Người phụ nữ gửi tiết kiệm 2,8 tỷ đồng, vài phút sau tiền bị chuyển sang tài khoản khác, tòa khẳng định: “Ngân hàng không phải bồi thường”
Gửi tiền vào ngân hàng rồi bị nhân viên chiếm đoạt, khách hàng Trung Quốc kiện đòi bồi thường nhưng bị tòa án xử thua vì 2 lý do.
Theo tạp chí Phụ nữ mới đăng tải bài viết với tiêu đề: "Người phụ nữ gửi tiết kiệm 2,8 tỷ đồng, vài phút sau tiền bị chuyển sang tài khoản khác, tòa khẳng định: “Ngân hàng không phải bồi thường”, nội dung chính như sau:
Theo thông tin từ truyền thông Trung Quốc, tháng 7/2021, bà Chu ở Nội Mông đã gửi tiết kiệm 750.000 NDT (hơn 2,8 tỷ đồng) vào Ngân hàng Tiết kiệm Bưu chính Trung Quốc, chi nhánh thành phố Zhalantun thuộc khu vực Hulunbuir. Giao dịch này của bà Chu được thực hiện tại quầy, thông qua nhân viên ngân hàng họ Mạnh.
Không ngờ khi tiền gửi còn chưa đến ngày đáo hạn, bà Chu lại nhận được cuộc gọi từ cảnh sát địa phương, thông báo rằng chỉ vài phút sau khi gửi tiền vào ngân hàng, nhân viên xử lý giao dịch cho bà đã chuyển toàn bộ số tiền đó vào tài khoản của mình. Cũng giống như bà Chu, có tổng cộng có 11 người gửi tiền gặp tình huống tương tự, với số tiền liên quan lên tới hơn 2,2 triệu NDT (hơn 8,2 tỷ đồng).
Kết quả điều tra cho thấy trong thời gian công tác cũng như sau khi rời vị trí làm việc, nhân viên họ Mạnh đã lợi dụng danh nghĩa nhân viên ngân hàng để thực hiện hành vi lừa đảo. Người này thường giới thiệu các sản phẩm tài chính giả hoặc lấy lý do hỗ trợ khách hàng thực hiện thủ tục gửi tiết kiệm kỳ hạn nhằm chiếm đoạt tiền. Với số tiền chiếm đoạt được, nữ nhân viên này đã sử dụng vào hoạt động cho vay, trả nợ cá nhân và thanh toán lãi vay.
Do toàn bộ số tiền đã bị tiêu xài, cơ quan chức năng Trung Quốc không thể thu hồi tài sản. Tháng 10/2024, nhân viên họ Mạnh bị kết án 12 năm tù vì tội lừa đảo, nhưng số tiền đã bị tiêu xài hết nên hoàn toàn không có khả năng bồi thường.
Không còn lựa chọn nào khác, tháng 10/2025, bà Chu và các nạn nhân khác đã kiện ngân hàng ra tòa, yêu cầu đơn vị này phải chịu trách nhiệm đối với khoản tiền thất thoát. Tuy nhiên phía ngân hàng khẳng định hành vi trên là lừa đảo cá nhân, không liên quan đến hoạt động nghiệp vụ của đơn vị, đồng thời cho biết nhân viên liên quan đã rời vị trí công tác.
Với vụ án này, tòa án sơ thẩm đã bác yêu cầu của nguyên đơn. Bản án xác định hành vi của nhân viên họ Mạnh là hành vi cá nhân, không thuộc phạm vi thực hiện chức trách công vụ. Tòa đồng thời cho rằng người gửi tiền có lỗi nghiêm trọng khi tin vào lời mời gọi “lãi suất cao” của người lạ mà không kiểm tra tính xác thực của sản phẩm cũng như không đối chiếu biến động tài khoản tại thời điểm giao dịch.
Không đồng tình với phán quyết, nguyên đơn đã nộp đơn kháng cáo. Phiên tòa phúc thẩm đã diễn ra ngày 5/1/2026 và đến nay vẫn chưa công bố kết quả.
Phân tích vụ việc, luật sư Đàm Mẫn Đào thuộc Công ty Luật Trung Văn cho rằng nguyên nhân chính dẫn tới việc nguyên đơn thất bại ở cấp sơ thẩm là do tòa án xác định hành vi của nhân viên không đại diện cho ý chí hay lợi ích của ngân hàng, dù người này đã lợi dụng vị trí công tác. Theo lập luận của tòa, mục đích của hành vi nhằm trục lợi cá nhân nên ngân hàng không phải chịu trách nhiệm thay thế với tư cách người sử dụng lao động.
