3 loại thực phẩm để lâu trong tủ lạnh có thể trở thành “mối nguy” gây ung thư
Tủ lạnh giúp kéo dài thời gian bảo quản thực phẩm, nhưng không thể giữ đồ ăn an toàn vô thời hạn. Thức ăn thừa để quá lâu, thực phẩm khô bị nấm mốc hay thịt bảo quản không đúng cách đều có thể tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khỏe nếu vẫn tiếp tục sử dụng.
3 loại thực phẩm không nên để quá lâu trong tủ lạnh
Tủ lạnh là thiết bị quen thuộc trong hầu hết các gia đình, giúp làm chậm quá trình hư hỏng và hạn chế sự phát triển của nhiều loại vi sinh vật. Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào được bảo quản trong tủ lạnh cũng có thể sử dụng trong thời gian dài.
Thời gian bảo quản phụ thuộc vào loại thực phẩm, nhiệt độ, cách đóng gói và điều kiện vệ sinh. Nếu lưu trữ quá lâu hoặc bảo quản không đúng cách, thực phẩm có thể mất chất lượng, bị nhiễm vi sinh vật hoặc xuất hiện độc tố nguy hiểm.
1. Thức ăn thừa bảo quản quá lâu
Ở nhiều gia đình, thức ăn thừa thường được cất vào tủ lạnh để dùng lại trong những bữa tiếp theo, vừa tiết kiệm vừa tránh lãng phí. Tuy nhiên, thói quen giữ đồ ăn quá lâu hoặc hâm nóng không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm.
Ảnh minh họa
Nhiệt độ thấp giúp làm chậm sự phát triển của nhiều loại vi khuẩn nhưng không tiêu diệt được tất cả vi sinh vật. Nếu thức ăn không được làm lạnh kịp thời, bảo quản ở nhiệt độ không phù hợp hoặc để quá lâu, vi khuẩn vẫn có thể sinh sôi. Một số độc tố do vi sinh vật tạo ra cũng không nhất thiết bị phá hủy hoàn toàn khi hâm nóng.
Bên cạnh đó, việc đun nóng nhiều lần có thể làm giảm chất lượng món ăn. Một số thực phẩm giàu tinh bột khi được chế biến ở nhiệt độ cao có thể hình thành acrylamide, nhưng nguy cơ này phụ thuộc vào loại thực phẩm và cách chế biến, không đồng nghĩa mọi món ăn thừa được hâm nóng đều sinh ra chất gây ung thư.
Để bảo đảm an toàn, thức ăn thừa nên được cho vào tủ lạnh sớm sau khi nấu, đựng trong hộp sạch, có nắp đậy và sử dụng trong thời gian phù hợp. Khi ăn lại, cần hâm nóng kỹ; nếu thực phẩm có dấu hiệu bất thường hoặc đã được bảo quản quá lâu, không nên tiếp tục sử dụng.
2. Thực phẩm khô để quá hạn hoặc bị nấm mốc
Cà phê bột, ngũ cốc, các loại hạt và thực phẩm khô thường được nhiều gia đình tích trữ trong thời gian dài. Một số người cho rằng chỉ cần để các sản phẩm này trong tủ lạnh là có thể tránh được tình trạng ẩm mốc và tiếp tục sử dụng dù đã quá hạn.
Trên thực tế, nhiệt độ thấp không bảo đảm thực phẩm luôn an toàn. Nếu bao bì không kín, sản phẩm bị ẩm hoặc điều kiện bảo quản không phù hợp, nấm mốc vẫn có thể phát triển. Ngũ cốc, các loại hạt và một số thực phẩm có nguồn gốc thực vật là những nhóm cần được chú ý khi bảo quản.
Đáng lo ngại, một số loài nấm mốc có thể sản sinh aflatoxin. Đây là độc tố có khả năng gây tổn thương gan và có liên quan đến ung thư gan. Aflatoxin thường được nhắc đến trong các cảnh báo an toàn thực phẩm, đặc biệt đối với ngũ cốc và các loại hạt bị nhiễm nấm mốc.
Người tiêu dùng không nên tiếp tục sử dụng thực phẩm có dấu hiệu mốc, đổi màu bất thường, có mùi lạ hoặc bao bì bị hư hỏng. Với những sản phẩm đã quá hạn sử dụng, cần kiểm tra hướng dẫn của nhà sản xuất và không nên mặc định rằng bảo quản trong tủ lạnh sẽ giúp sản phẩm an toàn vô thời hạn.
