Gia đình nghi ngờ tuyển thủ cầu lông tử vong do nhiễm virus Nipah trong thời gian thi đấu tại Banglagesh: Kết quả xét nghiệm từ bệnh viện thế nào?
Các bệnh viện hàng đầu tại TP HCM như BV Chợ Rẫy, BV 115... đã làm tất cả xét nghiệm nhưng không tìm ra nguyên nhân bệnh dẫn đến cái chết của Nguyễn Đức Hồng Phúc.
Báo Người Đưa Tin đưa tin với tiêu đề: "Gia đình nghi ngờ tuyển thủ cầu lông tử vong do nhiễm virus Nipah trong thời gian thi đấu tại Banglagesh: Kết quả xét nghiệm từ bệnh viện thế nào?", nội dung được đăng tải như sau:
Theo báo Người Lao Động, được triệu tập vào đội tuyển trẻ rồi đội tuyển cầu lông TP HCM, Nguyễn Đức Hồng Phúc được đánh giá là một tay vợt tiềm năng. Trong vô số thành tích của tay vợt trẻ chuyên đôi này, gần nhất là tấm HCĐ đôi nam Giải vô địch Các cây vợt xuất sắc quốc gia hồi tháng 9 năm ngoái và HCĐ đôi nam Giải cầu lông Bangladesh International Series cuối tháng 12-2025 (đều đứng chung với Bùi Thành Đạt).
hi đấu thành công tại Bangladesh, Hồng Phúc trở về nước đón Tết cổ truyền vui vẻ bên gia đình. Chàng trai này đã lên kế hoạch tham dự Giải cầu lông Ruichang tại Trung Quốc trong màu áo đội tuyển cầu lông Việt Nam (11 đến 16-3) và xa hơn là tích cực chuẩn bị cho các giải quốc gia cũng như Đại hội thể thao toàn quốc.
Thật bất ngờ khi Tết Bính Ngọ vừa được mấy ngày, Phúc sốt nặng và được gia đình đưa vào bệnh viện. Chỉ 5 ngày sau, chàng trai ở độ tuổi phơi phới này qua đời khi mới 23 tuổi.
Theo lời gia đình, các bệnh viện hàng đầu tại TP HCM như BV Chợ Rẫy, BV 115... đã làm tất cả xét nghiệm nhưng không tìm ra nguyên nhân bệnh dẫn đến cái chết của Phúc.
Triệu chứng sốt cao, dẫn đến suy đa tạng rồi mất khiến gia đình nghi ngờ chàng trai này bị nhiễm virus Nipah trong thời gian thi đấu tại Banglagesh.
Các mẫu xét nghiệm về bệnh trạng của Phúc đã được TP HCM gửi qua Singapore để xác định nguyên nhân.
Trước đó, theo báo điện tử Chính phủ, bệnh do virus Nipah gây ra là bệnh truyền nhiễm nhóm A. Tỷ lệ chết/ mắc bệnh do virus Nipah ở các trường hợp nhập viện khoảng 40-75%. Để chủ động, phòng chống dịch bệnh do virus Nipah Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện tốt 5 biện pháp.
Trước nguy cơ lây truyền bệnh do virus Nipah qua thực phẩm và tiếp xúc với động vật, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã có văn bản số 162/ATTP-NĐTT đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố; Sở An toàn thực phẩm TP. Hồ Chí Minh; Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm các địa phương tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa bệnh do vi rút Nipah trong cộng đồng.
Bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, thuộc nhóm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm tại Việt Nam.
Bệnh có thể lây truyền từ động vật sang người (đặc biệt là dơi, gia súc, vật nuôi), qua thực phẩm, vật phẩm bị nhiễm vi rút, và lây từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của người bệnh.
