Bác sĩ chỉ 5 loại canh này phá thận nhanh hơn cả rượu
Thận không chỉ bị tổn hại bởi rượu bia hay nhịn tiểu! Sử dụng nhiều 5 loại canh dưới đây có thể dẫn đến suy thận, sỏi thận và ung thư thận. Loại thứ 2 được người Việt ưa chuộng.
Trang tin điện tử Phunumoi vừa đăng tải bài viết có tiêu đề "Ngày càng nhiều người "trẻ măng" đã phải chạy thận, bác sĩ nói thẳng: 5 loại canh này "PHÁ THẬN" nhanh hơn rượu", nội dung cụ thể như sau:
Bác sĩ chuyên khoa thận Hung Yung-hsiang (Đài Loan, Trung Quốc) cảnh báo: các bệnh về thận, đặc biệt là suy thận đang ngày càng phổ biến và trẻ hoá rõ rệt. Trong số các bệnh nhân ông từng tiếp nhận, có cả những trường hợp trẻ vị thành niên, bệnh nhân độ tuổi dưới 40 khoảng 10 năm trước hiếm nhưng giờ lại... quá quen.
Trong đó có một người đàn ông trẻ, trước đó chỉ có vấn đề huyết áp cao hơn mức an toàn một chút, còn lại các chỉ số sức khoẻ đều tốt. Nhưng khi đi khám vì phù chân, tiểu ít, khó thở, mệt mỏi dai dẳng thì mới hay mắc suy thận cấp độ 5. Hỏi ra mới biết, anh không uống rượu bia, không nhịn tiểu nhưng lại uống quá nhiều một loại canh "đại bổ". Đó là canh xương hầm. Được người nhà nấu bồi bổ sau một lần gãy xương và "quen miệng" ngày nào cũng dùng trong suốt 3 năm.
Ảnh minh hoạ
Qua trường hợp này, bác sĩ Hung nhấn mạnh, đôi khi tác nhân "phá thận" lại đến từ những thói quen, thực phẩm chẳng ai ngờ đến. Thậm chí là tưởng tốt hoặc vốn tốt nhưng bị lạm dụng dẫn tới phản tác dụng.
Ông chỉ đích danh 5 loại canh/súp tàn phá thận còn hơn bia rượu nếu dùng nhiều:
1. Canh nấu mặn
Thói quen “ăn cơm chan canh” với nước dùng đậm vị tưởng vô hại nhưng lại là nguồn natri lớn. Khi natri vào cơ thể quá nhiều, áp lực trong hệ thống lọc của thận tăng lên. Cầu thận phải làm việc mạnh hơn để đào thải muối dư. Tình trạng này kéo dài nhiều năm có thể dẫn đến tổn thương cấu trúc cầu thận, rò rỉ protein qua nước tiểu và suy giảm chức năng lọc mà người bệnh không hề hay biết.
2. Canh hầm xương nhiều giờ
Ảnh minh hoạ
Nước hầm xương không giàu canxi như nhiều người nghĩ. Ngược lại, xương chứa nhiều phốt pho. Khi ninh 4-6 tiếng, phốt pho hòa tan vào nước ở nồng độ cao. Phốt pho dư thừa trong máu làm rối loạn chuyển hóa khoáng chất, thúc đẩy vôi hóa mạch máu và tăng gánh nặng lọc của thận. Ngoài ra, xương động vật có thể tích lũy kim loại nặng; ninh lâu làm các chất này giải phóng nhiều hơn vào nước dùng.
3. Canh thuốc, canh thảo dược không rõ nguồn gốc hoặc nấu quá đặc
Nhiều người tin “càng bổ càng tốt” nên ninh thuốc bắc, thuốc nam thật đặc rồi uống thay nước. Khi đun lâu, kali, phốt pho và nhiều hoạt chất được cô đặc ở nồng độ cao, buộc thận phải làm việc quá tải để lọc thải. Nguy hiểm hơn, dược liệu trôi nổi có thể lẫn tạp chất hoặc chất độc hại cho ống thận. Tổn thương thường âm thầm, không đau rõ ràng, đến khi phát hiện thì chức năng thận đã suy giảm đáng kể.
