Cô gái mắc ung thư vú sau 1 năm chạy bộ mỗi sáng, nếu có 3 thói quen này tốt nhất đừng chạy
Trời vừa hửng sáng đã xỏ giày ra đường, nhiều người tin rằng duy trì chạy bộ buổi sáng là đang "cộng điểm" cho sức khỏe. Thế nhưng, với cô gái này, kết quả khám sức khỏe với dòng chữ "u tuyến vú tiến triển" lại khiến tay chân cô bủn rủn.
Trên báo Thanh Niên Việt mới đây đã đăng tải bài viết có tiêu đề "Cô gái 28 tuổi mắc ung thư vú sau 1 năm chạy bộ buổi sáng, bác sĩ cảnh báo: Có 3 thói quen này thà đừng chạy còn hơn", nội dung cụ thể như sau:
Vận động vốn được xem là lá chắn phòng ung thư, vậy vì sao có người càng chạy lại càng rước nguy cơ? Các bác sĩ cho biết, vấn đề không nằm ở việc chạy, mà ở những thói quen sau khi chạy bộ buổi sáng, âm thầm gây hại cho cơ thể.
Ảnh minh họa
Trước hết là thói quen tắm ngay sau khi vận động. Khi cơ thể còn đẫm mồ hôi, mao mạch đã giãn nở, việc xối nước nóng khiến mạch máu tiếp tục giãn mạnh. Mô tuyến vú vốn rất nhạy cảm với thay đổi nhiệt độ, nếu bị kích thích nhiệt lặp đi lặp lại trong thời gian dài, vi tuần hoàn tại chỗ có thể bị ảnh hưởng. Chưa kể, nhiều loại sữa tắm chứa thành phần có hoạt tính giống estrogen.
Trong trạng thái lỗ chân lông mở rộng sau vận động, các chất này dễ thấm qua da hơn, tạo thêm gánh nặng nội tiết. Vào mùa lạnh, nếu chạy xong tắm vội, không lau khô kỹ, cơ thể đang “mở cửa” lại gặp không khí lạnh xâm nhập, càng bất lợi.
Các bác sĩ khuyến cáo nên lau mồ hôi bằng khăn khô, chờ nhịp tim ổn định rồi mới tắm, đồng thời chọn sản phẩm làm sạch đơn giản, dịu nhẹ.
Sai lầm thứ hai đến từ việc bù dinh dưỡng. Không ít người coi bột protein hay thực phẩm bổ sung là “bắt buộc” sau khi chạy. Thực tế, nhiều sản phẩm chứa isoflavone đậu nành, một dạng estrogen thực vật, nếu dùng kéo dài và quá liều có thể làm rối loạn cân bằng hormone. Khi chế độ ăn hằng ngày đã đủ chất, việc bổ sung thêm chưa chắc có lợi.
Một số người lại dùng nước uống thể thao thay nước lọc, trong khi đồ uống nhiều đường dễ gây dao động đường huyết, gián tiếp ảnh hưởng đến các yếu tố tăng trưởng liên quan đến ung thư. Với chạy bộ cường độ vừa, nước lọc hoặc nước muối nhạt đã đủ.
Nguy hiểm hơn là thói quen chạy lúc bụng đói rồi ăn bù quá đà sau đó, thường là thực phẩm nhiều chất béo. Giải pháp đơn giản là ăn nhẹ trước khi chạy, như một quả chuối, và sau vận động ưu tiên protein chất lượng cùng ngũ cốc nguyên hạt.
Yếu tố thứ ba ít được để ý nhưng lại rất quan trọng là cảm xúc và tâm lý. Khi biến chạy bộ thành chỉ tiêu bắt buộc phải “hoàn thành”, áp lực tinh thần sẽ tích tụ. Nồng độ cortisol tăng kéo dài có thể làm suy giảm chức năng miễn dịch giám sát, vốn đóng vai trò quan trọng trong phòng ung thư.
Việc quá ám ảnh với tốc độ, lượng calo tiêu thụ trên vòng tay thông minh cũng khiến nhiều người rơi vào trạng thái lo âu, mà hệ thần kinh - nội tiết lại có mối liên hệ chặt chẽ với tuyến vú. Ngoài ra, bỏ qua tín hiệu cơ thể trong kỳ kinh nguyệt, vẫn duy trì chạy cường độ cao, có thể làm biến động hormone mạnh hơn.
Các bác sĩ khuyên nên giảm cường độ sau rụng trứng, chọn áo ngực thể thao có độ nâng đỡ tốt và cho cơ thể thời gian nghỉ cần thiết.
Xỏ giày ra chạy đã là một lựa chọn tốt cho sức khỏe. Nhưng vận động chỉ là một mảnh ghép trong bức tranh tổng thể. Tránh được những “quả mìn” ẩn sau thói quen chạy bộ buổi sáng, mỗi bước chân mới thực sự mang lại lợi ích. Lần tới khi buộc dây giày, có lẽ cũng nên dành vài giây nhìn lại xem thói quen của mình có đang cần được điều chỉnh hay không.
Báo Phụ Nữ Mới cũng đăng tải bài viết mang nội dung tương đồng với tiêu đề "Chồng chết vì ung thư não, vợ cũng bàng hoàng phát hiện ung thư vú, bác sĩ nói: 90% là do 1 thứ... vô hình!":
Bi kịch dồn dập xảy đến với nữ nhà báo nổi tiếng người Đài Loan (Trung Quốc) Quan Jiali khi chồng cô qua đời vì ung thư não chỉ sau nửa năm phát hiện bệnh. Các bác sĩ từng xác định anh có tới 6 khối u trong não và tế bào ung thư đã di căn, khiến quá trình điều trị gặp nhiều khó khăn.
