Người đàn ông 55 tuổi mắc tiểu đường ngày nào cũng ăn khoai lang, 5 tháng sau đi khám, bác sĩ vội hỏi: "Ông đã làm gì?"
Tưởng rằng khoai lang ngọt sẽ làm tăng đường huyết, nhưng một người đàn ông lại kiểm soát đường máu tốt hơn sau 5 tháng ăn đều đặn. Câu chuyện khiến nhiều người ngạc nhiên, nhưng phía sau là những nguyên tắc dinh dưỡng không phải ai cũng hiểu đúng.
Tạp Chí Thanh niên Việt có đăng tải bài viết với tiêu đề: "Người đàn ông 55 tuổi mắc tiểu đường ngày nào cũng ăn khoai lang, 5 tháng sau đi khám, bác sĩ vội hỏi: "Ông đã làm gì?""
Buổi sáng trong phòng khám, ông Lý 55 tuổi cầm kết quả xét nghiệm với vẻ bối rối. Cách đây 5 tháng, ông được chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường, bác sĩ dặn phải kiểm soát chế độ ăn và đường huyết nghiêm ngặt. Thế nhưng suốt thời gian đó, ông gần như ngày nào cũng ăn khoai lang, với suy nghĩ đây là thực phẩm “tự nhiên, tốt cho sức khỏe và hỗ trợ giảm cân”. Ông đã chuẩn bị tinh thần cho kết quả xấu, nhưng lần tái khám này lại khiến bác sĩ phải hỏi ngược: “Ông đã làm gì vậy?”.
Trường hợp của ông Lý khiến nhiều người bất ngờ là một loại thực phẩm có vị ngọt như khoai lang lại có thể giúp kiểm soát đường huyết tốt hơn kỳ vọng. Tuy nhiên, câu trả lời không nằm ở việc ăn càng nhiều càng tốt, mà nằm ở cách ăn và tổng thể lối sống.
Trên thực tế, khoai lang có chỉ số đường huyết (GI) tương đối thấp so với nhiều loại tinh bột tinh chế. Ngoài ra, thực phẩm này còn giàu chất xơ, chất chống oxy hóa và nhiều vi chất quan trọng. Chất xơ trong khoai lang đóng vai trò như “tấm đệm” trong đường tiêu hóa, làm chậm quá trình hấp thu đường, từ đó giảm đỉnh đường huyết sau ăn. Một số nghiên cứu từ Trường Y tế Công cộng Harvard (Harvard T.H. Chan School of Public Health, Mỹ) cho thấy chế độ ăn giàu chất xơ có thể giúp giảm khoảng 12% mức đường huyết sau ăn ở người tiểu đường.
Không chỉ vậy, phần lớn carbohydrate trong khoai lang là tinh bột phức hợp, cần thời gian dài hơn để phân giải thành glucose, giúp đường huyết tăng chậm và ổn định hơn so với cơm trắng hay bánh mì trắng. Điều này góp phần giảm áp lực lên tế bào beta của tuyến tụy, vốn chịu trách nhiệm tiết insulin. Bên cạnh đó, các vi chất như kali, magiê và vitamin C trong khoai lang cũng hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin và quá trình chuyển hóa đường.
Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng nhấn mạnh khoai lang không phải “thực phẩm thần kỳ”. Ăn quá nhiều vẫn có thể khiến đường huyết tăng cao, và hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị hay phác đồ y khoa. Trường hợp của ông Lý đạt kết quả tích cực là nhờ ông kiểm soát tổng lượng ăn, duy trì giờ giấc đều đặn, chứ không phải chỉ đơn giản là “ăn thật nhiều khoai lang”.
Sau 5 tháng, bác sĩ ghi nhận nhiều thay đổi rõ rệt ở ông Lý. Đường huyết lúc đói giảm từ 8,9 mmol/L xuống còn 6,7 mmol/L, tiệm cận mức bình thường. Đường huyết sau ăn cũng ổn định hơn, giảm từ khoảng 11 mmol/L xuống còn 8 mmol/L, giúp hạn chế tổn thương mạch máu. Cân nặng giảm khoảng 4 kg nhờ khoai lang tạo cảm giác no lâu nhưng ít calo, qua đó góp phần cải thiện tình trạng kháng insulin. Hệ tiêu hóa cũng tốt hơn nhờ lượng chất xơ dồi dào, giảm táo bón và hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Ngoài ra, các chất chống oxy hóa như polyphenol và beta-carotene trong khoai lang còn có lợi cho tim mạch nếu duy trì lâu dài.
Từ câu chuyện này, các chuyên gia đưa ra một số nguyên tắc nếu muốn tận dụng khoai lang trong kiểm soát đường huyết. Trước hết, cần kiểm soát khẩu phần, mỗi bữa chỉ nên ăn khoảng 100-150g, tương đương một củ cỡ vừa. Thứ hai, nên kết hợp khoai lang với nguồn đạm như thịt nạc, cá, đậu phụ và một lượng nhỏ chất béo lành mạnh như dầu ô liu hoặc các loại hạt để làm chậm hấp thu đường. Thứ ba, ưu tiên cách chế biến đơn giản như hấp, luộc hoặc nướng, hạn chế chiên rán hay thêm đường. Cuối cùng, duy trì vận động đều đặn như đi bộ nhanh, chạy nhẹ hoặc tập dưỡng sinh khoảng 30 phút mỗi ngày để tăng độ nhạy insulin.