4. Nước lẩu và nước dùng đậm đặc
Thịt, hải sản, nội tạng nấu lâu giải phóng purin, kali và phốt phát. Purin chuyển hóa thành axit uric; nếu nạp nhiều, axit uric tăng kéo dài có thể gây viêm vi mạch và tổn thương cầu thận. Đồng thời, nước lẩu thường rất mặn. Lượng natri cao khiến huyết áp tăng, mà tăng huyết áp là một trong những nguyên nhân hàng đầu làm xơ hóa và suy giảm chức năng thận theo thời gian.
Ảnh minh hoạ
5. Canh chua cay nhiều măng, nhiều gia vị
Măng và một số nguyên liệu chứa oxalat cao. Oxalat kết hợp với canxi tạo sỏi canxi oxalat - loại sỏi phổ biến nhất. Sỏi nhỏ tái đi tái lại có thể gây trầy xước niệu quản, ứ nước thận và tổn thương nhu mô thận. Ngoài ra, các món canh chua cay thường được nêm đậm, càng làm tăng gánh nặng muối cho cơ thể.
Bác sĩ Hung nói thêm rằng, thận tổn thương rất âm thầm. Khi phù, tiểu ít, mệt mỏi xuất hiện, chức năng thận có thể đã mất hơn 50%. Rượu bia gây hại rõ ràng, nhưng những bát canh “bổ” mỗi ngày, nếu sai cách, mới là thứ âm thầm đẩy nhiều người, kể cả người còn rất trẻ đến gần máy chạy thận. Vì vậy hãy nhớ "phòng bệnh hơn chữa bệnh" và không chủ quan với bất thường từ cơ thể nhé!
Báo điện tử VNEXPRESS cũng đưa thông tin tương tự qua bài viết có tiêu đề "Sai lầm bồi bổ bằng nước xương hầm khiến thận suy kiệt":
Tại Đài Loan, văn hóa uống canh đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống ẩm thực hàng ngày. Dù là một nồi canh thuốc bắc giữ ấm khi trời chuyển lạnh, bát canh xương hầm gửi gắm tình cảm của người thân khi ốm đau, hay phần nước lẩu đậm đà cuối bữa ăn, nhiều người vẫn luôn tâm niệm rằng "tinh túy đều nằm ở nước dùng".
Tuy nhiên, bác sĩ Hung Yung-hsiang, chuyên gia với 20 năm kinh nghiệm lâm sàng, cảnh báo chính thói quen này đang góp phần đẩy tỷ lệ chạy thận tại Đài Loan lên mức cao nhất thế giới. Không ít người đã chủ động từ bỏ trà sữa hay đồ chiên rán nhưng lại vô tình phá hủy chức năng thận bởi niềm tin vào các loại "canh dưỡng sinh". Khi đun nấu thực phẩm quá lâu, cấu trúc tế bào vỡ ra, giải phóng lượng lớn kali, phốt pho và purin. Các độc tố này tích tụ trong máu, gây cao huyết áp, tổn thương ống thận và hội chứng urê huyết cao.
Ảnh minh họa: Asian Inspirations
Như bệnh nhân nam 65 tuổi tên Chen bị ngã nứt xương và phải dùng thuốc điều trị. Vợ ông liên tục ninh xương ống từ 5 đến 6 tiếng mỗi ngày và ép chồng uống hai bát lớn để bồi bổ. Chỉ sau hai tuần, ông xuất hiện tình trạng phù nề bắp chân, tiểu ít, khó thở và phải nhập viện cấp cứu. Kết quả xét nghiệm cho thấy nồng độ phốt pho và kali trong máu tăng vọt. Chỉ số lọc cầu thận (eGFR) của bệnh nhân tụt dốc từ 60 xuống 14, chạm ngưỡng suy thận giai đoạn cuối. Các bác sĩ nhận định việc dung nạp lượng lớn nước hầm xương đặc kết hợp với thể trạng đang dùng thuốc chấn thương đã đánh gục hoàn toàn chức năng thận của ông. Nhờ dừng uống nước hầm và điều trị y tế kịp thời, chức năng thận của bệnh nhân mới phục hồi lên mức 35.
Theo bác sĩ Hung Yung-hsiang, canh thuốc bắc không rõ nguồn gốc tiềm ẩn rủi ro cao nhất. Nhiều loại dược liệu trôi nổi chứa hàm lượng kali rất cao và tồn dư hóa chất bảo quản, dễ gây ra tình trạng tăng kali máu cấp tính và dẫn đến ngừng tim. Xếp thứ hai là nước xương hầm lâu. Việc đun xương động vật nhiều giờ liền sẽ giải phóng hàm lượng phốt pho khổng lồ cùng các kim loại nặng tích tụ, gây vôi hóa mạch máu và đẩy nhanh quá trình hư hỏng bộ lọc tự nhiên.
quen này có thể tàn phá chức năng thận.
