3 người hôn mê sau ăn hạt củ đậu thoát nguy kịch
Ba bệnh nhân ngộ độc nặng do ăn hạt củ đậu, gồm một trẻ em và hai người lớn, đã hồi phục tri giác và cai được máy thở sau 4 ngày điều trị tích cực tại Bệnh viện Bạch Mai.
Báo VnExpress ngày 13/1/2026 đưa tin: "3 người hôn mê sau ăn hạt củ đậu thoát nguy kịch", cho biết nội dung như sau:
Ngày 12/1, ThS.BS Nguyễn Mạnh Chiến, Trung tâm Chống độc, cho biết sức khỏe ba bệnh nhân chuyển biến tích cực, dù vẫn cần theo dõi sát chức năng các cơ quan. Trường hợp nặng nhất là người đàn ông 58 tuổi đã rút ống nội khí quản, chuyển sang thở oxy kính và có thể giao tiếp. Trước đó, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng hôn mê sâu, tụt huyết áp, suy tim cấp và nhiễm toan chuyển hóa rất nặng.
Bệnh nhi 19 tháng tuổi đang điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai. Ảnh: Nguyên Hà
Bệnh nhi 19 tháng tuổi đang điều trị tại Trung tâm Nhi khoa cũng qua giai đoạn nguy hiểm, hiện thở máy không xâm lấn, các chỉ số lâm sàng tạm ổn định. Tuy nhiên, các bác sĩ cảnh báo nguy cơ di chứng về hô hấp và thần kinh do tình trạng suy hô hấp nặng trước đó. Bệnh nhân nữ còn lại, do ăn ít và nôn sớm nên triệu chứng nhẹ hơn, hiện đã xuất viện.
Chùm ca bệnh này khởi phát hôm 8/1 tại Ninh Bình. Sáu thành viên trong gia đình hái hạt củ đậu tại vườn nhà để luộc ăn, mỗi người tiêu thụ 3-6 hạt. Khoảng 20 phút sau, tất cả xuất hiện triệu chứng nôn nao, khó chịu. Người đàn ông 58 tuổi ăn nhiều nhất (khoảng 6 hạt) nhanh chóng ngất, hôn mê; bé 19 tháng tuổi lên cơn co giật. Các nạn nhân được sơ cứu, rửa dạ dày tại Bệnh viện Đa khoa Nam Định trước khi ba trường hợp nặng được chuyển tuyến lên Bệnh viện Bạch Mai.
TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, giải thích cây củ đậu (tên khoa học Pachyrhizus erosus) chỉ có phần củ là thực phẩm lành tính. Toàn bộ phần thân, lá, hoa, quả và hạt đều chứa Rotenone - một độc tố cực mạnh thường dùng trong chế phẩm thuốc trừ sâu. Chất này ức chế hô hấp tế bào, gây nhiễm toan chuyển hóa và có thể khiến nạn nhân tử vong chỉ sau 2-5 giờ.
Hiện y học chưa có thuốc giải độc đặc hiệu cho ngộ độc Rotenon. Bác sĩ khuyến cáo người dân tuyệt đối không ăn bất cứ bộ phận nào của cây củ đậu ngoài phần củ. Trong trường hợp lỡ ăn phải hạt hoặc lá cây này, nếu phát hiện sớm trong vòng một giờ và nạn nhân còn tỉnh táo, cần lập tức k:ích th:ích gây nôn để loại bỏ độc tố, sau đó nhanh chóng đưa đến cơ sở y tế gần nhất.
Báo VTC cùng ngày cũng đăng bài: "Ít ai biết, củ đậu rất ngon nhưng hạt củ đậu chứa chất độc cực nguy hiểm", cho biết hạt củ đậu chứa độc chất tự nhiên, chỉ ăn vài hạt cũng có thể gây buồn nôn, suy hô hấp, thậm chí nguy hiểm tính mạng.
Bệnh viện Đa khoa Hải Hậu (Ninh Bình) đã tiếp nhận 6 trường hợp ngộ độc thực phẩm, gồm 4 người lớn và 2 trẻ nhỏ sau khi ăn hạt của cây củ đậu (còn gọi là sắn nước).
Toàn bộ các trường hợp được chuyển lên Bệnh viện Đa khoa tỉnh Nam Định để tiếp tục điều trị. Trong số này, 3 người diễn biến nặng, được chuyển lên Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội).
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Ninh Bình, củ đậu là loại thực phẩm quen thuộc với người dân, được trồng và sử dụng phổ biến tại nhiều nơi, có thể ăn ngay hoặc chế biến thành món ăn.
Tuy nhiên ít người biết trong phần thân, lá, hoa, quả của cây củ đậu chứa độc tố rất nguy hiểm. Đó là Rotenone, chất độc tự nhiên thường được dùng làm chế phẩm thuốc trừ sâu.
Ít ai biết, củ đậu rất ngon nhưng hạt củ đậu chứa chất độc để làm thuốc trừ sâu (Ảnh: CDC Ninh Bình).
Khi được hấp thu vào cơ thể, Rotenone gây ức chế hô hấp của tế bào gây tăng sinh lactate nhiễm toan hóa máu, tăng hình thành các gốc oxy hóa tự do và gây chết tế bào. Sau khi ăn khoảng 30 phút đến 1 giờ, người bệnh có thể xuất hiện các biểu hiện như đau đầu, chóng mặt, đau bụng, buồn nôn, ý thức lơ mơ.
Ở mức độ nặng hơn, Rotenone gây ức chế thần kinh khiến người bệnh rơi vào hôn mê, co giật, ngừng thở, ngừng tim dẫn tới tử vong nhanh chóng. Đặc biệt, ngộ độc Rotenone trong hạt củ đậu không có thuốc giải độc đặc hiệu và các triệu chứng có thể tiến triển rất nhanh. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh nhân có thể tử vong trong thời gian từ 2-5 giờ sau khi ăn phải chất độc.
Theo CDC Ninh Bình, hạt/quả của cây củ đậu dễ bị nhầm lẫn với giống đậu Cove nên hầu hết các trường hợp ngộ độc liên quan đến hạt/quả của cây củ đậu chủ yếu là do người dân không hiểu biết nên hái ăn, dẫn tới ngộ độc.
Để phòng ngừa ngộ độc do Rotenone, người dân tuyệt đối không ăn hạt/quả/thân/lá của cây củ đậu; không cho trẻ em chơi, nhặt hạt/quả củ đậu.
Trong trường hợp nếu lỡ ăn nhầm hoặc nghi ngộ độc (có biểu hiện đau đầu, chóng mặt, đau bụng, buồn nôn, ý thức lơ mơ), đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất. Nếu còn hạt/quả chưa ăn hết, mang theo mẫu để bác sĩ xác định chất độc.
Nếu với phụ nữ đang nuôi con nhỏ, khi mẹ bị ngộ độc cần tạm thời ngừng cho con bú và tham khảo ý kiến bác sĩ. Cũng không được dùng thân, lá, hoa quả, của cây củ đậu để làm thức ăn gia súc hoặc ngâm rượu, dùng làm thuốc dân gian.
