Nguy cơ kép từ 300 tấn thịt lợn bệnh - trẻ em chịu ảnh hưởng nặng nề nhất!
Vụ việc gần 300 tấn thịt lợn bệnh bị tuồn ra thị trường, thậm chí lọt vào bếp ăn của một số trường mầm non, tiểu học tại Hà Nội không chỉ gây phẫn nộ mà còn dấy lên nỗi lo sâu sắc về sức khỏe học sinh.
Báo Người Đưa Tin đưa tin với tiêu đề: "Nguy cơ kép từ 300 tấn thịt lợn bệnh - trẻ em chịu ảnh hưởng nặng nề nhất!", nội dung được đăng tải như sau:
Dưới góc nhìn y khoa, bác sĩ Lê Văn Thiệu (Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương) cho rằng nguy cơ từ việc tiêu thụ thịt động vật mắc bệnh, đặc biệt là những con đã ốm hoặc chết trước khi giết mổ, luôn tiềm ẩn hai nhóm nguy cơ chính: nhiễm trùng và nhiễm độc.
Ở góc độ nhiễm trùng, đây là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển mạnh. Các tác nhân như E. coli hay nhiều loại vi khuẩn gây bệnh đường ruột có thể tồn tại và xâm nhập vào cơ thể khi người dùng ăn phải. Biểu hiện thường gặp là đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn, sốt – những triệu chứng quen thuộc của ngộ độc thực phẩm.
Tuy nhiên, theo bác sĩ, nguy cơ không dừng lại ở đó. “Bản thân thịt đã bị phân hủy hoặc nhiễm khuẩn sẽ sinh ra độc tố. Ngoài ra, trong một số trường hợp, người ta có thể sử dụng hóa chất để hạn chế quá trình ôi thiu, khiến thịt trông như còn ‘tươi’. Khi ăn vào, những chất này có thể gây nhiễm độc, ảnh hưởng đến gan, biểu hiện bằng tăng men gan, đau tức vùng bụng và nhiều rối loạn khác”, bác sĩ Thiệu phân tích.
Điều đáng nói là hai nguy cơ này có thể tồn tại song song hoặc thay thế nhau. Nếu không dùng hóa chất, vi khuẩn phát triển mạnh gây nhiễm trùng; nếu có can thiệp hóa chất, nguy cơ nhiễm độc lại gia tăng.
Hình ảnh từ phóng sự của VTV.
Trong vụ việc lần này, điều khiến dư luận đặc biệt lo ngại là thịt bẩn đã đi vào bếp ăn trường học nơi phục vụ chủ yếu là trẻ nhỏ.
Theo bác sĩ Thiệu, đây là nhóm đối tượng có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, khả năng chống chịu với vi khuẩn và độc tố kém hơn người trưởng thành. Đặc biệt, việc phơi nhiễm với độc tố hoặc hóa chất trong thời gian dài còn có thể tác động đến cơ quan và sức khỏe tổng thể.
Cách xử lý khi trẻ ăn phải thịt lợn bệnh
Theo TS Nguyễn Hồng Vũ (đang công tác tại Mỹ), nếu trẻ ăn phải thịt lợn bệnh, cần bình tĩnh xử lý:
- Nếu đã ăn nhưng không có triệu chứng (đặc biệt sau 1–3 ngày): gần như không cần làm gì thêm.
- Nếu có dấu hiệu như đau bụng, tiêu chảy, sốt, nôn ói… cần đi khám và thông báo với bác sĩ về việc đã ăn thực phẩm nghi không an toàn.
- Với trẻ em: cần theo dõi kỹ hơn vì trẻ dễ mất nước khi tiêu chảy; cần bù nước đầy đủ, không tự ý dùng kháng sinh.
Theo vị chuyên gia, không nên hoảng loạn đi xét nghiệm hàng loạt khi không có triệu chứng, vì điều này không cần thiết và cũng không phát hiện được vấn đề đặc hiệu.
TS Vũ cho biết các bệnh do ngộ độc thực phẩm từ thịt lợn bệnh thường chỉ gây bệnh cấp tính, không kéo dài. Nếu không xảy ra ngộ độc nặng ảnh hưởng đến chức năng cơ quan, thì hầu như không đáng lo về lâu dài. Tuy nhiên, nếu tình trạng này lặp lại nhiều lần, có thể ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa, làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng, từ đó tác động đến sự phát triển của trẻ.
Cảnh báo lỗ hổng từ “đầu vào”
Từ góc nhìn thực tế, bác sĩ Thiệu cho rằng nếu quy trình kiểm soát thực phẩm được thực hiện nghiêm ngặt, thịt bệnh rất khó lọt vào bếp ăn trường học.
Tuy nhiên, khi những sản phẩm này vẫn xuất hiện, điều đó cho thấy lỗ hổng nằm ở chính khâu kiểm soát đầu vào: từ kiểm dịch, vận chuyển đến nhập thực phẩm.