Ngoài ra, yếu tố lỗi của người gửi tiền cũng được xem là căn cứ quan trọng. Việc không xác minh sản phẩm và không kiểm tra tài khoản được coi là thiếu cẩn trọng hợp lý trong giao dịch tài chính. Theo nguyên tắc trách nhiệm dựa trên lỗi, người gửi tiền phải tự chịu một phần hậu quả phát sinh từ sự bất cẩn này.
Luật sư nhận định khả năng thu hồi tiền trực tiếp từ bị cáo thông qua thủ tục hình sự là rất thấp do tài sản đã bị tiêu hết. Vì vậy, con đường chủ yếu để người bị hại đòi lại thiệt hại vẫn là khởi kiện dân sự nhằm xác định trách nhiệm bồi thường của ngân hàng. Tại cấp phúc thẩm, nếu chứng minh được hành vi của nhân viên họ Mạnh có tính chất công vụ, hoặc ngân hàng tồn tại sai sót trong quản lý, giám sát nhân viên, phán quyết sơ thẩm có thể bị đảo ngược.
Bên cạnh kiện tụng, người gửi tiền cũng có thể gửi đơn khiếu nại tới cơ quan giám sát tài chính nhằm yêu cầu điều tra những lỗ hổng quản trị của ngân hàng. Dù biện pháp này không trực tiếp giúp thu hồi tiền, kết quả điều tra có thể trở thành căn cứ hỗ trợ trong quá trình xét xử dân sự.
Theo các chuyên gia pháp lý, để tăng khả năng bảo vệ quyền lợi tại phiên phúc thẩm, nguyên đơn cần cung cấp bằng chứng về mối liên hệ giữa sai sót quản lý của ngân hàng và thiệt hại thực tế, chẳng hạn hồ sơ về hoạt động bất thường của nhân viên hoặc quy định giám sát nội bộ. Đồng thời, họ cũng phải chứng minh giao dịch của mình phù hợp với thông lệ thông thường, hoặc ngân hàng không đưa ra cảnh báo rủi ro đầy đủ.
Theo báo Văn Hóa đăng tải bài viết với tiêu đề: "Có cả chục tỷ nhưng “khai” chỉ tiết kiệm được 42 triệu đồng, màn giả nghèo của phú bà khiến cả họ đứng hình”, nội dung chính như sau:
“Phú bà” và con số tiết kiệm gây sốc
Tôi tên Lâm Văn, năm nay 29 tuổi. Chị gái tôi là Lâm Minh, hơn tôi 5 tuổi. Nhà tôi vốn là gia đình công nhân viên chức cơ bản, bố mẹ chắt bóp cả đời nuôi hai chị em ăn học là vừa hết vốn liếng.
Chị Minh từ nhỏ đã là "con nhà người ta" chính hiệu. Sau khi tốt nghiệp, chị đầu quân cho một quỹ đầu tư nổi tiếng. Với cường độ làm việc bán mạng, thu nhập của chị cao đến mức chóng mặt. Ngược lại, tôi làm thiết kế cho một công ty quảng cáo, lương đủ tiêu và thi thoảng mua quà cáp cho bố mẹ.
Dù chị chưa bao giờ tiết lộ con số cụ thể, nhưng nhìn cách chị chi tiền sửa nhà cho bố mẹ, mừng cưới tôi hay thản nhiên tuyên bố có thể mua đứt căn nhà chục tỷ, tôi hiểu chị chính là một "phú bà" thực thụ. Tuy nhiên, sự giàu có này lại kéo theo những phiền phức không đáng có từ người em gái của bố tôi - cô tôi.
Ảnh minh họa
Biết chị Minh kiếm được tiền, cô sang nhà tôi thường xuyên hơn. Cô luôn hỏi han bằng giọng điệu dò xét: "Minh gửi tiền về à?", "Minh quen biết rộng, xem có xin việc được cho thằng Hạo không?". Hạo là con trai cô, tính tình lông bông, nhảy việc như đi chợ nhưng lại thích ăn chơi hơn làm. Đỉnh điểm là khi Hạo muốn lấy vợ, nhà gái yêu cầu phải có nhà riêng, cô bắt đầu lên kế hoạch dựa dẫm vào chị tôi.
Tết năm nay, cả họ tập trung ăn tất niên. Cô chớp thời cơ sà vào ngồi cạnh chị Minh, nắm tay tình cảm rồi hạ thấp giọng nhưng đủ để cả bàn nghe thấy: "Minh này, nói nhỏ cô nghe, cháu đi làm bao năm chắc tiết kiệm được mấy tỷ rồi nhỉ?".
Cả bàn bỗng lặng ngắt. Chị Minh thản nhiên nhấp ngụm trà rồi đáp: "Cô ơi, cháu đi làm thuê, chi phí ở thành phố đắt đỏ lắm, tiền thuê nhà, đối ngoại đủ thứ nên chẳng dư mấy đâu ạ". Cô không buông tha, vỗ vai chị cười lớn: "Gớm, lại khiêm tốn! Người nhà cả chứ ai ngoài đâu mà sợ cô vay".
Lúc này, chị Minh nhìn thẳng mắt cô, bình thản nói: "Thật sự không có bao nhiêu đâu cô. Trừ hết chi phí, tiền mặt cháu có thể động vào bây giờ chắc chỉ còn khoảng 42 triệu đồng thôi. Cháu vừa đóng học phí cho khóa học chứng chỉ công việc và mua bảo hiểm nên coi như trắng tay rồi ạ".
Con số 42 triệu khiến nụ cười trên mặt cô cứng đờ. Thấy chị nói quá nghiêm túc và sắc mặt bố mẹ tôi bắt đầu khó coi, cô ấy đành im bặt nhưng sự thất vọng hiện rõ trong ánh mắt.
Vay tiền theo kiểu lì lợm đến bực mình
Tưởng rằng con số 42 triệu đã dập tắt ý định của cô tôi, nhưng không! Đầu năm mới, cô phi thẳng sang nhà tôi, ép mẹ tôi phải bảo chị Minh cho vay 300 triệu để thằng Hạo mua nhà cưới vợ.
Cô giở bài tình thương: "Thằng Hạo mà hụt vụ này là mất vợ, tôi sống sao nổi! Minh nó giỏi thế, 300 triệu với nó chỉ là cái móng tay thôi chứ mấy? Chị là mẹ nó, chị nói một câu nó phải nghe chứ!".
Nghe những lời ấy, tôi không nhịn được mà lên tiếng: "Cô ơi, tiền của chị cháu là mồ hôi nước mắt, chị ấy không có nghĩa vụ phải mua nhà cho Hạo. Ngay cả cháu là em ruột cũng chẳng trông đợi chị giúp nữa kìa cô. Người trong nhà giúp là tình nghĩa, không giúp là bình thường".
Cô lập tức gào lên, trách chúng tôi "đủ lông đủ cánh rồi quên họ hàng nghèo khó". Sau một hồi tranh cãi nảy lửa, cô hậm hực bỏ về kèm lời đe dọa đoạn tuyệt quan hệ nếu không được giúp đỡ.
Ảnh minh họa
Tôi gọi điện kể lại cho chị Minh, chị chỉ im lặng hồi lâu rồi dứt khoát: "Văn này, em bảo bố mẹ đừng lo, chị sẽ không cho vay một xu nào hết".
Chị giải thích rõ ràng: "Nếu thằng Hạo ốm đau cấp cứu, bao nhiêu chị cũng giúp. Nhưng mua nhà để cưới vợ theo yêu sách của nhà gái thì không. Đó là trách nhiệm của nhà cô ấy. Chị hôm nay đưa 300 triệu, ngày mai cô sẽ đòi thêm tiền sửa nhà, mua xe, không bao giờ có điểm dừng. Nếu lúc đầu chị nói thật con số, cô sẽ không đòi 300 triệu đâu, mà là đòi tiền tỷ đấy. Dù có là người nhà đi chăng nữa thì cũng nên giữ ranh giới”.
Theo lời chị dặn, gia đình tôi giữ thái độ lịch sự nhưng kiên quyết: "Tiền của Minh nó tự quyết, bố mẹ không can thiệp". Cô quậy phá vài lần, rêu rao chị tôi "vong ân, máu lạnh" khắp họ hàng nhưng thấy không xơ múi được gì nên cũng dần rút lui.
Kết thúc vụ việc, chị Minh nhắn nhủ tôi một câu mà tôi sẽ nhớ mãi: "Sự lương thiện và lòng tốt của em nhất định phải đi kèm với cái uy của mình. Sự cho đi không nguyên tắc sẽ không đổi lấy lòng biết ơn, mà chỉ nuôi lớn lòng tham của kẻ khác. Đôi khi nói 'Không' còn cần dũng khí hơn cả việc đưa tiền".
Chị tôi không lạnh lùng, chị chỉ đang sống tỉnh táo giữa một xã hội mà đôi khi người thân lại chính là những người mang đến áp lực lớn nhất. Sự tỉnh táo của chị đã bảo vệ được tài sản và hơn hết là bảo vệ sự yên ổn cho gia đình tôi.
