Bộ GD&ĐT lên tiếng về "Steve Jobs Việt Nam" trong đề thi môn Ngữ Văn

Trước bối cảnh đó, Thứ trưởng đề nghị các Vụ, Cục có trách nhiệm liên quan cần chủ động chia sẻ thông tin đầy đủ, nhanh chóng, trả lời thẳng thắn vào các vấn đề dư luận quan tâm và không né tránh.

Chiều 12/6, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã tổ chức cuộc họp báo cung cấp thông tin nhanh về công tác tổ chức coi thi của kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Đây là sự kiện quan trọng nhằm công khai, minh bạch các dữ liệu ban đầu sau hai ngày thi chính thức trên cả nước.

Tại buổi gặp gỡ báo chí, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng đã phát biểu khai mạc và khẳng định việc họp báo nhằm đem đến những thông tin kịp thời nhất về giai đoạn coi thi. Theo Thứ trưởng, kỳ thi vẫn đang trong tiến trình triển khai với nhiều phần việc quan trọng ở phía trước, bao gồm việc chấm bài và công bố điểm số. Trước bối cảnh đó, Thứ trưởng đề nghị các Vụ, Cục có trách nhiệm liên quan cần chủ động chia sẻ thông tin đầy đủ, nhanh chóng, trả lời thẳng thắn vào các vấn đề dư luận quan tâm và không né tránh.

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng phát biểu khai mạc họp báo.

Báo cáo cụ thể tại cuộc họp, ông Lê Mỹ Phong - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Chất lượng (Bộ GD&ĐT) đánh giá, sau hai ngày làm việc, Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đã diễn ra an toàn, nghiêm túc và đúng theo quy chế ở tất cả các địa phương. Năm nay, cơ quan quản lý đã xây dựng đề thi cho 18 môn học dựa trên khung chương trình mới, trong đó có hai môn bắt buộc là Ngữ văn và Toán. Cùng với hai môn này, mỗi học sinh được tự chọn thêm hai môn thi khác theo đúng năng lực và nguyện vọng cá nhân để làm thủ tục dự thi.

Kỳ thi năm nay tiếp tục áp dụng hình thức đăng ký trực tuyến qua mạng mạng internet, tạo điều kiện rất thuận lợi cho các thí sinh. Thống kê cho thấy, có tới 98,45% số lượng thí sinh thực hiện đăng ký bằng hình thức trực tuyến này. Suốt các ngày thi diễn ra, hệ thống phần mềm quản lý thi vận hành thông suốt, giữ được sự ổn định, giúp việc đăng ký của các em diễn ra suôn sẻ, dữ liệu được lưu trữ chuẩn xác, đóng góp lớn vào sự an toàn chung của kỳ thi.

Đối với việc ngăn chặn các hành vi gian lận bằng thiết bị công nghệ cao, Bộ GD&ĐT đã nhìn nhận và xác định rất rõ những nguy cơ dễ xảy ra trong thời điểm hiện tại. Do đó, ngành giáo dục đã phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an để tổ chức nhiều phương án phòng ngừa, đặc biệt là việc mở các lớp tập huấn, hướng dẫn cho thầy cô giáo, cán bộ coi thi cùng các lực lượng hỗ trợ biết cách nhận biết, xử lý kịp thời những tình huống sử dụng thiết bị tinh vi để gian lận. Bên cạnh đó, tất cả 100% học sinh đều được phổ biến kỹ quy chế và các quy định pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước đối với đề thi bằng cách ký cam kết. Các khu vực thi cũng dán nhãn cảnh báo đề thi ở cấp độ “Tối mật” và nhắc nhở kỹ danh mục vật dụng cấm mang vào phòng, quyết tâm không để xảy ra tình trạng lộ lọt đề thi ra ngoài dưới bất kỳ hình thức nào.

Ông Lê Mỹ Phong - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Chất lượng (Bộ GD&ĐT).

Xét về các số liệu thống kê tổng hợp của kỳ thi, tổng số lượng thí sinh nộp hồ sơ đăng ký dự thi trên cả nước đạt 1.223.776 em, con số này đã tăng thêm hơn 61.000 em so với kỳ thi năm trước. Số lượng học sinh thực tế đến phòng thi để làm bài là 1.213.695 em, đạt tỷ lệ 99,18% so với danh sách đăng ký. Toàn quốc đã bố trí tổng cộng 2.478 điểm thi với quy mô 54.097 phòng thi. Ghi nhận đến thời điểm hiện tại, cả nước có 74 học sinh vi phạm quy chế thi bị xử lý, trong đó có 5 trường hợp mang theo tài liệu giấy và 69 trường hợp mang điện thoại di động vào trong phòng thi.

Ông Lê Mỹ Phong đưa ra lời khẳng định, giai đoạn coi thi đã hoàn thành đúng theo kế hoạch đề ra, bảo đảm an toàn, nghiêm túc và đạt mục tiêu. Nhờ tinh thần hỗ trợ, tạo điều kiện tốt nhất cho các thí sinh, cộng với tình hình thời tiết nhìn chung khá thuận lợi ở hầu hết các vùng miền, kỳ thi đã kết thúc một cách suôn sẻ.

