Tình hình sức khỏe của bà Hà rất nguy cấp khi chụp CT cho thấy vùng đông đặc lớn xuất hiện, xâm chiếm toàn bộ lá phổi phải và biến nó trở nên trắng xóa gần như hoàn toàn trên phim

Dù đã bước sang độ tuổi ngoài 70, bà Hà (trú tại thành phố Hàng Châu, Trung Quốc) vốn sở hữu một diện mạo trẻ trung hơn rất nhiều so với độ tuổi thực tế và có nền tảng sức khỏe rất tốt, hiếm khi đau ốm. Tuy nhiên, khoảng một tuần trước, bà bỗng nhiên xuất hiện các cơn sốt cao rét run xen kẽ nhau mà không rõ nguyên nhân. Ban đầu, bà chỉ đơn thuần nghĩ rằng bản thân bị nhiễm lạnh do thời tiết mùa hè nắng nóng oi bức, lại thường xuyên bật thiết bị điều hòa trong lúc ngủ.

Nhận thấy tình trạng bất ổn, các con đã nhanh chóng đưa bà đến một phòng khám đa khoa ở gần nhà để thực hiện xét nghiệm máu. Tại đây, các bác sĩ ghi nhận các chỉ số biểu thị tình trạng viêm nhiễm trong cơ thể chỉ có xu hướng gia tăng nhẹ, từ đó chỉ định cho bà tiếp nhận phác đồ truyền kháng sinh cephalosporin qua đường tĩnh mạch liên tục trong vòng 3 ngày. Thế nhưng, thể trạng của bệnh nhân không những không có dấu hiệu thuyên giảm mà chuyển biến ngày một trầm trọng hơn. Bà Hà bắt đầu xuất hiện những cơn ho dữ dội, kéo dài dai dẳng dẫn đến tình trạng mất ngủ hoàn toàn suốt đêm, khiến cơ thể rơi vào trạng thái suy kiệt sức lực một cách nghiêm trọng. Trước tình huống vô cùng nguy cấp, người nhà đã lập tức chuyển bà đến Chi nhánh Đông Hồ thuộc Bệnh viện Y học Cổ truyền và Hiện đại Liên hợp Quận Linping (thành phố Hàng Châu, Trung Quốc) để tiến hành các biện pháp cấp cứu khẩn cấp.

Tình hình sức khỏe của bà Hà rất nguy cấp khi chụp CT cho thấy vùng đông đặc lớn xuất hiện, xâm chiếm toàn bộ lá phổi phải và biến nó trở nên trắng xóa gần như hoàn toàn trên phim

Tiếp nhận bệnh nhân trong trạng thái nguy kịch, bác sĩ Trần Lý Tường công tác tại bệnh viện cho biết, kết quả chẩn đoán hình ảnh thông qua chụp cắt lớp vi tính (CT) cho thấy một vùng tổn thương đông đặc với kích thước rất lớn đã xuất hiện, bao phủ và chiếm trọn vẹn toàn bộ vùng phổi bên phải, khiến cho cơ quan này hiển thị màu trắng xóa gần như hoàn toàn trên tấm phim chụp. Đánh giá đây là một ca bệnh diễn tiến phức tạp, bệnh viện đã ngay lập tức làm thủ tục chuyển tuyến khẩn cấp cho bà Hà lên bệnh viện tuyến trên có chuyên môn cao hơn để kịp thời can thiệp điều trị.

Tại đơn vị y tế tuyến trên, bác sĩ phẫu thuật hệ hô hấp Chung Tiểu Hoa sau khi trực tiếp thăm khám đã phát hiện ra rất nhiều dấu hiệu lâm sàng mang tính chất bất thường. Thông qua việc kiên trì khai thác kỹ lưỡng các thông tin liên quan đến tiền sử sinh hoạt thường nhật của người bệnh, một chi tiết đắt giá mang tính quyết định đã được tìm thấy: Thiết bị điều hòa nhiệt độ lắp đặt bên trong phòng ngủ của bà Hà đã bị bỏ quên, hoàn toàn không được tiến hành vệ sinh hay lau dọn kể từ thời điểm mùa đông năm 2025. Cho đến khi những đợt nắng nóng gay gắt của mùa hè năm 2026 chạm ngưỡng đỉnh điểm, bà vẫn thản nhiên khởi động thiết bị lên để sử dụng mà không hề mảy may ý thức được rằng hành động này đang trực tiếp đẩy bản thân vào tình thế nguy hiểm.

