20 lần tăng lương cơ sở và kế hoạch cải cách tiền lương trong năm 2027
Từ mức 120.000 đồng/tháng vào năm 1993, lương cơ sở đã trải qua 20 lần điều chỉnh và hiện đạt 2,53 triệu đồng/tháng. Đáng chú ý, ngân sách trung ương năm 2027 dự kiến bố trí 80.400 tỷ đồng cho cải cách tiền lương.
Dành 80.400 tỷ đồng cho cải cách tiền lương năm 2027
Thông tin về định hướng cải cách tiền lương tiếp tục thu hút sự quan tâm khi Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà mới đây cho biết, Hội nghị Trung ương 5 dự kiến sẽ ban hành nghị quyết mới về cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội. Nội dung này được đề cập tại Hội nghị đối thoại chính sách phát triển hệ sinh thái kinh tế bạc.
Trước đó, Chính phủ đã giao Bộ Nội vụ làm đầu mối, phối hợp cùng các bộ, ngành và địa phương khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, trình cấp có thẩm quyền xem xét đề án cải cách chính sách tiền lương và bảo hiểm xã hội.
Một trong những thông tin đáng chú ý liên quan đến nguồn lực thực hiện là khoản ngân sách dành cho cải cách tiền lương trong năm 2027.

Ngày 9/11, tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội đã thông qua nghị quyết về phân bổ ngân sách trung ương năm 2027. Theo phụ lục dự toán chi ngân sách trung ương theo lĩnh vực, tổng chi ngân sách trung ương vượt 2,36 triệu tỷ đồng, trong đó phần chi theo lĩnh vực được xác định ở mức hơn 1,95 triệu tỷ đồng.
Cơ cấu phân bổ gồm 757.200 tỷ đồng dành cho đầu tư phát triển; 138.493 tỷ đồng phục vụ dự trữ quốc gia, trả nợ lãi, viện trợ và cho vay. Đối với chi thường xuyên, ngân sách dự kiến bố trí 980.970 tỷ đồng. Trong khoản này, kinh phí dành riêng cho cải cách tiền lương là 80.400 tỷ đồng.
Trước đó, từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở của cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang đã được nâng từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng theo Nghị định 161/2026.

Việc điều chỉnh này góp phần cải thiện thu nhập cho những người hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, định hướng cải cách tiền lương về lâu dài không chỉ dừng ở việc tăng mức lương cơ sở mà còn hướng tới thay đổi cách xác định và chi trả tiền lương trong khu vực công.
33 năm với 20 lần điều chỉnh, lương cơ sở tăng hơn 21 lần
Nhìn lại quá trình thay đổi chính sách tiền lương, từ năm 1993 đến nay, mức lương cơ sở đã trải qua 20 đợt tăng trong vòng 33 năm. Từ con số khởi điểm 120.000 đồng/tháng, mức lương này hiện đã đạt 2,53 triệu đồng/tháng, tương đương tăng hơn 21 lần.
Theo quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 3 Thông tư 07/2024/TT-BNV, tiền lương của công chức hiện được xác định dựa trên công thức:
| Lương = Hệ số lương x Mức lương cơ sở. |
Trong đó, hệ số lương được quy định tại Nghị định 204/2004/NĐ-CP. Như vậy, mức lương cơ sở là một trong những căn cứ quan trọng để xác định thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức và các đối tượng hưởng lương trong khu vực công.
Trước ngày 1/12/1993, chế độ tiền lương được quy định riêng tại nhiều văn bản, áp dụng cho từng nhóm đối tượng khác nhau. Các quy định bao gồm bảng lương chức vụ dân cử, lương chuyên môn nghiệp vụ của ngành tòa án, kiểm sát, cán bộ và công nhân viên cơ quan Đảng, đoàn thể, công chức, viên chức hành chính, sự nghiệp, lực lượng vũ trang cũng như người lao động trong doanh nghiệp.
Bước ngoặt xuất hiện ngày 26/1/1994, khi Chính phủ ban hành Nghị định 5-CP về việc tạm thời áp dụng mức lương mới đối với người đương nhiệm trong cơ quan nhà nước, Đảng, đoàn thể, lực lượng vũ trang và doanh nghiệp. Văn bản đồng thời đề cập việc điều chỉnh lương hưu, trợ cấp đối với các nhóm thuộc diện chính sách xã hội.

Theo nghị định này, mức tiền lương tối thiểu 120.000 đồng/tháng được áp dụng từ ngày 1/12/1993. Đây là mốc khởi đầu cho việc sử dụng một mức lương làm căn cứ tính toán tiền lương và các khoản phụ cấp theo hệ số.
Đến ngày 1/1/1997, mức này được áp dụng chính thức với tên gọi "mức lương tối thiểu", sau đó đổi thành "mức lương tối thiểu chung". Chính sách được áp dụng đối với người hưởng lương, phụ cấp từ ngân sách nhà nước và người lao động trong doanh nghiệp.
Đến ngày 1/7/2013, cơ chế tiền lương tiếp tục có sự thay đổi khi Chính phủ tách mức lương tối thiểu chung thành hai loại: lương tối thiểu dành cho người lao động khu vực tư nhân và lương cơ sở áp dụng đối với khu vực công, bao gồm cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

Từ thời điểm đó đến nay, lương cơ sở tiếp tục được sử dụng làm căn cứ xác định tiền lương trong các bảng lương, tính phụ cấp và thực hiện những chế độ liên quan đối với người hưởng lương trong khu vực công.
Với khoản kinh phí 80.400 tỷ đồng được bố trí cho cải cách tiền lương năm 2027 cùng định hướng xây dựng nghị quyết mới, những thay đổi tiếp theo về chính sách thu nhập đối với cán bộ, công chức, viên chức đang là vấn đề được nhiều người quan tâm.
Tác giả: Ngọc Phạm
Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 18/11/2026 | 10h21)