Theo lời ông Phong thông tin: "Các Hội đồng thi đã thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, các giám thị đã chủ động, kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp thí sinh vi phạm quy chế thi. Hầu hết thí sinh đều bình tĩnh, tự tin làm bài thi nghiêm túc. Qua phản ánh của báo chí và dư luận, hầu hết phụ huynh và thí sinh đều phấn khởi trước những thông tin và phản ánh tích cực".

Giải đáp các câu hỏi từ phía phóng viên liên quan đến đề thi môn Ngữ văn, Giáo sư Nguyễn Ngọc Hà - Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT) cho hay, việc biên soạn đề thi là một nhiệm vụ cốt lõi, luôn được lãnh đạo Bộ cũng như Ban Chỉ đạo theo sát và chỉ đạo sát sao. Một tiêu chí rất quan trọng khi ra đề là phải bảo đảm tính toán đến yếu tố vùng miền, từ cách dùng từ, phát âm cho đến các nét đặc thù địa phương, nhằm bảo đảm sự công bằng tốt nhất cho các em học sinh ở mọi khu vực khác nhau.

Đối với phần câu hỏi Nghị luận xã hội đang được dư luận bàn tán, ông Hà chia sẻ Bộ đã ghi nhận một số ý kiến thảo luận sau bài thi. Dù vậy, phần nội dung này đã được hội đồng ra đề cân nhắc rất kỹ trong suốt quá trình xây dựng và được định hướng là câu hỏi dùng để phân hóa năng lực học sinh. So với cấu trúc đề của năm 2025, số điểm dành cho câu hỏi này đã có sự thay đổi, giảm từ 4 điểm xuống còn 2 điểm trong năm nay, nhằm thể hiện rõ nét hơn tính cập nhật mới và vai trò phân loại thí sinh.

Theo Giáo sư Hà, mục đích của phần Nghị luận xã hội là để kiểm tra năng lực nhận thức xã hội và cách tư duy lập luận của học sinh. Cách đặt câu hỏi trong đề được viết rõ ràng, dễ hiểu, không bắt các em phải ghi nhớ một cách máy móc các thông tin tiểu sử hay số liệu chi tiết. Cụm từ “Steve Jobs Việt Nam” xuất hiện trong đề bài được dùng như một hình ảnh ẩn dụ và là một chất liệu mang tính gợi mở để đánh giá tư duy. Khi thí sinh đọc trọn vẹn câu hỏi, các em sẽ thấy đề bài nhắc đến ba nhân vật có tầm ảnh hưởng, được xem là biểu tượng trong lĩnh vực công nghệ. Cách lựa chọn câu từ đã được ban ra đề bàn bạc kỹ, có tham khảo ý kiến chuyên gia và đối chiếu từ điển cẩn thận đối với các khái niệm như “phát minh” hay “đổi mới”. Qua đó, các yếu tố về khác biệt vùng miền cũng được tính toán để đảm bảo sự công bằng cho thí sinh cả nước, biến đây thành một câu hỏi có khả năng phân loại học sinh rất rõ rệt.

Bộ GD&ĐT thông tin về "Steve Jobs Việt Nam" trong đề thi môn Ngữ Văn.

Giáo sư Nguyễn Ngọc Hà cũng bày tỏ thêm, môn Ngữ văn luôn mang tính đặc thù cao, vừa đòi hỏi tính khoa học vừa có tính nghệ thuật. Khác với các môn học tự nhiên hay xã hội khác thường bám sát vào những phần kiến thức cụ thể, cố định trong sách giáo khoa, môn Ngữ văn có nhiều nội dung mang tính mở.

Để giải thích rõ hơn về “tính mở” này, ông đã đặt nó trong tương quan so sánh với cấu trúc đề thi của chương trình năm 2006 cũ, thời điểm mà việc thi cử chủ yếu chỉ xoay quanh một số tác phẩm văn học quen thuộc có sẵn. Cách làm cũ này thường dẫn tới hiện tượng học sinh sa đà vào việc học thuộc các bài văn mẫu, vô tình làm hạn chế khả năng tự cảm nhận và tư duy sáng tạo cá nhân, cho dù bài viết có thể được trau chuốt về câu chữ. Trong khi đó, đi cùng với Chương trình giáo dục phổ thông mới năm 2018, không gian của đề thi đã được mở rộng hơn rất nhiều. Đề thi hoàn toàn có thể đưa vào những ngữ liệu mới, chẳng hạn như các tác phẩm của nhà thơ Nguyễn Đình Thi, đồng thời lồng ghép thêm các chủ đề nóng hổi mang tính thời sự như việc đổi mới khoa học công nghệ vào câu hỏi Nghị luận xã hội. Có rất nhiều thông điệp ý nghĩa được truyền tải qua cấu trúc đề thi mới này, giúp ngành giáo dục kiểm tra, đánh giá một cách toàn diện năng lực thực tế của các em học sinh.

Theo https://moet.gov.vn/tin-tuc/tin-tong-hop2/ket-thuc-coi-thi-ky-thi-tot-nghiep-thpt-nam-2026-an-toan-nghiem-tuc-trong-boi-canh-nhieu-thach-thuc-moi.html?fbclid=IwY2xjawSZl7tleHRuA2FlbQIxMABicmlkETFWWXR4TlpMTFBlSnFXU1JCc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHrlWnKuU5n7NAe42qgXtvVq216rkYLjocrgsR_iUOnGlENk88kX7FP19ryhQ_aem_fJ6jNkhIdvFBL1y8oKu2NA