NSND Đoàn Quốc qua đời

Sự ra đi của nhà quay phim tài ba để lại niềm tiếc thương đối với gia đình, đồng nghiệp và những người yêu mến ông.

Nhà quay phim, Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) Đoàn Quốc qua đời lúc 4h ngày 14/11/2026, hưởng thọ 83 tuổi. Ông là nghệ sĩ trưởng thành từ chiến trường, từng ghi lại nhiều tư liệu quý về cuộc kháng chiến ở miền Nam và tham gia thực hiện những tác phẩm điện ảnh được vinh danh trong nước, quốc tế.

Theo thông tin từ Hội Điện ảnh TP. HCM, tang lễ NSND Đoàn Quốc được tổ chức từ sáng 16/11 tại Nhà tang lễ Quốc gia phía Nam, phường Hạnh Thông, TP. HCM. Lễ truy điệu diễn ra lúc 13h ngày 17/11. Sau đó, linh cữu ông được đưa đi hỏa táng tại Trung tâm hỏa táng Bình Hưng Hòa.

Có thể là hình ảnh về văn bản

NSND Đoàn Quốc tên thật là Đỗ Phương Toàn, sinh ngày 14/8/1943 tại Long Điền, tỉnh Bà Rịa (nay thuộc TP. HCM). Ông là một trong những nhà quay phim có quá trình trưởng thành đặc biệt, bắt đầu sự nghiệp từ chiến trường và dành nhiều năm ghi lại những hình ảnh, tư liệu về cuộc kháng chiến ở miền Nam.

Nhà quay phim, NSND Đoàn Quốc. Ảnh: Tư liệu

Ông khởi đầu con đường nghề nghiệp bằng công việc làm báo tại tờ Giải Phóng. Sau hơn một năm công tác, ông được phân công theo học lớp trung cấp quay phim tại chiến khu R, Tây Ninh, thuộc Trung ương Cục miền Nam.

Trong giai đoạn 1963-1965, ông trực tiếp tham gia quay phim tại chiến trường, thực hiện nhiều tư liệu về các sự kiện quan trọng như Đại hội dân tộc Tây Nguyên, Hội nghị Trung ương Cục miền Nam, Đại hội Liên minh dân tộc dân chủ và hòa bình miền Nam Việt Nam.

Từ năm 1965 đến 1966, khi đang làm phóng viên chiến trường, ông bị thương nặng và phải trải qua nhiều cuộc phẫu thuật. Sau thời gian điều trị, ông trở lại công tác tại Xưởng phim Giải Phóng, đảm nhận vị trí Trưởng phòng Dựng phim tài liệu.

Tại đơn vị này, NSND Đoàn Quốc tham gia dựng nhiều bộ phim tài liệu và phóng sự phản ánh cuộc chiến. Trong đó, phim Du kích Củ Chi giành Huy chương Vàng tại Liên hoan phim quốc tế Mátxcơva năm 1967, đồng thời đoạt Bông sen Vàng ở thể loại phim tài liệu tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ nhất năm 1970.

Cũng tại kỳ liên hoan phim này, tác phẩm Đội nữ pháo binh Long An được trao Bông sen Vàng. Bên cạnh đó, 4 bộ phim khác có sự tham gia dựng phim của ông cũng nhận Bông sen Bạc.

Năm 1972, ông cùng một số nghệ sĩ đại diện cho điện ảnh Việt Nam tham dự Liên hoan phim quốc tế Mátxcơva. Sau sự kiện này, ông được cử sang Đức học chuyên ngành quay phim. Tháng 1/1977, ông hoàn thành chương trình đào tạo và trở về nước.

Đến tháng 4/1977, ông được phân công về Xí nghiệp phim Tổng hợp, đơn vị sau này trở thành Hãng phim Giải Phóng. Tại đây, ông đảm nhiệm vai trò quay phim chính ở Xưởng phim truyện, góp mặt trong quá trình thực hiện những bộ phim võ hiệp đầu tiên của điện ảnh Việt Nam như Thăng Long đệ nhất kiếm và Lửa cháy thành Đại La.

Năm 1993, NSND Đoàn Quốc được trao giải Quay phim xuất sắc tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 10 với bộ phim Dấu ấn của quỷ của đạo diễn Việt Linh. Đây là một trong những dấu mốc đáng chú ý trong hành trình hoạt động nghệ thuật của ông.

Năm 1997, ông chuyển công tác về Hãng phim Nguyễn Đình Chiểu. Tác phẩm đầu tiên ông tham gia tại đơn vị này là Người học trò đất Gia Định xưa của đạo diễn Huy Thành. Cũng trong giai đoạn này, ông đảm nhiệm công việc giảng dạy môn quay phim tại Trường Đại học Sân khấu và Điện ảnh TP. HCM, truyền đạt kinh nghiệm nghề nghiệp cho các thế hệ học viên.

Bộ phim truyện cuối cùng NSND Đoàn Quốc tham gia là video hai tập Viên ngọc Côn Sơn, do đạo diễn Lê Văn Duy thực hiện năm 2002. Ông nghỉ hưu vào năm 2003, nhưng vẫn tiếp tục gắn bó với công việc sản xuất phim tài liệu đến năm 2010.

Với những đóng góp trong lĩnh vực điện ảnh, nhà quay phim Đoàn Quốc được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú năm 1997 và Nghệ sĩ Nhân dân năm 2019. Ông còn được trao Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng.

Sự ra đi của NSND Đoàn Quốc khép lại hành trình hoạt động nghệ thuật kéo dài nhiều thập kỷ của một nhà quay phim từng gắn bó với chiến trường, điện ảnh cách mạng và công tác đào tạo. Những thước phim tư liệu cùng các tác phẩm ông tham gia thực hiện đã góp phần lưu giữ hình ảnh lịch sử và ghi dấu trong quá trình phát triển của điện ảnh Việt Nam.

Mai Linh

Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 17/11/2026 | 07:40)