hàng. Tuy nhiên, điều bất ngờ là trước khi hàng được trả về kho ở nước ngoài, ông Hồ đã nhận được tiền hoàn trả từ nền tảng. Phát hiện lỗ hổng này, ông nảy sinh ý định lừa đảo bằng cách giữ lại sản phẩm thật và trả lại những món đồ rẻ tiền thay thế.
Lợi dụng cơ chế hoàn trả nhanh chóng, ông Hồ bắt đầu đặt hàng loạt các sản phẩm có giá trị cao như ổ cứng, card đồ họa, túi xách, và đồng hồ sang trọng. Sau khi nhận hàng, ông giữ lại và đóng gói lại các món đồ không có giá trị như dây cáp hay đồ chơi nhựa để trả về, đồng thời nhận được tiền hoàn trả. Các món hàng giữ lại sau đó được rao bán trên các nền tảng giao dịch đồ cũ để kiếm lời.
Hành vi bị phát giác
Nền tảng thương mại điện tử sớm phát hiện những hành vi bất thường từ tài khoản của ông Hồ và báo cảnh sát. Qua điều tra, nhà chức trách phát hiện ông đã sử dụng 35 tài khoản đăng ký, 12 số điện thoại, và 36 địa chỉ giao hàng khác nhau để thực hiện hành vi gian lận. Hơn 300 đơn hàng liên quan đến các sản phẩm bị đổi trả không đúng quy định, với tổng giá trị thiệt hại lên đến hơn 2 triệu nhân dân tệ (khoảng 7 tỷ đồng).
Tại nhà riêng của ông Hồ, cảnh sát thu giữ được nhiều món đồ giá trị, bao gồm máy ảnh, card đồ họa, và 41 bưu kiện chưa mở. Qua kiểm tra, tổng giá trị số hàng hóa bị thu giữ lên đến hơn 600.000 nhân dân tệ (khoảng 2 tỷ đồng).
Phiên tòa và phán quyết
Trong phiên tòa diễn ra tại Bắc Kinh vào năm 2024, ông Hồ bị cáo buộc tội lừa đảo với tổng giá trị thiệt hại 2.2 triệu nhân dân tệ (khoảng 7.7 tỷ đồng). Tòa án nhận định hành vi của ông Hồ không chỉ vi phạm nguyên tắc giao dịch thị trường mà còn làm xói mòn lòng tin giữa người tiêu dùng và nhà cung cấp.
Tòa tuyên án ông Hồ 11 năm tù giam, tước quyền chính trị trong 2 năm và phạt tiền 110.000 nhân dân tệ (khoảng 384 triệu đồng). Tòa nhận định rằng hành vi của ông không phải là vi phạm hợp đồng mà là cố ý lừa đảo ngay từ khi bắt đầu đặt hàng.
Bài học từ vụ việc
Vụ việc nêu bật những lỗ hổng trong cơ chế quản lý của các nền tảng thương mại điện tử, đặc biệt trong khâu xử lý hoàn trả. Các nền tảng cần cải thiện quy trình kiểm tra hàng trả lại, xây dựng hệ thống cảnh báo tốt hơn, và có cơ chế xử lý chặt chẽ để ngăn chặn các hành vi lợi dụng.
Về phía người tiêu dùng, cần tuân thủ nguyên tắc trung thực trong giao dịch, trả lại hàng đúng và đủ theo quy định. Chỉ khi cả nền tảng, nhà cung cấp, và người tiêu dùng cùng thực hiện trách nhiệm của mình, môi trường mua sắm trực tuyến mới có thể phát triển bền vững và lành mạnh.