Tại Đài Loan, văn hóa uống canh đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống ẩm thực hàng ngày. Dù là một nồi canh thuốc bắc giữ ấm khi trời chuyển lạnh, bát canh xương hầm gửi gắm tình cảm của người thân khi ốm đau, hay phần nước lẩu đậm đà cuối bữa ăn, nhiều người vẫn luôn tâm niệm rằng "tinh túy đều nằm ở nước dùng".
Tuy nhiên, bác sĩ Hung Yung-hsiang, chuyên gia với 20 năm kinh nghiệm lâm sàng, cảnh báo chính thói quen này đang góp phần đẩy tỷ lệ chạy thận tại Đài Loan lên mức cao nhất thế giới. Không ít người đã chủ động từ bỏ trà sữa hay đồ chiên rán nhưng lại vô tình phá hủy chức năng thận bởi niềm tin vào các loại "canh dưỡng sinh". Khi đun nấu thực phẩm quá lâu, cấu trúc tế bào vỡ ra, giải phóng lượng lớn kali, phốt pho và purin. Các độc tố này tích tụ trong máu, gây cao huyết áp, tổn thương ống thận và hội chứng urê huyết cao.
Ảnh minh họa: Asian Inspirations
Như bệnh nhân nam 65 tuổi tên Chen bị ngã nứt xương và phải dùng thuốc điều trị. Vợ ông liên tục ninh xương ống từ 5 đến 6 tiếng mỗi ngày và ép chồng uống hai bát lớn để bồi bổ. Chỉ sau hai tuần, ông xuất hiện tình trạng phù nề bắp chân, tiểu ít, khó thở và phải nhập viện cấp cứu. Kết quả xét nghiệm cho thấy nồng độ phốt pho và kali trong máu tăng vọt. Chỉ số lọc cầu thận (eGFR) của bệnh nhân tụt dốc từ 60 xuống 14, chạm ngưỡng suy thận giai đoạn cuối. Các bác sĩ nhận định việc dung nạp lượng lớn nước hầm xương đặc kết hợp với thể trạng đang dùng thuốc chấn thương đã đánh gục hoàn toàn chức năng thận của ông. Nhờ dừng uống nước hầm và điều trị y tế kịp thời, chức năng thận của bệnh nhân mới phục hồi lên mức 35.
Theo bác sĩ Hung Yung-hsiang, canh thuốc bắc không rõ nguồn gốc tiềm ẩn rủi ro cao nhất. Nhiều loại dược liệu trôi nổi chứa hàm lượng kali rất cao và tồn dư hóa chất bảo quản, dễ gây ra tình trạng tăng kali máu cấp tính và dẫn đến ngừng tim. Xếp thứ hai là nước xương hầm lâu. Việc đun xương động vật nhiều giờ liền sẽ giải phóng hàm lượng phốt pho khổng lồ cùng các kim loại nặng tích tụ, gây vôi hóa mạch máu và đẩy nhanh quá trình hư hỏng bộ lọc tự nhiên.
Mối nguy hại tiếp tục hiện diện trong các bữa ăn hiện đại như lẩu, súp. Nước lẩu đun quá 30 phút, đặc biệt khi dùng các gói gia vị chế biến sẵn, chứa đầy phốt pho tiết ra từ thịt, kali từ rau củ và hàng loạt phụ gia công nghiệp. Trong khi đó, các loại súp dùng nhiều bột năng làm tăng vọt đường huyết, còn canh chứa măng lại mang lượng lớn axit oxalic dễ kết hợp với canxi tạo thành sỏi làm tắc nghẽn niệu quản....
Thận hoạt động âm thầm và thường không biểu hiện triệu chứng cho đến khi mất một nửa chức năng. Do đó, chuyên gia khuyên người dân thay đổi thói quen ăn uống ngay lập tức để bảo vệ sức khỏe. Người tiêu dùng nên ưu tiên canh rau củ thanh đạm, rút ngắn thời gian nấu dưới 40 phút và tập trung ăn phần cái thay vì húp quá nhiều nước dùng.
