Danh sách cách tỉnh, thành phố có nguy cơ "thừa nam thiếu nữ" nghiêm trọng nhất nước
Bộ Y tế dự kiến ưu tiên triển khai các giải pháp giảm mất cân bằng giới tính khi sinh tại 15 tỉnh, thành có tỷ số bé trai sinh ra cao hơn mức bình thường. Phần lớn các địa phương này nằm ở khu vực phía Bắc, nơi được đánh giá có nguy cơ đối mặt với tình trạng thừa nam, thiếu nữ trong tương lai nếu không có biện pháp can thiệp hiệu quả.
Bộ Y tế vừa đưa 15 tỉnh, thành có tỷ số giới tính khi sinh vượt 109 bé trai/100 bé gái vào diện ưu tiên triển khai các giải pháp phòng ngừa lựa chọn giới tính trước sinh. Đây đều là những địa phương được đánh giá có nguy cơ cao xảy ra tình trạng thừa nam, thiếu nữ trong tương lai nếu mất cân bằng giới tính khi sinh tiếp tục kéo dài.
Nội dung này được nêu trong dự thảo Thông tư hướng dẫn thực hiện một số nội dung thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035 (giai đoạn I: 2026-2030).
Theo số liệu của Cục Thống kê năm 2024, 15 địa phương nằm trong danh sách gồm Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, Sơn La, Hưng Yên, Phú Thọ, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Lai Châu, Thanh Hóa, Lào Cai, Ninh Bình, Quảng Ninh, Nghệ An và Điện Biên.
Bộ Y tế cho biết tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh hiện tập trung chủ yếu tại các tỉnh phía Bắc, từ Quảng Trị trở ra, trong đó khu vực Đồng bằng sông Hồng là nơi ghi nhận mức chênh lệch rõ rệt nhất.
Giai đoạn 2021-2024, Bắc Ninh là địa phương có tỷ số giới tính khi sinh cao nhất cả nước với 119,6 bé trai trên 100 bé gái. Sau khi sáp nhập với Bắc Giang, con số này trong năm 2025 tiếp tục tăng lên khoảng 121,1 bé trai/100 bé gái.
Tại Hà Nội, tỷ số giới tính khi sinh hiện duy trì ở mức khoảng 110-111 bé trai/100 bé gái. Trong khi đó, Hải Phòng ghi nhận 113,5 bé trai/100 bé gái và tăng lên 116,7 bé trai/100 bé gái trong 6 tháng đầu năm 2026.
Sơn La cũng được xem là một trong những địa phương có tình trạng mất cân bằng kéo dài. Trong suốt 10 năm qua, tỷ số giới tính khi sinh của tỉnh luôn dao động trong khoảng 116,4-120 bé trai trên 100 bé gái và hiện ở mức khoảng 118 bé trai/100 bé gái.
Đối với các địa phương này, Bộ Y tế dự kiến triển khai nhiều mô hình can thiệp nhằm thay đổi nhận thức cộng đồng về bình đẳng giới và xóa bỏ tư tưởng trọng nam hơn nữ.
Theo đó, ngành y tế sẽ xây dựng các mô hình cộng đồng không lựa chọn giới tính thai nhi, đồng thời đưa nội dung bình đẳng giới vào hương ước, quy ước của thôn, bản, tổ dân phố. Các hoạt động truyền thông và sinh hoạt cộng đồng cũng sẽ được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức của người dân.
Song song với đó, Bộ Y tế dự kiến phát triển các mô hình hỗ trợ phụ nữ và trẻ em gái thông qua các câu lạc bộ dành cho trẻ em gái, hoạt động truyền thông và biểu dương những phụ nữ tiêu biểu, qua đó góp phần nâng cao vai trò, vị thế của nữ giới trong gia đình và xã hội.
Không chỉ tập trung vào các địa phương có tỷ số giới tính khi sinh cao, dự thảo còn đề xuất nhiều giải pháp áp dụng trên phạm vi cả nước nhằm kiểm soát tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh.
Một trong những nội dung đáng chú ý là xây dựng các công cụ theo dõi, phát hiện và ngăn chặn những thông tin vi phạm liên quan đến lựa chọn giới tính thai nhi trên Internet và các nền tảng mạng xã hội.
Trong lĩnh vực đào tạo, Bộ Y tế đề xuất tích hợp nội dung phòng ngừa mất cân bằng giới tính khi sinh vào chương trình giảng dạy của các trường đại học, cao đẳng và trung cấp y. Đồng thời, cơ quan quản lý sẽ tổ chức khảo sát, đánh giá các yếu tố văn hóa, xã hội tác động đến việc lựa chọn giới tính thai nhi để làm căn cứ xây dựng và điều chỉnh chính sách phù hợp với từng địa phương.
Theo Bộ Y tế, dù nhiều chương trình và chính sách đã được triển khai trong nhiều năm qua, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn ở mức cao. Năm 2024, tỷ số giới tính khi sinh của cả nước là 111,4 bé trai trên 100 bé gái, cao hơn đáng kể so với mức cân bằng tự nhiên khoảng 104-106 bé trai/100 bé gái.
Đến năm 2025, tỷ lệ này giảm xuống còn 109 bé trai/100 bé gái. Tuy nhiên, số liệu của Cục Dân số cho thấy trong 6 tháng đầu năm 2026, tỷ số giới tính khi sinh trên phạm vi cả nước lại ở mức 110,5 bé trai trên 100 bé gái.
Bộ Y tế đặt mục tiêu đưa tỷ số này xuống dưới 108 bé trai/100 bé gái vào năm 2030 và giảm xuống dưới 106 bé trai/100 bé gái vào năm 2035.
Theo báo cáo dự báo dân số mới nhất, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh kéo dài suốt khoảng hai thập kỷ qua đã tạo ra những hệ lụy rõ rệt đối với cơ cấu dân số. Hiện Việt Nam đang thừa khoảng 415.200 nam giới trong độ tuổi kết hôn từ 20-39 so với số phụ nữ cùng nhóm tuổi, gây sức ép lớn lên thị trường hôn nhân và cơ cấu dân số trong những năm tới.
Theo https://anninhthudo.vn/nhieu-tinh-thieu-be-gai-thua-be-trai-bo-y-te-de-xuat-giai-phap-can-thiep-post661151.antd
Tác giả: Ngọc Phạm
Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 30/7/2026 | 9h32)