Cục An toàn thực phẩm đề nghị các địa phương tăng cường công tác thông tin, truyền thông tới người dân và các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm (kết hợp các hình thức truyền thông truyền thống và truyền thông số) về:
- Thông tin cơ bản về bệnh do vi rút Nipah, đường lây truyền và các biện pháp phòng ngừa;
- Dấu hiệu phát hiện sớm bệnh;
- Các biện pháp phòng tránh lây nhiễm qua thực phẩm, trong đó khuyến cáo người dân hạn chế tiếp xúc, chế biến, sử dụng thực phẩm có nguồn gốc từ động vật hoang dã, đặc biệt là dơi ăn quả;
- Không sử dụng trái cây, thực phẩm có dấu hiệu bị động vật hoang dã liếm, cắn, gặm nhấm hoặc ăn dở.
Ngày 27/1, Cục Quản lý Khám chữa bệnh, Bộ Y tế đã có văn bản hỏa tốc số 186/KCB-NV gửi các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế; Y tế các Bộ, ngành; Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc chủ động phòng, chống bệnh do virus Nipah.
Theo Cục Quản lý Khám chữa bệnh: Trước nguy cơ bệnh do virus Nipah xâm nhập vào Việt Nam, thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Y tế, để chủ động phòng, chống bệnh do virus Nipah, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh đề nghị các cơ sở khám bệnh chữa bệnh trực thuộc Bộ Y tế, Y tế các Bộ, ngành và Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chỉ đạo các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trực thuộc thực hiện các nội dung sau:
Tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh, thực hiện các biện pháp phòng hộ cá nhân đối với nhân viên y tế và người tiếp xúc gần với các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc bệnh trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, đặc biệt lưu ý các trường hợp mới đến nước đã hoặc đang có dịch trong vòng 14 ngày.
Tăng cường thực hiện, kiểm tra, giám sát thực hiện kiểm soát nhiễm khuẩn tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, thực hiện cách ly nghiêm ngặt tất cả các trường hợp nghi ngờ hoặc xác định mắc virus Nipah tại cơ sở điều trị.
Thường xuyên theo dõi, cập nhật thông tin về tình hình dịch bệnh trên thế giới, truyền thông về tình hình dịch bệnh để người dân không hoang mang lo lắng và thực hiện tốt các biện pháp phòng bệnh.
Phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh để cách ly, chẩn đoán, điều trị và kiểm soát.
Báo VnExpress cũng đăng tải bài viết với tiêu đề "Bộ Y tế: 'Virus Nipah có tiềm năng gây đại dịch'". Nội dung như sau:
Ngày 13/2, Bộ Y tế ban hành Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Nipah, nhằm thống nhất việc chẩn đoán, điều trị, cách ly căn bệnh này trên toàn quốc. Động thái này diễn ra trong bối cảnh một số nước trên thế giới như Ấn Độ, Bangladesh đã ghi nhận các ca nhiễm và 2 ca tử vong.
"Bệnh do virus Nipah được xếp vào bệnh truyền nhiễm nhóm A, có tiềm năng gây đại dịch và nằm trong danh sách ưu tiên của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)", Bộ Y tế thông tin.
Cụ thể, với đặc điểm lây từ động vật sang người, khả năng lây giữa người với người dù chưa cao nhưng đã được ghi nhận, cùng tỷ lệ tử vong lớn và chưa có vaccine, virus Nipah được đánh giá là một trong những mầm bệnh có nguy cơ gây đại dịch trong tương lai.
Kiểm dịch y tế để kiểm soát Covid tại sân bay Nội Bài thời kỳ bùng dịch. Ảnh: Giang Huy
Bệnh do virus Nipah (NiV) là bệnh truyền nhiễm cấp tính lây truyền từ động vật sang người (zoonosis), có thể lây từ người sang người. Virus được phát hiện lần đầu năm 1998 tại Malaysia, kể từ đó các đợt bùng phát lẻ tẻ nhưng thường xuyên được ghi nhận tại Bangladesh, Ấn Độ, Singapore và Philippines. Biểu hiện nặng của bệnh thường là viêm não và viêm phổi nặng, với tỷ lệ tử vong từ 40% đến 75% hoặc để lại di chứng nặng nề.
Virus Nipah thuộc họ Paramyxoviridae, chi Henipavirus, là virus RNA sợi đơn. Vật chủ tự nhiên là dơi ăn quả thuộc chi Pteropus – loài mang virus nhưng không biểu hiện bệnh.