Các bác sĩ cũng lưu ý, tiểu đường là bệnh mạn tính, việc ăn uống chỉ là một phần trong kiểm soát bệnh. Mỗi người cần theo dõi đường huyết định kỳ và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ. Câu chuyện của ông Lý cho thấy, những thay đổi nhỏ trong chế độ ăn và lối sống nếu thực hiện đúng cách có thể mang lại cải thiện rõ rệt, nhưng cần áp dụng một cách khoa học và cá nhân hóa, thay vì làm theo cảm tính.
Nguồn và ảnh: Sohu
Báo VTC ngày 12/7/2024 đăng bài: "Ăn khoai lang hấp mỗi ngày, người phụ nữ hoảng hốt khi nhận kết quả khám gan", nội dung cho biết:
Gan nhiễm mỡ xảy ra khi một lượng lớn chất béo tích tụ trong gan, cản trở hoạt động của tế bào gan, từ đó gây ra các vấn đề nghiêm trọng cho sức khỏe. Các chuyên gia dinh dưỡng chỉ ra rằng, thủ phạm gây ra gan nhiễm mỡ không nhất thiết phải là thực phẩm giàu chất béo.
Khi bạn ăn các loại thực phẩm mà bạn cho là tốt cho sức khỏe không đúng cách cũng có thể tích tụ mỡ nội tạng. Ngoài ra, nghiên cứu của Mỹ còn cho thấy khi lượng vitamin C trong cơ thể quá thấp thì nguy cơ phát triển gan nhiễm mỡ sẽ cao hơn.
Ăn khoai lang, bí đỏ hấp bị gan nhiễm mỡ
Chuyên gia dinh dưỡng người Đài Loan (Trung Quốc) - Li Wanping chia sẻ trong chương trình sức khỏe có tên “Focus 2.0” về một bà nội trợ 60 tuổi không béo phì, rất chú ý đến sức khỏe. Bà nghe nói ăn đồ luộc, hấp sẽ lành mạnh hơn các kiểu chế biến khác nên thường xuyên hấp khoai lang, bí đỏ để ăn vào buổi sáng, trưa và tối.
Bà cho rằng cách nấu nướng này đơn giản, tiện lợi lại vô cùng tốt cho sức khỏe, nên duy trì ăn đều đặn trong thời gian dài. Không ngờ sau một thời gian, bà đi khám bệnh và được chẩn đoán mắc bệnh gan nhiễm mỡ mức độ trung bình.
Điều này khiến người phụ nữ vô vùng hoang mang. Bà không hiểu tại sao bản thân ăn uống lành mạnh mà lại có thể mắc bệnh được. Chuyên gia dinh dưỡng Li Wanping phân tích rằng, khoai lang và bí đỏ đều thuộc nhóm thực phẩm chứa tinh bột. Việc hấp thụ quá nhiều tinh bột sẽ chuyển hóa thành chất béo trung tính và tích tụ trong các cơ quan của cơ thể, từ đó dễ hình thành bệnh gan nhiễm mỡ.
Hơn nữa, người phụ nữ này còn ăn hai loại thực phẩm này vào cả ba bữa sáng, trưa và tối trong thời gian dài khiến lượng protein nạp vào cơ thể không đủ, cơ thể bị thiếu dinh dưỡng. Chuyên gia Li Wanping nhắc nhở rằng dù thực phẩm có tốt cho sức khỏe đến đâu thì vẫn cần phải cân bằng lượng nạp vào cơ thể, cân đối ăn thêm các thực phẩm khác nhằm đảm bảo đủ chất cho cơ thể và tránh bệnh tật.
Gan nhiễm mỡ không gây đau đớn, ngứa ngáy nhưng lại là sát thủ tiềm ẩn đối với sức khỏe. Zhang Zhenrong - bác sĩ nổi tiếng của khoa Gan mật và Tiêu hóa người Đài Loan (Trung Quốc) từng chia sẻ rằng, bệnh nhân gan nhiễm mỡ có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường cao hơn 5%, điều này cũng làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch như nhồi máu cơ tim và thậm chí còn liên quan đến ung thư gan, ung thư thực quản, ung thư dạ dày, ung thư vú.
Hàm lượng vitamin C thấp tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ
Ngoài việc chú ý đến lượng carbohydrate và chế độ ăn uống cân bằng, chuyên gia dinh dưỡng Li Wanping chia sẻ về nghiên cứu của Mỹ phát hiện ra hàm lượng vitamin C trong cơ thể thấp thì tỷ lệ mắc bệnh gan nhiễm mỡ lại khá cao. Hàm lượng vitamin C càng cao sẽ giúp ức chế sự xuất hiện của gan nhiễm mỡ.
Một số loại trái cây và rau củ có chứa hàm lượng vitamin C dồi dào bạn có thể tham khảo như: ổi, kiwi, cam, chanh, dâu tây, ớt chuông, súp lơ xanh, mướp đắng.
