Số người tử vong vì bệnh zona đang tăng lên: 2 loại đồ uống cần tránh, 3 loại thực phẩm cần tránh, và 1 điều cần tuân thủ

linhpl - 2026-11-11 16:09:00 (GMT+7)

Đừng chủ quan với căn bệnh này.

Bệnh zona không đơn thuần là một căn bệnh ngoài da nhẹ như nhiều người vẫn lầm tưởng. Thực chất, đây là tình trạng virus varicella-zoster — vốn ẩn nấp trong các hạch thần kinh tủy sống từ lần nhiễm thủy đậu lúc nhỏ — bùng phát trở lại khi hệ miễn dịch suy yếu, gây tổn thương đồng thời cả hệ thần kinh và bề mặt da. Virus di chuyển dọc theo các dây thần kinh, gây ra hiện tượng ăn mòn dây thần kinh và hình thành các mụn nước phát ban trên da.

Khi hệ miễn dịch ở người cao tuổi suy yếu nghiêm trọng, virus không chỉ tác động ngoài da mà còn có thể lan rộng qua đường thần kinh vào hệ thần kinh trung ương và các cơ quan nội tạng, dẫn đến viêm não, viêm phổi, viêm cơ tim hoặc tình trạng zona toàn thân. Đặc biệt ở bệnh nhân trên 60 tuổi, tỷ lệ gặp biến chứng đau dây thần kinh kéo dài sau khi sang thương da đã lành lên tới 65%–75%, gây ra những cơn đau dữ dội như điện giật, bỏng rát hoặc dao đâm kéo dài nhiều tháng đến nhiều năm.

Hình ảnh bệnh nhân bị zona

Để phát hiện kịp thời căn bệnh này, người bệnh cần chú ý các dấu hiệu cảnh báo sớm trước khi mụn nước bùng phát. Cơn đau thường xuất hiện trước vết phồng rộp từ vài ngày đến hai tuần với cảm giác nóng rát, đau nhói, bỏng rát hoặc như kim châm, khiến người bệnh dễ nhầm lẫn với đau lưng, đau bụng hoặc đau răng. Quy tắc vàng để nhận biết bệnh zona là cơn đau và mụn nước luôn phân bố một bên cơ thể và không bao giờ vượt qua đường giữa cơ thể, nghĩa là nếu đã đau ở bên trái thì chỉ xuất hiện ở nửa người bên trái, hoặc tương tự với bên phải.

Nguyên tắc chăm sóc và "Thời gian vàng 72 giờ"

Để việc điều trị đạt hiệu quả cao nhất và ngăn ngừa biến chứng, người bệnh cần tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc sau:

  • Thời gian vàng 72 giờ: Cần đến cơ sở y tế uy tín để sử dụng thuốc kháng virus trong vòng 72 giờ đầu kể từ khi bắt đầu xuất hiện phát ban hoặc đau thần kinh dữ dội.

  • 2 điều tuyệt đối tránh: Không tiêu thụ rượu bia (gây giãn mạch, giảm hiệu quả thuốc kháng virus) và tránh đồ uống có đường (gây cản trở quá trình phục hồi dây thần kinh).

  • 3 nhóm thực phẩm nên kiêng: Tránh đồ ăn cay nóng (làm tăng viêm dây thần kinh); tránh thực phẩm nhiều dầu mỡ/chất béo (làm chậm tuần hoàn máu đến các đầu thần kinh); tránh thực phẩm có vị chua, chát (theo Đông y gây cản trở lưu thông khí huyết và đào thải độc tố).

Đồ cay sẽ khiến tình trạng bệnh trầm trọng hơn

  • Không tự ý đắp thuốc: Tuyệt đối không bôi các loại thuốc mỡ chứa steroid, không đắp lá, mực hay dùng các mẹo dân gian để tránh nhiễm trùng vi khuẩn và để lại sẹo sâu.

Phòng ngừa và tái phát

  • Tiêm vắc-xin: Vắc-xin zona tái tổ hợp dành cho người từ 50 tuổi trở lên cho hiệu quả bảo vệ trên 90% chống lại bệnh zona và trên 88% chống lại chứng đau dây thần kinh sau zona, kéo dài hiệu lực ít nhất 10 năm.

  • Khả năng tái phát: Bệnh zona có thể tái phát (khoảng 10% trong vòng 10 năm), đặc biệt ở người lớn tuổi có bệnh nền như tiểu đường, ung thư hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch.

  • Cách ly an toàn: Dịch mụn nước chứa virus sống, do đó cần giữ trẻ em chưa tiêm phòng thủy đậu và phụ nữ mang thai tránh xa người bệnh cho đến khi các vết mụn nước đóng vảy hoàn toàn.

Linh Linh

Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 11/11/2026 | 15:39)