3. Thịt tích trữ quá lâu
Thịt là nhóm thực phẩm cần được kiểm soát chặt chẽ về nhiệt độ và thời gian bảo quản. Dù được đặt trong tủ lạnh, thịt vẫn có thể giảm chất lượng hoặc trở nên không an toàn nếu nhiệt độ không ổn định, bao bì không phù hợp hoặc quá trình bảo quản kéo dài.
Ảnh minh họa
Thịt mua từ chợ, siêu thị hay thịt đã được cấp đông cần được xử lý theo hướng dẫn bảo quản tương ứng. Đối với thịt tươi, người dùng nên đưa vào tủ lạnh sớm, tránh để ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài. Nếu chưa có nhu cầu sử dụng trong vài ngày, nên cân nhắc cấp đông phù hợp.
Với thịt bảo quản trong ngăn đông, thời gian sử dụng phụ thuộc vào từng loại thịt, tình trạng sống hay chín, cách đóng gói và nhiệt độ duy trì. Thịt đông lạnh được bảo quản liên tục ở khoảng -18 độ C có thể giữ an toàn lâu hơn, nhưng chất lượng như mùi vị và kết cấu vẫn có thể giảm theo thời gian.
Thịt chuyển màu nâu hoặc thay đổi màu sắc không nhất thiết đồng nghĩa đã sinh ra độc tố hay gây ung thư. Tuy nhiên, nếu thịt có mùi lạ, bề mặt nhớt, bao bì rò rỉ hoặc có dấu hiệu hư hỏng, người dùng không nên tiếp tục sử dụng. Không nên chỉ dựa vào màu sắc hoặc mùi để đánh giá an toàn thực phẩm, bởi một số vi sinh vật gây bệnh không làm thực phẩm có biểu hiện bất thường rõ rệt.
Những sai lầm khi sử dụng tủ lạnh có thể gây mất an toàn thực phẩm
Ngoài việc để thực phẩm quá lâu, nhiều thói quen sử dụng tủ lạnh không đúng cách cũng có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn và khiến đồ ăn nhanh hỏng.
Ảnh minh họa
Sắp xếp thực phẩm không đúng vị trí
Không ít gia đình có thói quen đặt thực phẩm vào bất kỳ vị trí nào còn trống trong tủ lạnh. Cách làm này có thể khiến thực phẩm sống tiếp xúc hoặc nhỏ nước lên đồ ăn đã nấu chín, tạo điều kiện xảy ra lây nhiễm chéo.
Việc phân chia các ngăn tủ lạnh không chỉ nhằm tạo không gian lưu trữ mà còn giúp bảo quản thực phẩm phù hợp hơn. Thực phẩm sống nên được bọc kín và đặt tách biệt với thức ăn đã chế biến. Thịt, cá sống nên đặt ở vị trí thấp để tránh nước từ thực phẩm nhỏ xuống các loại đồ ăn khác.
Khu vực cửa tủ lạnh thường chịu sự thay đổi nhiệt độ do đóng mở thường xuyên, vì vậy không thích hợp để bảo quản những thực phẩm dễ hỏng cần nhiệt độ ổn định, chẳng hạn sữa đã mở nắp. Nên ưu tiên đặt những sản phẩm phù hợp với điều kiện nhiệt độ tại vị trí này và tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất.
Ngăn đông thích hợp để bảo quản thực phẩm cần cấp đông, trong khi ngăn mát thường dùng cho rau củ, trái cây, đồ uống và thức ăn đã chế biến cần giữ lạnh. Cách sắp xếp cụ thể cần dựa vào hướng dẫn của nhà sản xuất tủ lạnh và yêu cầu bảo quản của từng loại thực phẩm.
Không theo dõi thời gian bảo quản
Tủ lạnh chỉ làm chậm quá trình hư hỏng chứ không thể giữ thực phẩm tươi ngon mãi mãi. Vì vậy, việc ghi nhớ thời điểm bảo quản và kiểm tra định kỳ thực phẩm là điều cần thiết.
Thời gian lưu trữ an toàn không giống nhau giữa các loại thực phẩm. Trứng tươi, trứng luộc, cà chua, cá, thịt gia súc và thịt gia cầm có thời hạn bảo quản khác nhau tùy điều kiện nhiệt độ và cách xử lý.
