Vụ bê bối tuyển sinh chấn động nước Mỹ: Người giàu đã chi đến hơn 31 tỷ đồng để "mua" suất vào đại học danh tiếng như thế nào?
Một cuộc điều tra của FBI đã bóc trần đường dây gian lận tuyển sinh lớn nhất lịch sử nước Mỹ, nơi nhiều gia đình giàu có sẵn sàng chi hàng triệu USD để đưa con vào các trường đại học danh tiếng.
Tháng 3/2019, Bộ Tư pháp Mỹ công bố kết quả điều tra mang mật danh Operation Varsity Blues (Chiến dịch Varsity Blues), phanh phui một trong những vụ bê bối tuyển sinh đại học lớn nhất trong lịch sử nước này. Vụ án đã kéo theo hơn 50 người, bao gồm phụ huynh giàu có, doanh nhân, người nổi tiếng và nhiều huấn luyện viên đại học bị truy tố vì tham gia một đường dây gian lận tuyển sinh có tổ chức.
Theo kết quả điều tra, người đứng sau toàn bộ đường dây là William "Rick" Singer, một chuyên gia tư vấn tuyển sinh đại học. Singer được cho là đã xây dựng một "dịch vụ tuyển sinh VIP", nơi các gia đình chỉ cần chi tiền sẽ có thể gia tăng đáng kể cơ hội được nhận vào những trường đại học danh tiếng như Yale, Stanford, Georgetown, Đại học Nam California (USC), UCLA hay Đại học Texas.
Theo cáo trạng của Bộ Tư pháp Mỹ, đường dây của Singer hoạt động chủ yếu theo hai phương thức. Phương thức đầu tiên là can thiệp vào các kỳ thi chuẩn hóa SAT và ACT. Hồ sơ điều tra cho thấy Singer đã hối lộ những người quản lý tại các điểm thi để tạo điều kiện cho thí sinh gian lận.
Trong một số trường hợp, người khác được thuê tham gia làm bài thay. Một số trường hợp khác, đáp án được bí mật chỉnh sửa sau khi thí sinh hoàn thành bài thi. Để thuận lợi triển khai kế hoạch, nhiều phụ huynh còn khai rằng con mình mắc chứng rối loạn học tập nhằm được bố trí thi tại các điểm đặc biệt, nơi những người do Singer sắp xếp có thể can thiệp vào quá trình làm bài.
Chi phí cho mỗi kỳ thi được "can thiệp" dao động từ 15.000 đến 75.000 USD, tương đương hơn 394 triệu đồng đến gần 2 tỷ đồng theo tỷ giá hiện nay.
Phương thức thứ hai mang lại lợi thế lớn hơn trong quá trình xét tuyển là mua suất tuyển thẳng dưới danh nghĩa vận động viên thể thao. Theo các công tố viên, Singer đã chi tiền cho nhiều huấn luyện viên tại các trường đại học để xác nhận những học sinh không có thành tích thể thao là "vận động viên được tuyển chọn". Thậm chí, có những ứng viên chưa từng tham gia môn thể thao được ghi trong hồ sơ của mình.
Để tăng tính thuyết phục, Singer còn xây dựng các bộ hồ sơ thể thao giả, chỉnh sửa hình ảnh hoặc ghép khuôn mặt học sinh vào cơ thể của các vận động viên thực sự, tạo nên những hồ sơ gần như hoàn hảo trước hội đồng tuyển sinh.
Một trong những trường hợp gây chú ý nhất là một phụ huynh đã chi tới 1,2 triệu USD, tương đương hơn 31,5 tỷ đồng, để con gái được nhận vào Đại học Yale năm 2017. Theo cáo trạng, huấn luyện viên bóng đá nữ của trường đã nhận 400.000 USD, tương đương hơn 10,5 tỷ đồng từ Singer để xác nhận nữ sinh này là vận động viên tuyển chọn, dù biết rõ cô không đáp ứng các điều kiện cần thiết.
Để che giấu dòng tiền, Singer thành lập Key Worldwide Foundation, một tổ chức từ thiện được miễn thuế. Thay vì chuyển tiền trực tiếp, các phụ huynh thực hiện các khoản "quyên góp" cho quỹ này. Sau đó, số tiền được sử dụng để chi trả cho các huấn luyện viên, cán bộ tuyển sinh và những người quản lý kỳ thi tham gia vào đường dây. Theo Bộ Tư pháp Mỹ, riêng các khoản tiền dùng cho nhánh tuyển sinh thể thao đã lên tới khoảng 25 triệu USD, tương đương khoảng 658 tỷ đồng.
Danh sách bị truy tố cũng xuất hiện nhiều gương mặt nổi tiếng. Nữ diễn viên Felicity Huffman thừa nhận đã chi 15.000 USD để nâng điểm SAT cho con gái. Trong khi đó, diễn viên Lori Loughlin cùng chồng là nhà thiết kế Mossimo Giannulli bị cáo buộc chi 500.000 USD để hai con gái được tuyển vào Đại học Nam California dưới danh nghĩa thành viên đội chèo thuyền, dù cả hai chưa từng thi đấu môn thể thao này.
Theo kết quả điều tra, vụ án chỉ bị phát hiện sau khi FBI mở rộng điều tra một vụ gian lận chứng khoán không liên quan. Trong quá trình làm việc với một doanh nhân, các điều tra viên tình cờ phát hiện thông tin về một khoản chi bất thường dành cho huấn luyện viên bóng đá nữ của Đại học Yale. Từ đầu mối này, nhà chức trách lần theo dấu vết của Singer, bí mật ghi âm nhiều cuộc gọi và các buổi gặp gỡ với phụ huynh, qua đó bóc trần toàn bộ mạng lưới hoạt động kéo dài từ năm 2011.
Đến đầu năm 2023, William "Rick" Singer bị tuyên phạt 3 năm rưỡi tù giam, mức án cao nhất trong toàn bộ vụ án. Phần lớn các bị cáo còn lại cũng nhận tội hoặc bị kết án với nhiều hình phạt khác nhau, từ nộp phạt, chịu quản chế cho đến chấp hành án tù.
Không chỉ khiến nhiều phụ huynh giàu có và người nổi tiếng vướng vòng pháp lý, Operation Varsity Blues còn làm dấy lên những tranh luận lớn về tính công bằng của hệ thống tuyển sinh đại học tại Mỹ. Vụ việc trở thành lời cảnh báo rằng ngay cả những cơ sở giáo dục danh tiếng cũng có thể trở thành mục tiêu của các đường dây gian lận tinh vi khi tiền bạc và quyền lực được sử dụng để tìm kiếm lợi thế trong giáo dục.
Minh Tuyến
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 10/7/2026 | 08:40)
