Gia đình 5 người nguy kịch sau bữa ăn cà tím, bác sĩ cảnh báo
Thông tin một gia đình bị ngộ độc sau khi ăn cà tím xào đang được chia sẻ trên mạng xã hội, thậm chí có bài viết giật tít "một đĩa cà tím khiến nhiều người nguy kịch". Những thông tin này khiến nhiều người lo lắng và cho rằng cà tím có thể là thực phẩm nguy hiểm.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết cà tím tươi, được lựa chọn và chế biến đúng cách không phải thực phẩm gây nguy hiểm cho người khỏe mạnh. Rủi ro chủ yếu liên quan đến việc sử dụng những quả đã hư hỏng, có vị bất thường hoặc chế biến với quá nhiều dầu.
Cà tím có solanine nhưng không đồng nghĩa với nguy hiểm
Cà tím thuộc họ Cà (Solanaceae), cùng nhóm với khoai tây và cà chua. Loại quả này tự nhiên có chứa solanine, còn gọi là cà độc tố, một hợp chất giúp cây tự bảo vệ trước sâu bệnh.
Việc nghe đến solanine có thể khiến nhiều người lo ngại về nguy cơ ngộ độc. Tuy nhiên, hàm lượng hợp chất này trong cà tím tươi, còn non và được bảo quản phù hợp thường rất thấp, không đủ gây hại nếu được sử dụng với lượng thông thường.
Nguy cơ có thể tăng lên khi cà tím đã già, được bảo quản quá lâu, bị dập hỏng hoặc xuất hiện vị đắng bất thường.
Tiếc của, vẫn sử dụng cà tím đã đắng hoặc héo
Một thói quen khá phổ biến là mua nhiều rau củ cùng lúc rồi bảo quản trong tủ lạnh vài ngày. Khi cà tím bắt đầu nhăn vỏ, mềm hoặc xuất hiện một số điểm thâm, nhiều người chỉ cắt bỏ phần bên ngoài rồi tiếp tục đem chế biến.
Theo các chuyên gia, đây mới là vấn đề cần lưu ý.
Khi cà tím già, bị tổn thương hoặc bắt đầu hư hỏng, hàm lượng solanine có thể tăng. Đặc biệt, nếu phần ruột đã chuyển sang màu nâu hoặc khi nếm thấy vị đắng rõ rệt, tốt nhất không nên tiếp tục sử dụng.
Tiêu thụ lượng solanine cao có thể gây ra một số biểu hiện như:
-
Rát hoặc ngứa cổ họng.
-
Buồn nôn, nôn.
-
Đau bụng.
-
Tiêu chảy.
-
Trường hợp nặng có thể cần đến cơ sở y tế để được theo dõi và xử trí.
Gọt vỏ không đồng nghĩa loại bỏ được độc tố
Một số người có thói quen gọt toàn bộ vỏ cà tím vì cho rằng các chất không có lợi tập trung chủ yếu ở lớp vỏ. Tuy nhiên, đây là cách hiểu chưa chính xác.
Solanine không chỉ tập trung ở phần vỏ. Vì vậy, nếu quả đã hư hỏng hoặc có hàm lượng solanine cao, việc gọt bỏ vỏ cũng không giúp loại bỏ đáng kể lượng hợp chất này.
Trong khi đó, lớp vỏ tím của cà tím lại chứa nhiều thành phần có lợi, trong đó có anthocyanin - một chất chống oxy hóa, cùng chất xơ, rutin và nhiều hợp chất flavonoid có lợi cho sức khỏe tim mạch.
Với những quả còn tươi và đảm bảo chất lượng, giữ nguyên vỏ khi chế biến có thể giúp món ăn giữ được nhiều giá trị dinh dưỡng hơn.
Nấu càng kỹ chưa chắc đã "khử độc"
Một quan niệm khác thường gặp là cho rằng cà tím chỉ cần xào lâu, đun kỹ hoặc nấu ở nhiệt độ cao thì các độc tố sẽ bị loại bỏ hoàn toàn.