Thay vì áp dụng một mốc thời gian chung cho mọi trường hợp, người dùng nên tham khảo hướng dẫn bảo quản đáng tin cậy, duy trì nhiệt độ ngăn mát ở khoảng 4 độ C hoặc thấp hơn và ngăn đông ở khoảng -18 độ C. Thực phẩm dễ hỏng cần được làm lạnh kịp thời, không nên để ở nhiệt độ phòng quá lâu.
Lấy thức ăn trong tủ lạnh ra ăn ngay
Một sai lầm khác là cho rằng thực phẩm đã được bảo quản lạnh thì có thể lấy ra ăn ngay mà không cần kiểm tra hoặc chế biến lại.
Với thức ăn đã nấu chín cần dùng nóng, nên hâm nóng kỹ trước khi ăn. Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng cần hâm nóng; các món ăn được thiết kế để dùng lạnh vẫn có thể sử dụng nếu được bảo quản đúng cách và còn trong thời hạn an toàn.
Điều quan trọng là tránh để thức ăn dễ hỏng ở nhiệt độ phòng quá lâu, đồng thời không sử dụng thực phẩm có dấu hiệu hư hỏng hoặc có nguy cơ nhiễm bẩn.
Sử dụng hộp nhựa và màng bọc không phù hợp
Hộp đựng và màng bọc thực phẩm giúp hạn chế ám mùi, bảo vệ đồ ăn và giảm nguy cơ lây nhiễm chéo. Tuy nhiên, người dùng cần lựa chọn sản phẩm được thiết kế phù hợp với mục đích tiếp xúc thực phẩm.
Một số loại nhựa không phù hợp hoặc sử dụng sai cách có thể làm tăng nguy cơ các chất từ vật liệu thôi nhiễm vào thực phẩm. Vì vậy, nên kiểm tra nhãn sản phẩm, hướng dẫn sử dụng và thông tin về khả năng dùng trong tủ lạnh, lò vi sóng hoặc môi trường nhiệt độ cao.
Nhựa polypropylene (PP, thường được nhận diện bằng ký hiệu số 5) và polyethylene (PE) được sử dụng phổ biến trong các sản phẩm tiếp xúc thực phẩm. Dù vậy, ký hiệu loại nhựa không tự động bảo đảm mọi sản phẩm đều phù hợp với mọi điều kiện sử dụng. Người dùng nên ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và tuân thủ hướng dẫn của nhà sản xuất.
Không vệ sinh tủ lạnh thường xuyên
Tủ lạnh có mùi khó chịu có thể là dấu hiệu thực phẩm bị rò rỉ, hư hỏng hoặc khu vực bên trong chưa được vệ sinh đúng cách. Nếu không làm sạch định kỳ, các vết bẩn và nước từ thực phẩm có thể trở thành nguồn lây nhiễm sang những món ăn khác.
Người dùng nên kiểm tra tủ lạnh thường xuyên, loại bỏ thực phẩm hư hỏng, lau sạch các vết bẩn và vệ sinh ngăn chứa bằng dung dịch phù hợp. Có thể dùng dung dịch vệ sinh theo hướng dẫn của nhà sản xuất hoặc nước xà phòng loãng, sau đó lau lại bằng nước sạch và làm khô.
Không nên dùng hóa chất tẩy rửa không phù hợp với bề mặt tiếp xúc thực phẩm hoặc để tồn dư chất tẩy rửa bên trong tủ. Các biện pháp khử mùi như đặt một miếng dứa hoặc gừng chỉ có thể hỗ trợ tạo mùi dễ chịu, không thay thế việc vệ sinh và loại bỏ nguồn gây mùi.
Tủ lạnh cần được duy trì ở nhiệt độ phù hợp: ngăn mát khoảng 4 độ C hoặc thấp hơn và ngăn đông khoảng -18 độ C. Kết hợp nhiệt độ thích hợp, cách sắp xếp khoa học và vệ sinh định kỳ sẽ giúp giảm nguy cơ mất an toàn thực phẩm trong gia đình.
Tóm lại, tủ lạnh là công cụ hỗ trợ bảo quản thực phẩm chứ không phải giải pháp ngăn chặn mọi nguy cơ. Người dùng cần chú ý thời hạn sử dụng, điều kiện bảo quản và dấu hiệu hư hỏng để hạn chế nguy cơ ngộ độc thực phẩm cũng như phơi nhiễm với các độc tố có thể xuất hiện trong thực phẩm bị nhiễm mốc.
Tác giả: Thu Hiền
Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 28/10/2026 | 08:28)