Nỗi đau mất chồng chưa kịp nguôi ngoai thì chỉ 1 tháng sau, Jiali tiếp tục nhận tin dữ: cô mắc ung thư vú. Cú sốc liên tiếp khiến dư luận không khỏi bàng hoàng.
Nữ nhà báo Quan Jiali và chồng khi chưa phát hiện bệnh ung thư
Theo chia sẻ từ bác sĩ điều trị, tế bào ung thư của cô phát triển nhanh, trong đó khoảng 90% được cho là liên quan đến tình trạng căng thẳng kéo dài. May mắn, bệnh được phát hiện ở giai đoạn sớm nên cơ hội điều trị rất khả quan.
Chưa kể, ung thư não của người chồng cũng được cho là có liên quan tới căng thẳng kéo dài dù không phải nguyên nhân chính. Còn bản thân Jiali vốn đã chịu áp lực lớn từ nghề báo, cuộc sống cá nhân, sau đó tiếp tục trải qua quãng thời gian chăm sóc chồng điều trị bệnh rồi đối mặt với mất mát. Những cú đè nén cảm xúc liên tục được xem là yếu tố khiến sức khỏe của cô bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Căng thẳng không trực tiếp gây ung thư, nhưng có thể thúc đẩy bệnh tiến triển
Các chuyên gia nhấn mạnh stress không phải “thủ phạm duy nhất” tạo ra ung thư vú. Bệnh còn liên quan đến hormone, di truyền và lối sống. Tuy nhiên, căng thẳng kéo dài có thể làm suy yếu hệ miễn dịch và phá vỡ sự cân bằng trong cơ thể, từ đó tạo điều kiện cho tế bào bất thường phát triển nhanh hơn.
Một nghiên cứu về ung thư vú của Viện Y học cổ truyền Trung Quốc thuộc Bộ Y tế nước này cho thấy khoảng 40% bệnh nhân gặp các vấn đề tâm lý như đau khổ, tuyệt vọng hoặc kiệt sức, trong khi 10% có biểu hiện trầm cảm nghiêm trọng.
Lobsang Jiacan, cựu bác sĩ nghiên cứu tại Trường Y Harvard (Mỹ) và là chuyên gia tâm lý học, cho biết nhiều bệnh nhân ung thư vú thường mang trạng thái bất an kéo dài. Theo ông, khi những cảm xúc như lo âu, sợ hãi hay tức giận tích tụ, cơ thể dễ rơi vào rối loạn sinh học, làm tăng nguy cơ bệnh mạn tính.
Vì sao căng thẳng/stress kéo dài lại nguy hiểm?
Khi não bộ liên tục ở trạng thái căng thẳng, cơ thể sẽ duy trì mức hormone cortisol cao. Tình trạng này kéo dài có thể gây viêm mạn tính, làm suy giảm miễn dịch và ảnh hưởng đến giấc ngủ, những yếu tố đều không có lợi cho khả năng tự bảo vệ của cơ thể trước bệnh tật.
Ảnh minh họa
Một nghiên cứu kéo dài 85 năm của Đại học Harvard cũng chỉ ra rằng những người duy trì mối quan hệ xã hội tích cực và có đời sống tinh thần ổn định thường khỏe mạnh hơn và sống lâu hơn. Điều đó cho thấy chăm sóc sức khỏe tâm lý quan trọng không kém thể chất.
Các chuyên gia khuyến nghị mỗi người nên chủ động giải tỏa áp lực thay vì im lặng chịu đựng. Ví dụ như:
- Dành 5 đến 30 phút mỗi ngày để thiền, hít thở sâu hoặc thư giãn giúp cơ thể trở về trạng thái cân bằng.
- Duy trì các mối quan hệ tích cực, chia sẻ cảm xúc với người thân hoặc bạn bè.
- Tham gia hoạt động cộng đồng để giảm cảm giác cô lập.
Làm gì để phòng ung thư vú?
Dù không thể kiểm soát hoàn toàn nguy cơ, bạn vẫn có thể giảm rủi ro bằng những thói quen lành mạnh:
- Vận động đều đặn: Nhiều nghiên cứu cho thấy tập thể dục lâu dài có thể làm giảm nguy cơ ít nhất 13 loại ung thư. Chỉ cần khoảng 30 phút mỗi ngày đã mang lại lợi ích rõ rệt.
- Ăn nhiều rau và trái cây: Phân tích từ hơn 10 nghiên cứu ghi nhận phụ nữ tiêu thụ nhiều thực vật có xu hướng giảm nhẹ nguy cơ ung thư vú, nhờ các hợp chất chống oxy hóa quan trọng.
Ảnh minh họa
- Hạn chế rượu bia, kiểm soát cân nặng: Béo phì và uống rượu kéo dài đều có thể làm thay đổi nồng độ hormone trong cơ thể, từ đó làm tăng nguy cơ bệnh.
- Tầm soát định kỳ: Phụ nữ từ 40 đến 74 tuổi hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao nên kiểm tra vú thường xuyên và thực hiện chụp nhũ ảnh khi cần thiết.
Bi kịch của Quan Jiali là lời nhắc rằng sức khỏe không chỉ phụ thuộc vào chế độ ăn hay vận động, mà còn nằm ở cách chúng ta chăm sóc tinh thần mỗi ngày. Bởi đôi khi, chính những áp lực âm thầm mới là yếu tố bào mòn cơ thể mạnh mẽ nhất.