Tuy nhiên, solanine là hợp chất tương đối bền với nhiệt. Nhiệt độ thường sử dụng trong nấu ăn không thể đảm bảo loại bỏ hoàn toàn hợp chất này nếu nguyên liệu ban đầu đã chứa hàm lượng cao.
Do đó, với những quả cà tím đã có vị đắng bất thường hoặc có dấu hiệu hư hỏng, việc nấu kỹ không phải giải pháp để tiếp tục sử dụng. Cách an toàn nhất là loại bỏ những quả không còn đảm bảo chất lượng.
Cách chế biến mới là vấn đề đáng lưu ý hơn
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, ngộ độc do cà tím không phải tình trạng thường gặp. Trong khi đó, việc chế biến cà tím với quá nhiều dầu lại phổ biến hơn và có thể ảnh hưởng đến chế độ ăn uống nếu sử dụng thường xuyên.
Cà tím có cấu trúc khá xốp nên hấp thụ dầu mạnh. Khi được chiên hoặc chế biến với nhiều dầu, lượng chất béo trong món ăn có thể tăng đáng kể.
Các món như cà tím chiên, cà tím om nhiều dầu hoặc cà tím nhồi thịt rồi rán có thể khiến lượng chất béo tiêu thụ cao hơn nhiều so với cách hấp, luộc hoặc nướng.
Với những người thừa cân, béo phì, tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc rối loạn mỡ máu, việc thường xuyên ăn các món nhiều dầu có thể gây khó khăn cho kiểm soát cân nặng và chế độ dinh dưỡng, đồng thời không có lợi cho sức khỏe tim mạch.
Chọn cà tím thế nào để an toàn?
Để sử dụng cà tím vừa ngon vừa đảm bảo an toàn, người tiêu dùng nên ưu tiên những quả có kích thước vừa phải, vỏ căng bóng, cuống còn xanh và khi cầm có độ chắc nhất định.
Không nên chọn những quả quá già, mềm nhũn hoặc có vị đắng bất thường. Nếu sau khi cắt, phần ruột chuyển màu nâu, có mùi lạ hoặc có dấu hiệu hư hỏng, nên bỏ thay vì cố tận dụng.
Trước khi chế biến, có thể cắt cà tím rồi ướp với một lượng nhỏ muối trong khoảng 10 phút, sau đó vắt nhẹ để giảm bớt nước. Cách này cũng có thể giúp cà tím hút ít dầu hơn trong quá trình nấu.
Các phương pháp như hấp, luộc, nướng hoặc áp chảo với lượng dầu vừa phải nên được ưu tiên thay cho chiên ngập dầu.
Cà tím cũng không nên ăn sống. Bên cạnh vấn đề an toàn thực phẩm, việc nấu chín phù hợp giúp món ăn dễ sử dụng hơn và hạn chế những rủi ro liên quan đến thành phần tự nhiên có trong quả.
Không cần loại bỏ cà tím khỏi thực đơn
Cà tím cung cấp chất xơ, kali, folate cùng nhiều hợp chất chống oxy hóa có lợi. Với người trưởng thành khỏe mạnh, sử dụng cà tím tươi, còn đảm bảo chất lượng và chế biến đúng cách không đồng nghĩa với nguy cơ ngộ độc.
Điều quan trọng không phải là "kiêng cà tím", mà cần tránh những quả đã quá già, có vị đắng rõ rệt hoặc bị hư hỏng. Đồng thời, nên hạn chế các món cà tím được chế biến với quá nhiều dầu.
Nếu sau khi ăn cà tím xuất hiện các biểu hiện như buồn nôn, nôn nhiều, đau bụng dữ dội, tiêu chảy hoặc cảm giác rát họng kéo dài, người bệnh nên nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám và xử trí phù hợp.
Hoàng Anh
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 08:20, 09/08/2026)