Hội đồng các bác sĩ điều trị đã lập tức chỉ định thực hiện thủ thuật bơm rửa phế quản để lấy mẫu bệnh phẩm xét nghiệm. Kết quả phân tích phòng thí nghiệm đã ghi nhận sự xuất hiện của mật độ vi khuẩn Legionella pneumophila dày đặc bên trong phế quản, qua đó chính thức đưa ra kết luận chẩn đoán bà Hà đã mắc phải căn bệnh Legionnaires (một dạng viêm phổi cấp tính do vi khuẩn gây ra). Rất may mắn là ngay sau khi các bác sĩ tiến hành thay đổi, chuyển đổi sang phác đồ điều trị sử dụng các loại kháng sinh đặc hiệu kết hợp chặt chẽ với các biện pháp can thiệp giảm nhẹ triệu chứng, diễn tiến sức khỏe của bệnh nhân đã bắt đầu nằm trong tầm kiểm soát tốt.

Cảnh báo mức độ nguy hiểm khi lười vệ sinh điều hòa

Theo những chia sẻ chuyên môn từ phía bác sĩ Chung Tiểu Hoa, trường hợp tổn thương phổi nghiêm trọng do vi khuẩn trú ngụ trong các thiết bị điều hòa không được thực hiện vệ sinh đúng cách hoặc chưa đảm bảo quy trình như bà Hà hoàn toàn không phải là hiện tượng hiếm gặp trong thực tế y khoa. Số lượng các ca bệnh ghi nhận lý do tương tự thường có xu hướng gia tăng mạnh mẽ, đặc biệt là vào thời điểm giai đoạn đầu của mùa nóng. Đáng chú ý, đối tượng đứng trước nguy cơ đối diện với hiểm họa từ vi khuẩn điều hòa không chỉ giới hạn ở nhóm người cao tuổi, người trung niên hay những người có sẵn các bệnh lý nền mạn tính. Minh chứng là trong thời gian gần đây, một nam bệnh nhân 32 tuổi sinh sống tại thành phố Vũ Hán (Trung Quốc) cũng đã phải trải qua giai đoạn lâm vào tình trạng nguy kịch vì hội chứng bệnh Legionnaires do hệ thống điều hòa nhiệt độ gây ra. Điều đáng nói là người đàn ông này có thể hình vô cùng cao lớn, có thói quen thường xuyên rèn luyện thể hình thể thao và kết quả kiểm tra sức khỏe tổng quát trước đó chỉ 3 tuần vẫn cho thấy trạng thái hoàn toàn khỏe mạnh.

Nhiều người thường duy trì thói quen để thiết bị lưu kho từ mùa này sang mùa khác, thậm chí từ năm này qua năm khác mà không hề thực hiện bất kỳ công tác bảo dưỡng, lau chùi nào trước khi đưa vào tái sử dụng. 

Một thực trạng đáng báo động là không riêng gì trường hợp của bà Hà hay nam thanh niên 32 tuổi kể trên, có một số lượng rất lớn các hộ gia đình hiện nay đang mắc phải những sai lầm có tính chất tương tự trong quá trình vận hành điều hòa. Nhiều người thường duy trì thói quen để thiết bị lưu kho từ mùa này sang mùa khác, thậm chí từ năm này qua năm khác mà không hề thực hiện bất kỳ công tác bảo dưỡng, lau chùi nào trước khi đưa vào tái sử dụng. Bác sĩ Chung đưa ra lời cảnh báo nghiêm túc rằng, các thiết bị làm mát khi không được vận hành trong một khoảng thời gian dài sẽ trở thành nơi tích tụ lý tưởng của các lớp bụi bẩn, hơi ẩm bão hòa, các tế bào da chết của con người cùng với các loại nấm mốc ở sâu bên trong cấu trúc máy, đặc biệt là tại các vị trí như dàn bay hơi, hệ thống cánh quạt gió hay khay chứa nước thải. Đây chính là những điều kiện môi trường không thể hoàn hảo hơn để các loại vi khuẩn độc hại sinh sôi nảy nở.

Khá nhiều người tiêu dùng hiện có suy nghĩ đơn giản rằng chỉ cần tháo rời phần lưới lọc bụi ra ngoài để cọ rửa bằng nước là máy đã sạch sẽ. Tuy nhiên, trên thực tế y tế, khu vực cấu trúc nằm sâu bên trong máy mới chính là nơi các quần thể vi khuẩn phát triển mạnh mẽ và nguy hiểm nhất. Thời điểm chúng ta khởi động máy, luồng không khí lạnh lưu thông với áp lực lớn sẽ cuốn theo các loại vi khuẩn cùng với các hạt aerosol siêu nhỏ phát tán một cách rộng khắp vào bên trong không gian phòng kín. Việc con người sinh hoạt và hít thở liên tục trong môi trường này sẽ dẫn đến nguy cơ cao bị nhiễm trùng hệ hô hấp ở mức độ nặng.

Cũng theo phân tích từ bác sĩ Chung, vi khuẩn Legionella là một chủng tác nhân có khả năng gây ra tình trạng tổn thương phổi nặng nề với tốc độ tiến triển và lây lan cực kỳ nhanh chóng. Người bệnh khi mắc phải thường có các biểu hiện khởi phát đột ngột như sốt cao, có cảm giác rét run toàn thân, đau nhức cơ bắp, thể trạng mệt lả và sau đó rất nhanh sẽ chuyển sang trạng thái ho khan, gặp khó khăn khi hô hấp, đau tức vùng ngực. Ở một vài trường hợp đặc thù, bệnh nhân còn có thể kèm theo các dấu hiệu tổn thương đường tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy liên tục hoặc xuất hiện các hội chứng rối loạn ý thức. Yếu tố khiến cho căn bệnh này dễ bị người dân chủ quan và bỏ qua chính là do các biểu hiện ban đầu của nó có sự tương đồng rất lớn với các triệu chứng của bệnh cúm thông thường hoặc cảm lạnh vào mùa hè. Nhiều người bệnh đã tự ý ra các hiệu thuốc tìm mua thuốc về tự uống tại nhà, cho đến khi xuất hiện trạng thái khó thở dữ dội mới chịu đến bệnh viện cấp cứu thì lúc đó mô phổi đã phải chịu những thương tổn hết sức nặng nề.

Ông cũng đưa ra lời lưu ý quan trọng rằng, diễn tiến của bệnh lý này có thể dẫn tới tình trạng suy giảm chức năng hô hấp cấp tính, thậm chí gây ra hội chứng suy đa cơ quan đối với những ca bệnh có tiên lượng nặng. Tỷ lệ không qua khỏi của căn bệnh này có thể chạm ngưỡng khoảng 15%, đặc biệt mang tính chất nguy hiểm cao đối với nhóm đối tượng là người cao tuổi, trẻ em lứa tuổi nhỏ, phụ nữ đang trong thai kỳ hoặc những người có hệ thống miễn dịch bị suy giảm.

Không dừng lại ở chủng vi khuẩn Legionella, những chiếc điều hòa lâu ngày không được làm sạch còn có nguy cơ biến thành một "ổ chứa" khổng lồ của rất nhiều chủng nấm mốc, vi khuẩn và các hạt bụi mịn có hại khác. Không gian tối tăm và ẩm ướt phía bên trong hệ thống dàn lạnh, máng nước hay các màng lọc chính là môi trường lý tưởng để các loại nấm Aspergillus, vi khuẩn tụ cầu vàng Staphylococcus aureus cùng hàng loạt tác nhân gây hại cho đường thở phát triển mạnh mẽ. Khi máy hoạt động, các hạt bụi cùng hệ vi sinh vật ký sinh này sẽ nương theo luồng gió mát phát tán trực tiếp ra môi trường xung quanh và đi thẳng vào phế nang của con người.

Đối với những người có cơ địa khỏe mạnh, việc tiếp xúc này có thể gây ra tình trạng viêm mũi dị ứng, ho kéo dài dai dẳng, kích ứng niêm mạc phế quản hoặc viêm xoang; trong khi đó, đối với trẻ nhỏ, người già và các bệnh nhân có tiền sử mắc bệnh lý nền về đường hô hấp thì sẽ phải đối mặt với nguy cơ cao bị viêm phổi nặng, làm bùng phát các cơn hen suyễn cấp tính, thậm chí dẫn đến tình trạng suy hô hấp nếu như phải sinh hoạt kéo dài trong không gian kín chứa mầm bệnh.

Quy trình tự vệ sinh điều hòa tại nhà giúp bảo vệ hệ hô hấp

Để có thể bảo vệ một cách chủ động và an toàn cho hệ thống hô hấp của các thành viên trong gia đình, công tác tiến hành vệ sinh thiết bị điều hòa theo định kỳ, đặc biệt là sau một khoảng thời gian dài ngưng sử dụng là một việc làm có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Trong trường hợp không lựa chọn dịch vụ từ các kỹ thuật viên chuyên nghiệp, người dùng hoàn toàn có thể tự triển khai các bước làm sạch thiết bị ngay tại nhà theo quy trình kỹ thuật cụ thể dưới đây:

• Ngắt nguồn kết nối điện: Đây là một thao tác bắt buộc đầu tiên và quan trọng nhất, người thực hiện cần tiến hành rút phích cắm nguồn hoặc ngắt hoàn toàn hệ thống Aptomat tổng dẫn đến điều hòa nhằm mục đích bảo đảm sự an toàn tuyệt đối về mặt tính mạng, phòng ngừa các nguy cơ xảy ra sự cố chập điện hay điện giật.

• Lau rửa bộ phận lưới lọc: Thực hiện thao tác tháo dỡ một cách cẩn thận tấm lưới lọc bụi ra khỏi khoang máy, sử dụng các vòi xịt nước áp lực để làm sạch triệt để phần mặt sau (vùng mặt lõm) của lưới và có thể kết hợp chà nhẹ nhàng bằng các loại bàn chải có sợi mềm. Sau khi công đoạn làm sạch hoàn tất, hãy đem đặt tấm lưới lọc ở những khu vực khô ráo, thoáng gió để khô tự nhiên, tuyệt đối tránh việc mang phơi trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời gay gắt.

• Khử khuẩn hệ thống dàn bay hơi: Sau khi đã hoàn thành việc tháo dỡ bộ phận lưới lọc, các hệ thống lá tản nhiệt làm bằng chất liệu nhôm của dàn bay hơi sẽ lộ ra bên ngoài. Người thực hiện hãy sử dụng các loại bình xịt chuyên dụng dùng cho việc vệ sinh điều hòa để phun một lượng hóa chất vừa đủ và đều khắp lên trên bề mặt các lá nhôm này. Cần đặc biệt lưu ý tuyệt đối không được để nước hoặc các hóa chất tẩy rửa bắn vào khu vực bảng mạch điện tử của máy nhằm ngăn ngừa nguy cơ gây hỏng hóc, chập cháy mạch điện.

• Vận hành xả thải các chất độc hại: Tiến hành lắp đặt lại toàn bộ hệ thống lưới lọc cùng phần tấm chắn bụi bên ngoài vào vị trí cũ sau khi các bộ phận này đã được làm khô ráo hoàn toàn, sau đó để máy ở trạng thái tĩnh trong vòng khoảng 15 phút. Kế tiếp, bạn thực hiện việc kết nối lại nguồn điện, bật cho điều hòa vận hành ở chế độ làm mát (Cooling) liên tục trong khoảng thời gian từ 20 đến 30 phút. Quá trình này sẽ giúp cho toàn bộ các lớp bụi bẩn, dung dịch hóa chất vệ sinh còn sót lại cùng lượng nước thải độc hại tự động cuốn trôi và thoát ra phía bên ngoài thông qua hệ thống đường ống dẫn nước thải của thiết bị.

Đối với những hộ gia đình hoặc cơ quan đang vận hành hệ thống điều hòa trung tâm quy mô lớn, người dùng nên chủ động liên hệ tới các đơn vị bảo dưỡng kỹ thuật có uy tín để các kỹ thuật viên chuyên nghiệp tới tiến hành các bước kiểm tra, khử trùng hệ thống đường ống dẫn khí một cách bài bản trước khi đưa vào hoạt động chính thức. Mỗi người dân tuyệt đối không nên đánh cược sức khỏe và tính mạng của chính bản thân cùng những người thân yêu vào những luồng khí mát mẻ nhưng lại tiềm ẩn đầy rẫy các tác nhân gây bệnh nguy hiểm. Ngay khi nhận thấy bản thân hoặc các thành viên trong gia đình có xuất hiện các biểu hiện bất thường về mặt sức khỏe như sốt cao, ho kéo dài, mệt mỏi thể trạng hay có cảm giác tức ngực sau một thời gian sinh hoạt trong phòng điều hòa, cần nhanh chóng di chuyển đến các cơ sở y tế gần nhất để được các bác sĩ chuyên khoa thăm khám và đưa ra phác đồ điều trị kịp thời.