Con người có thể nhiễm bệnh khi tiếp xúc trực tiếp với động vật nhiễm bệnh (đặc biệt là lợn trong đợt dịch tại Malaysia) hoặc chất tiết như nước tiểu, nước bọt. Ăn thực phẩm bị nhiễm chất bài tiết của dơi (nhựa cây chà là, trái cây). Tiếp xúc gần với người bệnh qua giọt bắn đường hô hấp, nước tiểu hoặc chất nôn.
Một số chủng lưu hành tại Bangladesh và Ấn Độ có khả năng lây truyền từ người sang người cao hơn so với chủng tại Malaysia. Người bệnh có triệu chứng hô hấp như ho, khó thở có nguy cơ lây truyền cao hơn so với trường hợp chỉ biểu hiện viêm não.
Bệnh diễn tiến nhanh, tổn thương não và phổi nặng
Thời gian ủ bệnh thường từ 3–14 ngày, hiếm gặp có thể kéo dài tới 45 ngày. Bệnh khởi phát đột ngột với sốt cao, đau đầu dữ dội, đau cơ, đau họng, nôn và tiêu chảy. Giai đoạn toàn phát có thể xuất hiện chóng mặt, lú lẫn, mất định hướng, giảm ý thức, co giật. Người bệnh có thể nhanh chóng rơi vào hôn mê sâu chỉ trong 24–48 giờ.
Bệnh nhân cũng sẽ ho, khó thở, suy hô hấp tiến triển nhanh. Đặc biệt là suy đa tạng như suy thận, suy tim, xuất huyết tiêu hóa, nhiễm trùng huyết.
Tỷ lệ tử vong dao động từ 40–75%. Một số trường hợp sống sót có thể bị viêm não tái phát nhiều tháng hoặc nhiều năm sau. Khoảng 20% người khỏi bệnh để lại di chứng thần kinh kéo dài như thay đổi tính cách, trầm cảm, mệt mỏi dai dẳng.
Chẩn đoán dựa vào xét nghiệm sinh học phân tử
Ca bệnh nghi ngờ là người có yếu tố dịch tễ trong vòng 14 ngày kèm triệu chứng sốt và rối loạn thần kinh hoặc hô hấp. Chẩn đoán xác định dựa vào phát hiện RNA của virus bằng kỹ thuật Real-time RT-PCR hoặc giải trình tự gen từ mẫu dịch hô hấp, máu, nước tiểu hoặc dịch não tủy. Xét nghiệm huyết thanh học (ELISA) có thể phát hiện kháng thể IgM trong 5 ngày đầu và IgG sau 2–4 tuần.
Phân lập virus chỉ được thực hiện tại phòng thí nghiệm an toàn sinh học cấp độ 4 (BSL-4). Hình ảnh cộng hưởng từ não có thể ghi nhận tổn thương chất trắng dưới vỏ. X-quang ngực thường cho thấy hình ảnh viêm phổi kẽ hoặc đông đặc phổi, đặc biệt ở bệnh nhân suy hô hấp cấp.
Chưa có thuốc đặc trị và chưa có vaccine
Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cũng như vaccine phòng bệnh. Điều trị chủ yếu là cách ly nghiêm ngặt và kiểm soát nhiễm khuẩn. Hạ sốt bằng paracetamol (không dùng NSAID do nguy cơ chảy máu và hội chứng Reye). Hỗ trợ hô hấp, thở máy khi cần. Kiểm soát co giật và tăng áp lực nội sọ. Cân bằng dịch, điện giải và điều trị biến chứng đa cơ quan. Kháng sinh chỉ dùng khi có bằng chứng nhiễm khuẩn thứ phát.
Hiện, Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc nào, song Bộ Y tế cho hay dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội đang đến gần, là thời điểm nhu cầu đi lại và giao thương quốc tế của người dân gia tăng, tiềm ẩn nguy cơ xâm nhập và lây lan dịch bệnh. Giới chuyên môn khuyến cáo tăng cường giám sát dịch tễ, phát hiện sớm ca bệnh nghi ngờ, kiểm soát chặt chẽ lây nhiễm trong bệnh viện và hạn chế tiếp xúc với nguồn động vật có nguy cơ.
