Cô bé 13 tuổi bị đóng băng hơn 500 năm, khi được phát hiện vẫn như đang ngủ: Bác sĩ nói cô bé rất nguy hiểm
Giới khảo cổ sửng sốt không chỉ vì thi thể cô bé nằm trong băng suốt hơn 500 năm mà còn bởi mức độ nguyên vẹn hiếm thấy.
Theo báo Phụ nữ mới, những ngôi mộ cổ luôn thu hút sự quan tâm không chỉ vì giá trị vật chất, mà bởi các dữ liệu lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng còn lưu lại. Một trong những phát hiện gây chú ý nhất giới khảo cổ là thi thể một thiếu nữ được tìm thấy năm 1995 trên dãy Andes, trong điều kiện băng tuyết quanh năm khiến việc khai quật vô cùng khắc nghiệt.
Thi thể được phát hiện trong lớp băng dày, ở trạng thái bảo tồn hiếm thấy. Các phân tích cho thấy đây là cô bé khoảng 13 tuổi, đã nằm trong băng hơn 500 năm. Làn da, mái tóc và nhiều đặc điểm cơ thể gần như còn nguyên, tạo cảm giác như cô chỉ đang chìm trong một giấc ngủ sâu.
Các nhà nghiên cứu đặt tên cho cô là Juanita. Dựa trên niên đại và tư liệu lịch sử, giới chuyên môn cho rằng cô sống vào thời Đế chế Inca, nền văn minh từng phát triển rực rỡ ở Nam Mỹ.
Dấu vết của một nghi lễ hiến tế cổ xưa
Phát hiện về Juanita không chỉ gây chú ý bởi mức độ nguyên vẹn của thi thể, mà còn bởi giả thuyết về nguyên nhân cái chết. Nhiều nhận định cho rằng cô bé có thể là nạn nhân của nghi lễ hiến tế từng tồn tại trong xã hội Inca cổ đại, gắn với tín ngưỡng thờ thần núi trên dãy Andes.
Trong quan niệm Inca, những lễ vật “tinh khiết” được tin là có thể mang lại sự che chở của thần linh. Các thiếu nữ trẻ, chưa kết hôn, đôi khi được lựa chọn cho những nghi thức tôn giáo đặc biệt. Việc này phản ánh cách con người cổ đại lý giải thiên tai, dịch bệnh và đói kém bằng niềm tin tuyệt đối vào thần quyền.
Không chỉ riêng Inca, hình thức hiến tế người từng xuất hiện ở nhiều nền văn hóa khác. Đằng sau các nghi lễ là sự pha trộn giữa tín ngưỡng, nỗi sợ và trật tự xã hội trong bối cảnh thiếu tri thức khoa học để giải thích tự nhiên.
Manh mối từ dấu vết ethanol trong cơ thể
Một chi tiết khiến giới nghiên cứu chú ý là trên cơ thể Juanita hầu như không có dấu hiệu chống cự rõ rệt. Xung quanh thi thể chủ yếu là thực phẩm và vật dụng phục vụ nghi lễ.
Kết quả kiểm tra cho thấy không có dấu hiệu tích tụ độc tố, nhưng lại tồn tại lượng ethanol đáng kể trong cơ thể. Ở bối cảnh thời cổ đại, ethanol chủ yếu đến từ đồ uống có cồn. Từ đây, các chuyên gia đưa ra giả thuyết rằng cô bé có thể đã được cho uống rượu trước khi nghi lễ diễn ra, khiến rơi vào trạng thái say hoặc mê man.
Có lẽ vì vậy mà hơn 5 thế kỷ sau, khi được đưa ra khỏi băng tuyết, Juanita vẫn mang dáng vẻ yên tĩnh đến lạnh người.
Điều từng được mô tả là “rất nguy hiểm” trong một số cách kể lại câu chuyện thực chất không nằm ở bản thân cô bé, mà ở tính chất đặc biệt của phát hiện khảo cổ: một thi thể bảo tồn gần như nguyên vẹn suốt hơn 500 năm, mở ra nhiều manh mối về nghi lễ, tín ngưỡng và đời sống tinh thần của người Inca. Chính sự nguyên vẹn hiếm thấy này đã khiến Juanita trở thành đối tượng nghiên cứu đặc biệt, đồng thời khơi dậy nhiều tranh luận trong giới chuyên môn lẫn công chúng.
Xem thêm các bài viết cùng chủ đề:
