Chưa từng đi làm vẫn bị "gán" thu nhập 1,3 tỉ, đối mặt truy thu
Bị "gán" hơn 1,3 tỉ đồng thu nhập trong nhiều năm dù chưa từng làm việc hay nhận tiền, một người đứng trước nguy cơ bị truy thu gần 100 triệu đồng.
Theo thông tin từ báo Người lao động, một người phụ nữ tại TP HCM phản ánh bị “ghi nhận” thu nhập hơn 1,3 tỉ đồng trong nhiều năm dù không làm việc tại đơn vị liên quan. Vụ việc đặt ra nghi vấn về sai lệch dữ liệu và lỗ hổng kiểm soát thông tin thuế kéo dài.
Theo phản ánh của bà M.T.P.O (SN 1970, ngụ phường Bình Quới), hiện công tác tại Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP HCM từ năm 2008, bà đã ủy quyền cơ quan thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân hằng năm. Tuy nhiên, đầu năm 2026, khi rà soát dữ liệu, bà phát hiện phát sinh thu nhập tại Trường Trung cấp Kỹ thuật Nông nghiệp TP HCM trong giai đoạn 2017-2024 với tổng số tiền hơn 1,3 tỉ đồng, tương ứng số thuế phải nộp 93,6 triệu đồng.
Bà O. khẳng định: "chưa từng làm việc, không ký hợp đồng và cũng không nhận bất kỳ khoản thu nhập nào" từ đơn vị này. Theo bà, nếu không tự phát hiện, khoản thu nhập này có thể khiến bà bị xác định có thu nhập cao, kéo theo nghĩa vụ thuế và rủi ro liên quan đến kê khai.
Sau phản ánh, Trường Trung cấp Kỹ thuật Nông nghiệp TP HCM có văn bản xác nhận bà O. "chưa từng làm việc và không có quan hệ lao động" với đơn vị, đồng thời cho biết đang phối hợp cơ quan thuế để rà soát việc sử dụng mã số thuế.
Tuy nhiên, theo dữ liệu từ cơ quan thuế, đơn vị này vẫn kê khai bà O. là người lao động trong giai đoạn 2015-2024. Đáng chú ý, dù đã có văn bản phủ nhận từ phía nhà trường (ngày 27-1-2026), thông tin này vẫn tồn tại trên hệ thống.
Sự khác biệt giữa xác nhận của đơn vị chi trả và dữ liệu trên hệ thống thuế cho thấy bất cập trong đối soát thông tin, đồng thời đặt ra yêu cầu rà soát cơ chế quản lý dữ liệu cá nhân liên quan đến nghĩa vụ thuế.
Kết quả kiểm tra ban đầu của cơ quan thuế TP HCM cho thấy một mã số thuế đã được sử dụng cho hai cá nhân khác nhau trong nhiều năm. Diễn biến này làm rõ nguyên nhân vụ việc một người bị “ghi nhận” thu nhập hơn 1,3 tỉ đồng dù không phát sinh thực tế.
Theo Tổ kiểm tra số 1 (Thuế cơ sở 1 TP HCM), trong giai đoạn 2016-2024, Trường Trung cấp Kỹ thuật Nông nghiệp TP HCM kê khai chi trả thu nhập cho cá nhân tên L.T.B.T. Tuy nhiên, mã số thuế sử dụng lại trùng hoàn toàn với mã số thuế của bà M.T.P.O., trong khi thông tin không khớp với dữ liệu quốc gia của người được cho là nhận thu nhập.
Việc một mã số thuế bị “gán” cho hai cá nhân khác nhau được đánh giá là sai lệch nghiêm trọng, vi phạm nguyên tắc quản lý thuế và cho thấy dấu hiệu bất cập kéo dài trong hệ thống dữ liệu.
Ông Lương Thế Phúc, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Trung cấp Kỹ thuật Nông nghiệp TP HCM, xác nhận bà L.T.B.T. là giáo viên của trường. Nhà trường cho biết sẽ thực hiện các bước theo quy định và báo cáo cơ quan chủ quản nếu vượt thẩm quyền.
Dưới góc độ pháp lý, luật sư Trần Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Luật Nhật Việt, nhận định vụ việc có dấu hiệu vi phạm quy định về quản lý thuế và sử dụng thông tin cá nhân. Theo Luật Quản lý thuế năm 2019, đơn vị chi trả phải kê khai chính xác, trung thực; người nộp thuế có quyền yêu cầu điều chỉnh khi phát hiện sai sót.
Luật sư Tuấn cho rằng: "Trong trường hợp có căn cứ xác định hành vi được thực hiện có chủ đích nhằm hợp thức hóa chi trả hoặc né tránh nghĩa vụ thuế, các cá nhân liên quan có thể bị xử phạt hành chính; nghiêm trọng hơn, có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm".
Ngoài nghĩa vụ thuế, việc một cá nhân bị “gán” thu nhập trong thời gian dài còn đặt ra vấn đề liên quan đến quyền về thông tin cá nhân. Sai lệch dữ liệu kéo dài gần 8 năm qua nhiều kỳ quyết toán nhưng không được phát hiện cho thấy hạn chế trong cơ chế kiểm soát, khi trách nhiệm phát hiện sai sót chủ yếu vẫn phụ thuộc vào người dân.