“Chỉ khi đầu vào có vấn đề thì những thứ như vậy mới có thể đi xuyên suốt cả chuỗi để đến bàn ăn của trẻ”, bác sĩ Thiệu nhận định.
Bác sĩ nhấn mạnh: Giải pháp không nằm ở xử lý hậu quả mà phải kiểm soát chặt ngay từ nguồn.
Theo đó, cần minh bạch toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm: từ nguồn gốc vật nuôi, quá trình giết mổ, vận chuyển đến hóa đơn nhập hàng. Khi các dữ liệu được công khai, việc gian lận sẽ khó có “đất sống”.
Bên cạnh đó, cần tăng cường giám sát nhiều lớp, không chỉ từ cơ quan chức năng mà còn từ phía nhà trường và phụ huynh. Việc kiểm tra chéo, thậm chí lắp camera tại bếp ăn, có thể tạo áp lực minh bạch, buộc các khâu phải tuân thủ quy trình.
“Chỉ khi mọi thứ được đặt dưới sự giám sát, minh bạch rõ ràng thì thực phẩm kém chất lượng mới khó có cơ hội len lỏi vào trường học”, bác sĩ Thiệu nhấn mạnh.
Báo Người Đưa Tin đưa tin với tiêu đề: "Bộ Y tế ra chỉ đạo khẩn", nội dung được đăng tải như sau:
Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, trong gần 3 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận khoảng 25.094 trường hợp mắc tay chân miệng, trong đó có 4 ca tử vong. Con số này cao gấp 5 lần so với cùng kỳ năm 2025, khi chỉ ghi nhận khoảng 4.900 ca bệnh.
Trước tình hình trên, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đã có văn bản khẩn gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu tăng cường công tác phòng, chống bệnh tay chân miệng.
Theo văn bản do Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh Võ Hải Sơn ký, khu vực phía Nam là nơi ghi nhận số ca mắc cao nhất với 18.031 trường hợp, chiếm 71,9% tổng số ca cả nước. Bệnh chủ yếu xảy ra ở trẻ dưới 10 tuổi (chiếm 99,3%), trong đó nhóm trẻ từ 1–5 tuổi, đặc biệt là trẻ đi nhà trẻ và mẫu giáo, chiếm tới 92,7%.
Bệnh tay chân miệng là bệnh lưu hành quanh năm, lây truyền qua đường tiêu hóa và xuất hiện ở hầu hết các tỉnh, thành phố. Thông thường, số ca mắc có xu hướng gia tăng vào các thời điểm từ tháng 3–5 và tháng 9–10 hằng năm. Trẻ nhỏ là đối tượng dễ mắc bệnh do việc thực hành vệ sinh cá nhân và môi trường còn hạn chế.
Trẻ mắc tay chân miệng nặng điều trị tại Bệnh viện Nhi đồng 1 (ảnh: VnExpress).
Để chủ động kiểm soát dịch bệnh trong thời gian tới, Cục Phòng bệnh đề nghị các địa phương đẩy mạnh truyền thông giáo dục sức khỏe, hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp phòng bệnh như rửa tay bằng xà phòng, ăn uống hợp vệ sinh, giữ gìn môi trường sống sạch sẽ và đảm bảo vệ sinh đồ chơi cho trẻ.
Ngành Y tế cũng được yêu cầu phối hợp chặt chẽ với ngành Giáo dục và Đào tạo triển khai các hoạt động phòng, chống bệnh tại trường học, đặc biệt là nhà trẻ và mẫu giáo; tăng cường tuyên truyền tới phụ huynh, học sinh và giáo viên.
Đối với các cơ sở giáo dục mầm non, cần duy trì thực hiện “3 sạch” gồm ăn uống sạch, ở sạch và bàn tay sạch; thường xuyên vệ sinh lớp học, khử khuẩn bề mặt bàn ghế và đồ chơi hàng ngày bằng xà phòng hoặc các chất tẩy rửa thông thường.
Cục Phòng bệnh cũng nhấn mạnh việc phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh tại trường học để kịp thời thông báo và xử lý ổ dịch theo quy định.
Bên cạnh đó, ngành Y tế các địa phương cần tăng cường giám sát, phát hiện sớm và xử lý triệt để các ổ dịch, tránh lây lan diện rộng; tổ chức tốt việc phân tuyến điều trị, đặc biệt chú ý các ca bệnh nặng nhằm hạn chế thấp nhất số ca tử vong.
Các cơ sở điều trị được yêu cầu thực hiện nghiêm các biện pháp phòng lây nhiễm chéo, nhất là giữa tay chân miệng với các bệnh như sởi, viêm phổi và các bệnh viêm đường hô hấp khác.
Ngoài ra, Bộ Y tế yêu cầu tổ chức các đoàn kiểm tra để giám sát, hỗ trợ địa phương, kịp thời tháo gỡ khó khăn trong công tác phòng, chống dịch; đồng thời đảm bảo thực hiện đầy đủ chế độ báo cáo, khai báo bệnh truyền nhiễm theo quy định.
